Kulturë

Sinan Gashi:’’Burgu’’ letrar i një krijuesi

I lënë në harresë ose herë i lavdëruar së tepërmi deri në adhurim e herë i skejuar deri në heshtim, krijuesi Haki Stërmilli (1895-1953) është ai që la dëshmi shkrimore më se tetë vepra që kanë komunikuar me lexuesin (“Dibranja e mjerueme”, dramë historike katër pamjesh, Mbrothësija, Tiranë 1923...

Kadri Tarelli: Mit’hat Frashëri në librin “Plagët tona”

Është një libër i vockël, me rreth 61 faqe, pra një broshurë që mund të mbahet në xhep, për ta shfletuar në çdo vend e në çdo kohë. Një botim i hershëm i vitit 1924, nga i dituri Lumo Skëndo, pseudonimi i Mit’hat Frashërit.Rrethanat që më bënë të njihem dhe ta kem në dorë këtë “Margaritar” të mbuluar...

Edison Ypi: Kurrë

Kurrë nuk i kuptova. Kurrë nuk i durova. Kurrë nuk i mora seriozisht. Kurrë madje nuk më është dukur se kanë ekzistuar. Kurrë nuk na rrahu e njëjta erë. Kurrë nuk na lagu i njëjti shi. Kurrë nuk na terri e njëjta natë. Kurrë nuk na zbardhi e njëjta ditë. Kurrë nuk na ngrohu i njëjti diell. Kurrë nuk na zbehu e njëjta hënë...

Albert Habazaj: Një pishë e ndezur kombëtare

Një atdhetar i çmuar nga Himara jonë, [poet dhe pedagog historie] docent Odise Çaçi po i flet kohës me zërin e gjakut e të shpirtit …Që nga data 30 shtator2009 deri më sot e në vijim, çdo mëngjes unë  përshëndetem, sa hap Bibliotekën e Universitetit ku punoj, me librin “Kënga ime je Palasë”, sepse...

Përparim Hysi: "Lincencë" për ta shijuar jetën

Kur mbarova së lexuari romanin "Kthesa" të VALENTINA HYSIT, e kuptova se sa rëndësi ka që një shkrimtar të shkruajë për ndjenja që i ka provuar vet. Se në raste të tilla (pra,VALENTINA HYSI për ç'shkruan,i ka provuar vet),nuk shkruan më pena,por vërshojnë kujtimet ashtu siç janë dhe,pastaj, a je më i zoti që të ndalesh...

Edison Ypi: Arratisja

Të gjithë donin të arratiseshin. Të shumtët ëndërronin, disa shpresonin, pak niseshin, edhe më pak ja arrinin.Ata që e "çanin ferrën" numuroheshin me gishtat e dorës.Prej atyre që niseshin, shumica, pasi përgjakeshin mbi telat me gjëmba ose shqyheshin nga qëni i kufirit...

Resmi Osmani: Takim me mbretin

Ju mund të mos e besoni, por unë e takova mbretin.Ndodhi ne vjeshtën e pare të motit 1946.Ende kalama buzëqumësht, pa mbushur shtatë vjeç, sa kisha nisur klasën e parë të shkollës fillore. Mësuese Hedija,kish nisur të na mësonte shkronjat e para. Shkollën e mbaronim para dite dhe më...

Albert Zholi: Kur jeta ideohet si “Dy udhëtarë”

Libri i ri me poezi, rrëfenja dhe ese “Dy udhëtarë”,   i poetes Buqa Softa, vjen  si një fllad mëngjesor buzëdetit, në këtë kohë ku “Covid-19” duket se i ka pezmatuar njerëzit. Por ndryshe ndodh me poeten. Ajo e largon zymtësinë, frikën, ngushtësinë, nënshtrimin, pesimizmin, dhe provokon një jetë ndryshe...

Viron Kona: Kujdes miqtë e mi!

Stamboll, korrik 1982. Turneu kishte përfunduar. Kishte përfunduar me sukses të plotë. Tashmë merrja frymë i lehtësuar nga  pesha e përgjegjësisë që më kishte shoqëruar gjatë gjithë kohës që dhamë koncertet tona. Tani s`na mbetej gjë tjetër veçse të niseshim drejt Shqipërisë sonë. Dolëm të gjithë...

Prend Buzhala: Kultura, zgjerim i mendjes dhe i shpirtit

Po, bota moderne tashmë e ka krijuar dialogun ndërkulturor, respektin ndaj diversitetit, kulturën e tolerancës, ndërkohë që njerëzit (dhe kombet) gjithnjë e më shumë ndërlidhen njëri me tjetrin. "Kultura është zgjerim i mendjes dhe i shpirtit" do të thoshte Jawaharlal Nehru. Tashmë në...

Haxhi Mehmetaj: Mozaiku i Orfeut në Vendenis

Orfeu sipas mitologjisë ishte këngëtari, muzikanti dhe poeti më i famshëm i antikitetit. Kur këndonte dhe i binte lirës lumenjtë e ndalnin rrjedhën, pemët i ofroheshin që ta mbronin nga rrezet e diellit , peshqit kërcenin mbi sipërfaqe të detit, të gjitha shtazët e malit i përkuleshin para këmbeve, në natyrë...

Agron Tufa: Identifikimi traumatik i kohës

Koha dhe gjuha janë dy nga polet më të fuqishme që mpiksin universin letrar të Martin Camajt. Edhe kryetema e Camajt, në krejt krijimtarinë e tij, është fati i frymorit në vorbullën e kohës, fati i qenies efemere përballë kohës, apo më saktë, habia se çfarë është në gjendje të bëjë koha me njeriun. Një kredo që do t'i shkonte më ...

Armela Hysi: Pranvera Poetike në Likovë

Poezia e gjen rrugën gjithmonë për të ardhur, tek njerëzit. Për të ripërtërirë vetveten në shpirtin dhe magjinë e saj. Përherë gjen dhe personat e përshtatshëm për t’u manifestuar, ashtu hyjnore siç është.  Edhe në këto ditë që distancat sociale njehsuar me vetmi dhe frikë kishin pothuajse pezulluar jetën në planet...

Kozeta Zylo: Ernest Koliqi dhe Martin Camaj dy shërbestarë të jashtëzakonshëm të Kombit

Të arratisesh nga Shqipëria në çdo kohë do të thotë që nuk je dakord me sistemin që sundon politikisht.  Kjo tragjedi sidomos e trurit të Kombit ka ndodhur përherë dhe nuk ka ndërmend të ndalet.  Ikjet sa më larg sistemeve makabre i ndjen ai ajo që ka ikur në mënyra nga më të ndryshmet, më të...

Elvi Sidheri: Bashkëbisedim me Fritz Radovanin mbi romanin ‘Erdha, Pashë, Dashurova’

E perfundova leximin e librit “Erdha, pashë, dashurova”. Asht mirë me të diftue që në fillim se nuk i perkas elites kritike të letersisë, ndonse librin e kam lexue me sy kritik, si ma kerkove. Nuk asht e thjeshtë me e kuptue esencen per të cilen ju i keni kushtue jo vetem kohë, po edhe mjeshtri të rrallë, gja që...

Xhevahir Cirongu: Buzëmbrëmje në det

E ndoqa hijen e natësPas dritës së xixëllonjës të vetëmuar,Hapat i hodha ashtu ngadalëAty te bregu i detit sërishtFjalën “Dashuri’’ në rërë kish’ shkruar. Thash se mos isha në ëndërrPor jo, kjo ndodhi me të vërtetë;Mbi gjurmët e ngelura në rërëLundronte  fjala si  varkat në det...

Poezi nga Valbona Hadri

Në mendjen e tijështë ndërtuar perandoria e një vashe  me delikatesë kristalore .Bukuria e saj i ngjante në vesën e mëngjesit me të cilën freskonte sytë e tij të mërzitur Pastaj i bëhej të jetë vala e detit dhe...

Nexhat Halimi: Me nënën

I zbrisje me mund shkallët e shtëpisë tjetërTë vishe me pjatën me patëllxhan e bizeleFtohtë i zvarrisje këmbët akullit, moj rebeleArrije pak pak në lëvizje mendimit të vjetër -Mos eja më plakë e imja, në këtë stuhi.I leje të mbathurat te dera e s` flisje dot fjalë...

Poezi nga Mevlud Buci

Frymëzuar nga libri “Krenaria”dhe Dibra zemra e kombit”të autorit Hysen Mehmet Dervishi.Kushtuar tre gjyshërve të mi që u vranë kundër Sebisë,Hoxhë Bucit me babanë  e të birin,me shtatë gjuhë të huaja,ish-sekretar i Iliaz Pashë Dibrës dhe mik i Abdyl Frashërit...

Sevdail Hyseni: Fluturimi

Në një aeroplan plot me udhëtarë,Kërcet belaja me sherr të paparë! Çmendet papagalli lyp pije alkoolike,Të cilat ndalohen me rregulla strikte! - Më sill një birrë ta bëfsha mamin!Shan papagalli desh e bënë namin...

Prend Buzhala: Poetika e thuknisë në letërsi

Vërtet, shumë poetë e shkruajnë tekstin e thuktë, e përdorin procedimorin e dendësisë së thënies, e poetikës së thuknisë. Zaten, poezia, që në zanafillat e saj, e ka pikësynuar mjeshtërinë e fjalës. Letërsia pikësynon ta bëjë një hap më afër qenies. Na bie të lexojmë format e shkurta letrare, të cilat, në leximet tona, shpesh e shpesh...

Përparim Hysi: E gjeta, Vangjel!

Kjo "batutë" nga "14-vjeç dhëndërr" të ÇAJUPIT i shkon  pas shtatit këtij tregimit tim. Kam plot pesëdhjetë e dy vjet që kërkoj ta gjej dhe, më  së fundi,e gjeta. E gjeta dhe u gëzova njëherësh. Dhe për të shuar,sado pak,kurreshtjen e lexuesëve, më ndiqni më poshtë...

Nebil Çika: Auron Tare - “Historiani” i bandave

Foto: "Historiani" Auron Tare, duke drejtuar nje nga aksionet terrorriste te vrasjeve djegeve, plackitjeve, dhunimeve e perdhunimeve te bandave komuniste te Komitetit te Shpetimit Publik ne Sarande ne 1997...

Brahim Avdyli: Simbolika e shkrimeve të Thotit dhe krijimi i feve të tjera (VIII)

Kombi ILIR i ka pasur disa etni dhe po e them, ndër më të rëndësishmit, kanë qenë dardanët, për gjuhën shqipe; dalmatët, për luftërat e mëdha me të huajtë; arianët, si fis dhe racë e jona, prej Egjyptit e deri në Indi; frikët, fis i madh dhe një ndër shtatë quditë e mëdha të botës...

Sinan Gashi: Ablatio Retinae

Pasi e shikoi me dy sy të vegjël zhbirues, sikur donte të kuptonte për gjithçka që mban fshehtësi shpirti i njeriut, i tha të ulët në një karrige të vjetërsuar nga përdorimi i shpeshtë, dhe ta vinte kokën mbi një bazë të metaltë, duke përqendruar shikimin te një sy i zi artificial. Me duart e hajthme dhe tërë deje...

Skënder Kapiti: I riu fshatar në komunizmin shqiptar

Në komunizmin shqiptari linduri e i rrituri në fshatështë për të  ndëshkim,jeton e punon si në rrethim,Kooperativa  edhe si  vënd për internim e riedukim,fshatari  bujkrob:pa bagëti, pa lopë e tokë e në mjerim...

Kalosh Çeliku: Torba me taxhi në grazhd dje dhe dot përqafe

Koronavirusi, nxorri armë breziEdhe, i shkrepi në popull. “Liri”.Qeveria me duart në xhepa. PostePorosi: Rrini në shtëpi! Verenadë!Lani duart me sapun! Rrini larg:Dy metra edhe me gruan. Miken! Ushqim, hani të shëndetshëm!Populli, bukë nuk kishte. Shtëpi...

Atdhe Geci: Kujtesa e përlindjeve

Nëse dimë të jemi të zotët e vetes dhe të historisë, populli ynë kurrë s’do të kërcënohej më nga fqinjët pushtues. Ne s´bën t’i ndahemi kurrë aleatit tonë shpirtëror dhe strategjik SHBA-së, dhe shteteve që përkrahin çështjen tonë kombëtare. Historia, letërsia, arti dhe shkencat shqiptare, me krenari bartin të kaluarën...

Prend Buzhala: E bukura, gjakim i njeriut

E bukura- është gjakimi i njeriut për ta pasur hyjnoren brenda vetes, për ta pikësynuar këtë hyjnore në bërjen e në krijimin e një jete, dhimbjet e vuajtjet e lindjes që qëndrojnë mu në zgripin midis humnerës dhe parajsës te mikorkosmosi njerëzor, midis dilemës tragjike hamletiane dhe qëndresës...

Neki Lulaj: Kur të vish

Kur të vishDo ja sjellësh një det gazi vatrësNjë fllad pranveror zemra do të nxjerrë.Ah, kjo sëmundje të lëkundi si shkuma e valësMbi gozhdën e dashurisëSërish ujëvara  e fjalëve të ëmbla do të rrjedhë…

Përparim Hysi: Ëndrra e trembur

Ky tregim i jetuar është si një shtojcë apo epilog i tregimit " E gjeta,VANGJEL!". Nuk stërzgjatem,kur tregoj ,se e di mirë që lexuesi është pak si snob apo qibar. Nuk para i pëlqen historitë e gjata dhe aq më tepër e vështirëson punën me auditorin lexues një tregimtar i rëdomtë si puna ime...

Bashkim Saliasi: Katër stinët

Rrëzë Tomorrit më je TiSi kurorë malet të rrinë.Në ato pllaja me lajthi,Unë kalova fëmijërinë. Pranverë është stina jote,Plotë me lule e freski.Zogjtë vijnë në ditë shqote,Dhe folenë e ngrenë aty...

Ismail Aliu: Fatmir Halimi - Dy vdekjet e një jete

Dashuria te romani ‘Dy vdekjet e një jete’ i shkrimtarit Fatmir Halimit kap majat më të paimagjinueshme të sublimes, fisnikërisë dhe shenjtërisë, duke kulmuar kësisoj në stadiumin e përjetësisë, ku treten limitet-përkufizimet e kohës dhe hapësirës. ‘Dy vdekjet e një jete’ është romani më i arrirë artistikisht këtyre...

Resmi Osmani: Mbreti Agron

Salla e armëve e kështjellës në qytetin Lynhid[1],ishte përgaitur për takimin e sovranëve. Në ballinë ishte Dielli i Artë i Maqedonisë me gjashtëmbëdhjetë rreze. Sfondi i purport e bënte më të dukshëm, majtas dhe djathtas truporet e mermerta të Mbretit Filip dhe  Lekës, të skulptorit të famshëm Lisipit...

Nexhat Halimi: Vdekja e nënës

Vonë do të mësojë për çastet nën hënëPër vetminë e thellë, me mendje në KosovëPër lëngimet në largësi në AjovëPër ndarjen e shpirtit nga trupi yt nënë E kanë mbajtur fshehtë nga unë çdo fjalëM`i jepni këpucët të dal ta pres birin poet...

197 198 199 200 201
Në Fokus