Kulturë

Gjon Keka: Gjergj Kastrioti ka folur dhe shkruar gjuhën iliro-arbërore

Gjuha iliro-arbërore është shkruar dhe folur në vazhdimësi edhe përkundër ndalesave nga pushtues të ndryshëm. Janë dokumentet të shumta që dëshmojnë se gjuha jonë është folur e shkruar sikur që dëshmon edhe ky dokument bashkëngjitur të cilin e ruaj në arkivin tim personal.Ndërsa kongresi i vitit 1908 mbi alfabetin...

Don Lush Gjergji: Martirët e Karadakut (1846 – 1848) sipas dokumenteve franceze

Një fjalë e urtë latine thotë kështu: Kundër fakteve nuk vlejnë argumentet. Dhe ashtu duhet të jetë gjithnjë. Fakti i përndjekjeve të të parëve tanë nën sundimin e egër pesëshekullor turko – otoman, veçmas gjatë viteve 1846 – 1848 të Stubllës, Binçës, Vërnakollës dhe Terzijajve, megjithatë duhet ndriçuar, zbërthyer...

Ilir Sefaj: Ditari i pandemisë - tetëdhjetë ditë në karantinë!

Në një e recension timin të publikuar në fillim të vitit 2020, për librin Dritë mbi plagë, të hartuar nga krijuesit Lulëzim Etemaj e Isuf Sherifi, (që me të drejtë e quajnë, sprovë për antologji), në të cilin i pranishëm me vargjet e tij është edhe poeti e studiuesi Agim Vinca, ndër të tjera, pata shkruar...

Kalosh Çeliku: Vetë do të çohem më këmbë

Bërlloku para Derës Shtëpisë, mes LëmeQeni me zgjebe.“Armiku i pabesë”.Ditën, më përcjellin matanë Urës Gurit:Tek, “Qendra Tregtare”. “Parku i Grave”.Dëllinjat e Djeshme: Sot, janë bërë pishaNuk kam strehim, për Ditën e  Nesërme. Vardari, e ndanë Shkupin me kufi politikDy shtete: Shqiptar...

Përparim Hysi: Lirika maji

Nuk ka moshë dashuria(kështu flet e shkruan një i moshuar)Sado ardhur pleqëria,Ende jam i dashuruar. Shoh një sy e  më"bie syri"Shoh një buzë e buza lëngPërparim mendja s'të hyriPo ta bën koka "tëng!" Se më del tym nga kokaMendjen dot nuk e mbledh...

Xhevahir Cirongu: Petraq Misto Proko - Jetë brezash

Duke ndjekur në gjithë dinamikën e krijimtarisë së tij , autorin Petraq Misto Proko,i cili ka botuar deri më tani 10 libra me tematika të ndryshme. Midis tyre autori  ka botuar edhe një vëllim me përmbledhje me poezi. Botimet mnografike, historike e kulturore , autori na sjell atë larmi kolori historik kohor të ndërthurura...

Kalosh Çeliku: Përpak më vrau Rakia e rrushit dhe piziaerotike e Hojdodoles

Po. Nuk e di çfarë dite jemi, Sot:Jave. Muaji. Viti. Apo, shekulli?!Cili sistem: komunist. Apo, politik?!Përderisa, rrugëve Shkupit i çmendurE kërkoj Ditën. Edhe, Natën e Madhe. Po. Vërtetë, nuk e di. Është, DitëApo, Natë: Me Zogkeqin, mbi ?ati...

Gjon Keka: Më 21 Maj të vitit 337 vdiq Perandori dardan Konstantini i Madh

Konstandini i Madh,  Perandori i famshëm i lindur në Dardani, bir i Konstanc Klorit dhe Helenës.Në fillim ai mbante gradën e tribunit, ndërsa pas vdekjes së babait të tij më 25 Korrik të vitit 306,  ai u shpall August dhe Perandor.Ndërsa në vitin 314 shpërtheu lufta midis dy Augustëve...

Ndue Ukaj: Ernest Koliqi, personalitet i jashtëzakonshëm

Në Shkodër, në një ditë si kjo, me 20 maj 1903, ka lindë Ernest Koliqi, personalitet i jashtëzakonshëm në historinë e kulturës dhe artit shqiptar.Koliqi si shkrimtar i ditur, me ndjesi të thella estetike e me formim kulturor të naltë, te novela "Gjaku”, pyet...

Edison Ypi: Bardhuli

Fshati i Bardhulit ka kodra të buta me forma femrash, lumë, ara të mbjella, ullinj, shumica e shtëpive të reja, të tjerat të ndrequra, kopështe të sistemuara me gardhe të bukura me hardhira. Rrugica bosh. Kanë ikur në kurbet. Katër a pesë lokale.Gdhihu, ngrysu, mbars gruan, rrit kalamajtë; jeta e Bardhulit ...

Kom Jani: Zgjedhjet

Si çdo vit, arat mbolli fshatari,Mbinë bimët, gjelbëroi ugari.U harlis misri, patatja, gruri,Nga gëzimi kësulën në sy fshatari vuri. Këtë vit do të kemë boll bereqet!Vallëzonte misri, gruri si det.Patatja fort e rriti kokrrën,Lakra garonte me karotën...

Kalosh Çeliku: Natë Lufte në Ëndërr

Armiku im besnik?! Nëse, është shqiptarPatjetër, duhet të ketë Besë. Dashuri!Dhe, nuk duhet të më vë pusi pas ferreVrasë, natën në pabesi. Qaj,ditën. Varr. Armiku im. Nëse: Është shqiptar me BesëDihet, Qeveritare. Nuk duhet, presë në Besë!Shqiptarët: Armikun e kanë pritur në ShtëpiPaeditur, se...

Resmi Osmani: Lufta për fronin

Po afronte agimi, yjet po shuheshin një e nga një, por nata ishte ende pisë e zezë..Olimpia e lodhur ,por jo fuqiprerë, u ul në poltronën e lartë dhe ia nguli sytë të birit.E dinte se si nënë që dhuronte jetë, ishte e dhimbshme dhe panjerëzishme edhe për të, ajo që do t’i thoshte dhe kërkonte tyë birit...

Gjokë Dabaj: Duke lexuar librin “Dallimet programore midis LPK dhe LDK”

Pjesë nga shënimet dërguar autorit Dilaver Goxhaj - E lexova me një frymë librin tënd. Kam bërë shënime gjithandej nëpër tekst dhe sërish nuk po arrij t’i them të gjitha ato që po më vijnë nëpër mendje. Po t’i dërgoj disa nga mendimet, se ndoshta të hyjnë në punë. Sigurisht, s’ke pse i merr si mendime

Hasan Hasanramaj: Vepër e shkruar me përkushtim të madh

Studiuesi i përkushtuar Sinan Gashi, i cili deri tashti ka botuar rreth tridhjetë e pesë  vepra letrare e shkencore, pas monografisë për aktorin me famë botërore Bekim Fehmiun  dhe aktorin e talentuar Muharrem Qena, botoi monografinë e tretë, tani për aktorin e përbotshëm Aleksandër Moisiu...

Brahim Avdyli: Hijenat e dhunës

Atë ditë ishin lëshuar ordia e pushtetit në një shtëpi të mbetur tej fshatit, që sapo nuk ishte rrëzuar nga reparimet e brezave të ri, të një familjeje në listën e atyre që mund ta shënonin me ngjyrë të kuqe, si armik i pushtetit, dhe fëmijvë të vegjël. Atyre nuk kishin çka t`u bëjnë, pos ndonjë shuplakë të nxehtë kah silleshin...

Kalosh Çeliku: Verorja e nanës

Herët, në mëngjes: Nana te shtratiMe një thupër thane. Enë me ujë:Stërpikte, na e trembëte gjumin.Bir, zgjohu! Zbardhi Dita e MadheErdhi Pranvera. ?elvjollca me lule. Nga brezi vekut, e nxirrte një veroreBardhekuq. Simbole: Paqe e Lufte...

Albert Zholi: Hatixhe Lushi - Mall për Pagarushën

Ndarja nga jeta e Nexhmije Pagarushës ishte një dhimbje e madhe për kënëgtaren Hatixhe Lushi. Besoj se çdo njeri ka një model në jetë. Modeli i Hatixhës në jetë mbetet këngëtarja e madhe Nexhmije Pagarusha. Jo vetëm model, por Pagarusha ishte dhe mikesha e saj dhe ajo e vlerëson shumë...

Meti Rexhepi: Gand

anames  zjarrmiemëtime të djegshme  për shenjtëri të lumeAi  u përmbys  mbi  rraqe  të  kripura  urinekoha rrudhej në milimetra  në  gramë  oksidimeshgrilat i falnin  një pëllëmbë të qiellitkornizë e ngrirë e pëllumbave pafundësia...

Fatmir Minguli: “Gratë e mia besnike” - Skenë shumëplanëshe e një jete të vështirë

Kalosh Çeliku nuk rresht së të shkruari. I gjithanshëm, i papërtueshëm, i gjithëkohshëm. Pas shumë e shumë librave ku paraqiten të gjitha zhaneret e letërsisë, ai paraqitet  tashmë para lexuesve me romanin “Gratë e mia besnike”. Profesor Rami Kamberi e trajton romanin e Kalosh Çelikut si poezi e një romani...

Timo Mërkuri: Lisat e shpirtit të Sabit Rrustemit

Në qoftë se pas leximit të librave poetikë  të serisë “Hyjnorja ime je ti” të Sabit Rrustemit do përballemi me thënien e Persi Shellit se:“Poezia është kujtesa e çasteve më të mira,më të lumtura të mëndjeve më të lumtura e më të mira” me siguri që këtë përkufizim do ta rezervonim pikërisht për poezinë...

Anton Nikë Berisha: Agim Mato ynë i madh

Nuk është thënë rastësisht se poetët (shkrimtarët) e mëdhenj nuk vdesin; në çastin kur pushojnë së frymuari, këmbehen vetvetiu me poezinë e tyre, me atë që na e kanë krijuar dhe na e kanë lënë trashëgim. Pra – fjala e tyre poetike –  vazhdon të jetojë dhe të komunikojë me lexuesin e të ndikojnë estetikisht në...

Fatmir Halimi: Flakja e Kanunit dhe flijimi për dashuri

Kristaq Turtulli këtë vit po paraqitet para lexuesve edhe me një roman të ri Përroi qante në mesnatë. Ne interpretimet e mia letrare për shkrimtarin e madh të letërsisë sonë i qasem vetëm nga metodat postmoderne të letërsisë, sepse edhe shkrimi i tij romanor është poastmodern dhe assesi një roman...

Kalosh Çeliku: Zjarr dhe akull në shtrat uji

Shkup, Qytet historik i betonitQë, të shkeli Krajli. E, MbretiPushtuan të huajt me ushtri.Dhe, të burgosën me QiellziE, pak Diell mes mjegullave. Shkup, i çliruar me KryengritjeLuftë. Dy-tri herë me radhë.Dhe, ende gjëndesh në QiellziQiell të hapur. Beton mbi kokë...

Ibrahim Kadriu: Jashtë eklipsit

(Poetit nga Saranda, Agim Mato) Jashtë eklipsit të bëra pritjenTë shihja ku je dhe ku ishe,Të gjeta duke kërkuar dritën –Kur në shpirt dridhje kishe… Valëve të detit t’gjeta pa busulle,Në mëshirë t’ erërave, aq përplasje…I mëshiruar me shqelma e shpulle –Udhëkryqeve të jetës me ngasje…

Nexhat Rexha: Kthjelltësi Joni

(Poetit Agim Mato) Në valët e vargjevevije si krahlënduarme dritën e fjalëvepërtej kohëve tona Lundrimtar në stuhitimonier i skaliturpër të mundur dhembjenatje ku fjala bekoi të nesërmen...

Atdhe Geci: Sa bukur që sot s'është e diel

Shumë shpata perandorësh janë shembur mbi nédhe shumë ëndrra njerëzish janë vrarë për atdhejemi nipash të pellazgo-ilirëve, fisesh të hershmejemi pjesë e krijimit të qytetërimit të Evropësjemi vendlindja e dy botëve të shenjta e himnoreNë vendlindjen tonë prej 54 shkronjash pellazgerilindëm me 36 germa të Alfabetit të Manastirit...

Albert Habazaj: Ismail Qemal Vlora dhe flamuri në poezinë popullore

Faktet historike dhe jehona folkorike e bëjnë Ismail Qemal Vlorën Bekimtarin e Flamurit Kombëtar, shenjtorin e ekzistencës së Shqipërisëshpirtërore, e cila kishte qenë e tillë në dëshirat e shqiptarëve të thjeshtë, luftëtarëve të lirisë si dhe tek vizioni i drejtuesve historikë të saj, të paktën që prej kohës së heroit...

Fatmire Duraku: Tingujt e zgjuar të vetmisë

Copëz e dritës bie në  dritareUnë lëviz fjalës dhe gjithësisëAjo pikë shiu e panjohur fareCopëz e dritës bie në  dritare E ngushëlloj etjen  me zamareMe tingujt e zgjuar të vetmisëCopëz e dritës bie në  dritareUnë lëviz fjalës dhe gjithësisë...

Resmi Osmani: Skena familjare

Olimpia, mëngjesin e së nesërmes, u nis për në pallatin e mbretit Filip. Kishte në shpirt shumë zemërim, mëri dhe urrejtje që po i merrte frymën, aq sa nuk mund të duronte dhe ta mbante përbrenda, se i dukej sikur do t’i plaste zemra. Kupën e mbushi kjo  martesa e tij e fundit...

188 189 190 191 192
Në Fokus