Kulturë

Ilir Muharremi: Midis instinktit dhe ëndrrës

Vëmendja e artistit Helidon Haliti ndaj gjurimit momental të vallës spontanet që rrjedh si njollë ngjyre nga përfitimi i paletës shtrihet drejt përceptimit kompozicional, lirik, shpejtësi mendje-krijim, lëvizje kuptimplote nga disa njolla ngjyre të shtrira në dysheme e deri te finalizimi i baraspeshave, kompozicionit, harmonisë ngjyrore, idesë, qëllimit dhe mesazhit...

Vilhelme Vrana Haxhiraj: Një paragraf dhimbjeje dhe disa poezi

Për librin e parë të saj, autorja me modesti thotë : “Jo, jo…kjo nuk është  poezi. Është zëri i një shpirti të lënduar për 52  vjet, i një goje të kyçur për të mos shprehur mendimet që gëlojnë në një mendje të lodhur prej peshës së kohës…Eh, koha…koha…Sa ashpër më ka fshikulluar mua, të...

Sevdail Hyseni: Kapja e lemzës

“Hik!” - e kap lemza pushtetarin,Pastaj deputetin e opozitarin.Të gjithë me radhë, deri n’Qeveri,Sapo ta përmendin fjalën “ndershmëri”. Lemza s’vjen nga uji i ftohtë, akull,As nga ushqimi i lagët e shakull.Por nga betimi shpeshherë i nxituar...

Vladimir Shyti: Malet përcjellin piskamën!

Kapërcyet dhimbjet, o njerëz të mirë,Dallgët e zemrës u shkumëzonin aq fort,Qante shpirti juaj, kur malet kaptuat,Nëpër terr pa kurrfarë pranie hyjnore. Të palodhur, ngulur secili në hallë të vet,Punoni fortë, por, pa frytë se lubia ia merrë,Pa lavdi e pa miratimin e zemrës njerzore...

Blerim Rrecaj: Lulja dhe stalaktiti

Bëmë një shëtiNga parku në parkPetk i bardhë boreShtrirë rretheqark Pranë një kafeneje druriTek një vazo e bardhëSytë seç na shkuanTek kjo lule e rrallë Një lule kaq e ndezurSi të ishte zjarrQëndronte në vazon e bardhë...

Albert Vataj: Robert Ndrenika, aktori që shndërroi çdo rol në monument të artit tonë skenik

Robert Ndrenika sot ka ditëlindjen.Lavdi Zotit ne sot e urojmë për shëndet dhe të lutemi që ta kemi sa më gjatë mes nesh, sepse ai është dëshmi e frytshme e një gjenerate, e një brezi, e shpirtit dhe përkushtimit të atyre që e lartësuan në tempull artin skenik shqiptar...

Përparim Hysi: Shtëpi, e ëmbla shtëpi!

Shtëpi, e ëmbla shtëpi,a nuk thashë që do kthehem një ditë?SE,së shpejti,jam aty,ndaj hap derën dil më prit!Në ika dikur,të braktisa,nuk e bëra atë për vakancëSado rrugë të gjatë nisa, malli më ndoqi pas...

Shefqet Dibrani: Letra pasqyrim i shpirtit dhe testament i kujtesës

Ka letra që flasin më shumë se çdo zë, më qartë se çdo pamje. Këto letra rrjedhin si lumenj të heshtur, mbartin në thellësinë e tyre kohën, dhimbjen, dashurinë dhe shpresën. Romani “45 Letra për Martinën” nga Sabile Keçmezi-Basha, është një nga këta romane që si një rrjedhë shpalosin...

Faton Krasniqi: Midis kujtesës dhe mërgimit

Libri Rrëfime nga Norvegjia i autorit Bajram Kabashi përbën një vepër me karakter të theksuar autobiografik, dokumentar dhe reflektues, ku përvoja personale e autorit në mërgim shndërrohet në një dëshmi të gjerë historike, shoqërore dhe kulturore për fatin e individit dhe të...

Bashkim Saliasi: Teodor Laço - Trokitje në shpirt

I zhytur në gjendjen emocionale, dhe vet nuk po arrija të kuptoja, si mundet që autori tregimeve, Teodor Laço kishte arritur të takonte në rrugët e Madridit “firarin”, i cili kishte mbi 50 vjet, që kishte humbur çdo gjurmë.Një zile telefoni zgjoi te gruaja ndjenjën e alarmit...

Poezi nga Xheni Krypi

Dashuria për ty, diku larg,kërkon të fluturojë,por është zog i plagosur —e do, s'do,tek unë do qëndrojë. E ndiej si dridhet në gjoks,si frymëmarrje që s'gjen strehë,si një fjalë e pathënëqë digjet në heshtje...

Engjëllushe Sheme Koltraka: Mes Kolonje, një kullë Baruti

Po i bëj bashkë majat e malevePo i këndoj Kolonjës së halleveThemeltare që nga lashtësiaTy të lartësohet krenaria... Mes Kolonje një kullë BarutiI bën ballë çdo lloj harbutiI bën ballë çdo lloj barbariI bën ballë çdo lloj të marri...

Albert Vataj: Mary Sherman Morgan, një grua gjeni që u mbulua me harrim

Në funeralin e saj, një i panjohur iu afrua djalit të saj.“Nëna juaj shpëtoi e vetme programin hapësinor amerikan,” i tha burri. “Dhe askush nuk e di, përveç një grushti plakash.”George Morgan nuk kishte asnjë ide për çfarë po fliste ai njeri. Ai e dinte që e ëma kishte punuar në sektorin...

Sevdail Hyseni: Letërsia si qëndresë, kultura si mision

Bilall Maliqi ka ndërtuar një profil të rrallë në letërsinë shqipe të Luginës së Preshevës: një shkrimtar produktiv, i përkthyer ndërkombëtarisht, por i lënë shpesh në hije nga institucionet lokale. I lindur më 8 prill 1969 në fshatin Elez Bali, Komuna e Preshevës, ai jeton dhe vepron në...

Albert Vataj: Klea Marku, një yll i ri rroku që shkëlqen vezullimshëm në galaksinë “X Factor Kids Albania”

Në skenën e ndezur të “X Factor Kids Albania” ka shpërthyer një zë që nuk kalon pa u vënë re. Një vocal i fuqishëm, me prirje dramatike dhe prani skenike të ngarkuar me energji, që vjen si jehonë e traditës së rokut shqiptar, por me dimensionin e veçantë të një artisteje të re që sapo po fillon rrugëtimin e saj. Ky zë i përket Klea Markut...

Ndue Dedaj: Arie e Tiranës

Ëh, Tiranë, u ktheva mbas shumë moteshAni se hyja e dilja përditë gazetave tua,Si në odat e kullave ku kishte rend fjala.U fala ngrykaz me Munellë bor’bardhënQë i kishin humbun të shtatë xhuxhat.Erdha në kambë, më beso, s’gjeta kalë...Dremiste Dajti si një dinosaur plak...

Albert Habazaj: Shpresa e Shqiponjave të Tërbaçit nderohet në Vlorë

Ky shkrim u ndërtua kur dy artistë popullorë të spikatur, dy zëra të dashur të këngës labe dhe valles labe të kënduar - Shpresa e Shqiponjave të Tërbaçit dhe Bujari i grupit "Autokton" u nderuan nga Këshilli i Qarkut Vlorë, ndërsa propozimi i bërë nga Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve “Petro Marko” Vlorë “festoi” 2 vjetorin...

Lazim Miftari: Shkupi në kontekstin e identitetit gjuhësor shqiptar

Ky artikull shqyrton një hipotezë alternative mbi toponimin Shkup, duke u përqendruar në dimensionet fonetike, onomatopeike dhe simbolike të tij në raport me shqiponjën dhe identitetin gjuhësor shqiptar. Përmes analizës fonetike, krahasimit leksikor dhe shqyrtimit të simbolikës kulturore...

Alketa Gashi Fazliu: 'Klithma - Tregime nga sparagmosi barbar serb mbi fëmijët shqiptarë'

Libri “Klithma – Tregime nga sparagmosi barbar serb mbi fëmijët shqiptarë” vjen si një dëshmi tronditëse dhe e domosdoshme e dhunës së ushtruar mbi fëmijët shqiptarë gjatë luftës. Përmes rrëfimeve të mbledhura me ndjeshmëri dhe përgjegjësi morale, Alketa Gashi Fazliu sjell zërin e atyre që mbijetuan plagët fizike dhe shpirtërore, duke e ...

Hazir Mehmeti: Austria mbështetëse e shqiptarëve shekujve

Luigj Gurakuqi kishte arritur mirëkuptimin me austriakët që të shtohet numri i bursistëve shqiptarë që do studiojnë në Austri. Nga Elbasani dërgohet kontingjenti i parë i studentëve në vitet 1917/18, i cili do pasohet edhe në disa vite më vonë. Kontribut në dërgimin e studentë në Austri dhanë Sali Butka dhe Hajdar Kolonja...

Lazim Miftari: Libri i Lashtësisë

Pas mundimit të gjatë, gjatë tërë ditës, nëpër bjeshkët me shkëmbinj të mëdhenj, më zuri nata pranë një guri në formë të një dere të madhe. Kishte të gdhendur një simbol të pakuptimtë: një lakore në formë gjarpri rrethor me një vrimë në mes. Ndoshta simbolizonte diellin, ku ta di!...

Bashkim Saliasi: Si evoloi kultura e të ngrënit në vendin tonë

Nuk kam dieni për të shpjeguar se si evoloi kultura e të ngrënit në qytet veç e veç, por përsa i përketë fshatrave kam lexuar dhe pyetur më të moshuarit që kanë jetuar midis dy periudhave.-Ne or birë, - më tregonte një plak 87 vjeçar i cili jeton akoma më përparë kemi ngrën me një lugë të gjithë...

Meçan Hoxha: Zë i bukur, zemër e ngrohtë

Edhe në këtë moshë, kur kam kaluar të 80-tat, vazhdoj të mbetem i ngjizur me Gramshin. Kështu filloi dhe 1 janari, dita e parë e vitit të ri 2026. Dhe, sa herë kujtoj Gramshin, poetja Leidi Shqiponja ndodhet në rreshtat e parë. Ndodh kështu se atje e ka vendosur veprimtaria e saj në ndihmesë...

Hazir Mehmeti: Një vepër që i duhet publikut shqiptar

Publicisti dhe veprimtari i njohur Xhevat Hasani, doli me i librin e tij të ri,  “S’ka dhe s’mund të ketë komb kosovar”. Kjo vepër shfaqet në një periudhë të ndjeshme të pasluftës, kur ndërtimi i shoqërisë së lirë dhe i strukturave shtetërore është shoqëruar me kundërthënie të mëdha konceptesh...

Nue Oroshi: Veprimtaria shkencore, botuese, promovuese dhe kulturore e Shoqatës "Trojet e Arbrit" për vitin 2025

Si çdo herë edhe këtë vit, Shoqata e Intelektualeve shqiptarë "Trojet e Arbrit" e bën analizën vjetore të punës. Edhe këtë vit, aktiviteti kombëtar, shkencor, kulturor, promovues dhe botues i shoqatës "Trojet e Arbrit" ishte në lartësinë më të madhe.Pasi që jemi e vetmja shoqatë gjithëshqiptare që...

Arbër Çeliku: Përmbushja e misionit fisnik e kombëtar nga bilbili i këngës kërçovare, z. Bexhet Jagodini

Me Bexhetin njiheshim nga larg, por nuk kishim ndenjur kurrë bashkë. U takuam rastësisht në maj të vitit 2024 në Kërçovë dhe pimë nga një kafe bashkë.Pasi shkëmbyem ca fjalë kurtuazie të zakonshme, Bexheti ma hapi bisedën për projektin e tij mbi këngën burimore...

Shefqet Sulmina: “Onda, rezonanca poetike e dy fjalëve shqip — arsye dhe energji

Kjo është një nga reflektimet më të thella që mund të bëhen mbi ontologjinë e gjuhës shqipe dhe lidhjen e saj me ligjin themelor të energjisë universale.Kjo ide, në thelb, është bashkimi i gjuhës me fizikën, i fjalës me materien, një mënyrë për të parë që gjuha vetë është një formulë energjie...

Visar Zhiti: Ka një çast në kalendar

…tani në këto çaste jam përballë dy kalendarëve tanë, janë nga të njëjtat duar, të birit, se secili ka kalendarin e vet, të atit, të kapitalit, tokësor, të yjeve, të shtetit, të shkrimtarit, s’ka fare, të së ardhmes, etj, etj.Dy kalendarët po rrinë pranë njëri-tjetrit, madje më duket se marrin dhe frymë...

Gjon Keka: Domethënia e Vitit të Ri

Që nga antikiteti Viti i Ri ka patur një domethënie dhe është shoqëruar me urime dhe dhurata për një mirëqenje dhe lumturi. Zakone të tilla kanë qenë praktik e vjetër, që do të thotë se çdo ndërrim viti njeriu ka kujtuar vitin që ka lënë pas dhe ka mbajtur në gjoksin e tij dëshirat dhe urimet për një vit më të mirë...

Blerim Rrecaj: Nga viti në vit

Sa shpejt u gjend në fundvit! Përgjatë këtij viti ndodhën ato që ndodhën. Seç iu vërtit diç nëpër mendje dhe përfytyroi një mozaik vlerash që lanë gjurmë, nëpër të cilin kaloi, mori pjesë, që qëndisën e zbukuruan jetën, e bënë atë më të këndshme e më të bukur. Dhe se ky mozaik përbëhej nga  shembuj konkretë, nga njerëz, nga emra, nga aktivitete...

Portreti si dëshmi e kujtesës historike dhe rezistencës identitare shqiptare

Portreti i paraqitur, i realizuar në stil bardh-e-zi me teknikë që evokon vizatimin me laps, mund të lexohet si një metaforë vizuale e historisë së heshtur shqiptare.Ai nuk përfaqëson thjesht një individ të moshuar, por mishëron figurën e bartësit të kujtesës kolektive, një element thelbësor në shoqëritë ku historia institucionale ka...

Visar Zhiti: Ikona e poetit Atë…

Ndërkaq dihet sundimi i fitimtarëve të pas Luftës II Botërore, një diktaturë tjetër po aq e keqe sa pushtimi, me mynxyra më shumë. Do të arrihej deri atje sa t’i shprishnin dhe varrin në Kishën e tij Poetit Kombëtar, At’ Gjergj Fishtës, duke ia hedhur eshtrat në lumin Drin…

Albert Vataj: At' Gjergj Fishta, gurëthemeli i qenësishëm i vetëdijes sonë kombëtare

Ai ishte tempull.Ai ishte dhe mbeti kreshta më e lartë e vetëdijes dhe krenarisë kombëtare.Ai nuk jetoi si një qenie, por si një fenomen, një erë e ngulmimeve të hovshme të mendimit dhe veprimit.Ai erdhi për të mbetur një yjësi e shqiptarizmës...

Muzika dhe humanizmi takohen: Viola Shqau nderon Nënë Terezën

Kënga “Nënë Tereza” përçon thelbin e jetës dhe misionit të shenjtores. Me një interpretim emocional dhe të kujdesshëm, Viola e portretizon Nënë Terezën jo vetëm si ikonë botërore, por edhe si një shqiptare krenare, duke krijuar një lidhje të ngushtë mes publikut dhe figurës historike...

Jahja Drançolli: Historia e Natës së Vitit të Ri!

Në ditët e sotme, në shumë vende të botës, Nata e Vitit të Ri fillon më 1 janar. Festimi i Natës së Vitit të Ri më 1 janar është një fenomen relativisht i ri. Besohet se festimi më i vjetër i dokumentuar i Natës së Vitit të Ri daton në Mesopotami, ku festohej rreth vitit 2000 para Krishtit në...

16 17 18 19 20
Në Fokus