Kulturë

Edison Ypi: Mozart Gorar

Mes Moglicës e Lozhanit mu faneps para syve si fotogramë filmi.Seç po bënte mbi ca degë të varura nga një kopësht.Ndala.Foli.Po ç'të folur !Foli një Shqipe të butë, të ngrohtë, të pastër, muzikë, simfoni e tëra, me të ik ment e kres...

Visar Zhiti: Dr. Lutfi Alia - Shen Nënë Tereza

E shfletova dhe sot. 17 gushti është zanafillë mrekullie në jetën e saj, 75 vjet më parë veshi sarin e bardhë si pastërtia e shpirtit, anëve vijat blu në ngjyrën e petkave të Zonjês së Bekuar. Si e mbuluar me Qiell nisi një jetë t? re, u bë Nënë Tereza, që do të shpallej shenjtore…

Albert Habazaj: “Jeta në pjatancë” e Vangjel Sakos përurohet në 64 - vjetorin e lindjes të shkrimtarit dhe gazetarit të paharruar

Pikërisht në ditën e lindjes së gazetarit profesionist dhe shkrimtarit Vangjel Llambi Sako bëhet përurimi i librit të tij me tregime “Jeta në Pjatancë”. Përurimi i librit tij u realizua në kujtim të 64- vjetorit të lindjes së gazetarit të ndjerë. Kështu përmbushet amaneti i tij nga familjarët, me...

Xheladin Mjeku: Bioletra e Fatmir Terziut

Këto që thamë në këtë vështrim i sforcon dukshëm ky libër me trajtesa, ese dhe analiza të shumta nga Timo Mërkuri dhe, padyshim, na bëjnë kurreshtar prurjet e reja nga Fatmir Terziu...

Edison Ypi: Agoll Agoll

Komunisti, konformisti, komitetsi, karrieristi, denoncuesi, pijaneci, llafazani, mburraveci, gënjeshtari, katundari, proletari, himnizuesi i fshatarit dhe proletarit, atij fshatari trok’ e përtok’ dhe atij proletari cop’ e çik’, kur fshatari s’kishte as bukë thatë, dhe proletarin s’kishte ku ta zinte as qeni, ky gjoja poet e gjoja shkrimtar popullor...

Meti Rexhepi: Krupa

ndoshta terri i natës e shtyri rrotullimin e pandalshëmtë insektit krahëbardhë  ndanë fanarit  dritë-zbehtë të tryezësherë me turre e me vrulle ritëm prishur e lehtësisht prajshëminstinkt i ritualit por pa droje i skajshëm...

Visar Zhiti: Nga balta te yjet

Musine Kokalari po luftonte me armë të tjera, me libra. Dhe kundër sundimit më të rëndë, injorancës. E cila tek gratë shumëfishohej e bëhej në heshtje më kërcënuese. Gruaja shqiptare ishte mbyllur brenda mureve të një fanatizmi barbar. Mona Liza shqiptare ishte me shami në kokë...

Elvi Sidheri: Zbulimi i ri madhështor arkeologjik në rrënojat e qytetit të lashtë iliro-dardan të Ulpianës

Zbulimi i ri madhështor arkeologjik në rrënojat e qytetit të lashtë iliro-dardan të Ulpianës, 4 km larg Prishtinës, ku është zbuluar një mbishkrim me emrin e Perandorit Justinian dhe emrin e Dardanisë gjithaq, dëshmon thelbësisht vlerat e paçmueshme të këtij parku të mahnitshëm arkeologjik, të gjendur kaq pranë kryeqytetit...

Albert Vataj: Masakra e Minervës, kokat e 800 burrave të Otrantos u prenë sepse nuk pranuan të konvertoheshin në islam

Më 14 gusht 1480, një masakër u krye në një kodër jashtë qytetit të Otrantos, në Italinë jugore. Tetëqind nga banorët meshkuj të qytetit u dërguan në një vend të quajtur Kodra e Minervës dhe, një nga një, u prenë kokat para shokëve të tyre të burgosur. Vendi përgjithmonë u bë i njohur si Kodra e Dëshmorëve...

Jahja Drançolli: Si sot, në vitin 1912, është pritur hyrja e Isa Boletinit dhe Bajram Currit në Shkup!

Sipas një dokumenti diplomatik, Isa Boletini dhe Bajram Curri kishin kërkuar nga një klub muzikor me interpretues shqiptarë të Shkupit, vëllezërit e besimit katolik për të ekzekutuar arie nga muzika shqiptare. Në të vërtetë, sipas dokumenteve relevante, është fjala për klubin “Shqiptar i Shkupit” dhe orkestrën frymore “Zani i Maleve”, një ndër themeluesit e të cilit ishte edhe Nikollë Bojaxhiu...

Albert Vataj: N’Logun e Bjeshkëve, atje ku Malsia zgjedh të Bukurën e Dheut dhe dëshmon vijimësinë e traditës

“Logu i Bjeshkëve”, është një manifestim më të jashtëzakonshme kulturore, tradicionale dhe historike, me veçori unike dhe karakteristikat e spikatura që e kanë trashëguar dhe e mbajnë atë si një hajmali në gjerdanin e mrekullive të Malësisë.I rikthyer nga kohë e largët, ky event që zhvillohet çdo vit...

Gëzim Loka: Faik Xhani, ky Mjeshtër i Madh, në udhëtimin e tij letrar e shoqëror

Me emrin e Faik Xhanit lidhen shkrime e qëndrime rreth historisë dhe përditshëmrisë shqiptare, analiza, portrete, analiza dhe investigime, që kanë zënë vend në ardhën e shkrimtarisë shqiptare. Gjithashtu me këtë emër lidhen kontribute të spikatura kombëtare, në drejtim dhe menaxhim të shoqatave që kanë çuar e çojnë ujë në mullirin...

Kastriot Dervishi: Ata që përgatitën litarin për ekzekutimin e Havzi Nelës

Pas daljes nga burgu i parë në vitin 1986, Havzi Nela nuk qëndroi shumë kohë i lirë. Komisioni Qendror i Internimit e Dëbimit, me vendimin nr.16, datë 26.9.1987 e internoi në fshatin Arren të Kukësit. Më 15.1.1987, me propozim të punëtorit operativ Islam Guri, zëvendëskryetarit të degës Ali Turabiu dhe miratim të kryetarit...

Visar Zhiti: Në Gjirin Baltik kujtoj Havzi Nelën

Dallgë të turbullta, gri, ja ashtu  si flokët e mi.Fryn erë e fortë në ngjyrën e dallgëve.Mesditë e shqetësuarqë më ndjell largësive? drejt Finlandës,po ku është Helsinki,ku fshihet kështu pas këtij shiuqë ngjan me shiun tim  të burgosur?Po kjo pulëbardhë...

Visar Zhiti: E ç'do të themi për Kasem Trebeshinën?

Kështu kisha pyetur një ditë pas datëlindjes së tij të 85-të, që s’e kishin kujtuar fare, edhe pse shkrimtar me njohje dhe i burgosur që i përflitej disidenca dhe rebelimi zëmërak?Pse kjo mëri e ndërsjellte me të? Edhe tani që bëhen 6 vjet që s’është më?Rrallë ndodh të ketë një marrëdhënie të tillë plot...

Edison Ypi: Zyra Krifca

Gryka e Këlcyrës, Kanioni i Devollit, Gryka e Drinit, Gryka e Milotit, Kanioni i Osumit, Zadrima, Divjaka, Roskoveci, Devolli, janë vetëm disa nga dyert e Zyrës së Ministres Frida Krifca.Tavolinat e punës së Zyrës Krifca janë, një ditë Myzeqeja, ditën tjetër Mallakastra, pastaj Zadrima, e me rradhë, Fushë Kruja, Dumrea, mbi Shkodra, e të tjera...

Edison Ypi: Madu na talli dhe iku

I ndjeshëm, i mprehtë, i përmbajtur, i edukuar, i sofistikuar, i kultivuar, i qytetëruar, poet që s'kërkoi kurrë famë, i përndjekur politik që e bezdiste ky cilësim, trashëgimtar që nuk kërkoi kurrë kompensim, si Jamarbër Marko, s'ka të dytë.Jamarbër Marko, jeta sa fatkeqe dhe heroike e tij dhe e...

Prend Buzhala: Romani si shpalosje epike jetëshkrimore

Romani “Dëshirë e djegur” i Ramiz Selimit është një vepër e mirëfilltë e realizmit letrar. Është vëllimi i dytë i një cikli të romaneve që duan ta paraqesin sagën e një familjeje nëpër disa brezni. Vjen pas romanit të parë “Rrënjët e kujtesës”. Për deri sa romani i parë trajton ngjarje pas Luftës së Dytë...

Dafina Selimi: Një nisje e shkëlqyer për romanin 'Dëshirë e djegur'

Në ambientet e Institutit Albanologjik në Prishtinë u bë promovimi i romanit të shumë pritur nga shkrimtari tashmë i njohur Ramiz Selimi, i titulluar “Dëshirë e djegur”. Ky eveniment i rëndësishëm kulturor u mbajt me sukses të madh  duke sjellë krijues, lexues dhe miq të autorit për të festuar momente të veçanta në skenën e letërsisë...

Albert Vataj: Sod n'datlindjen e poetit

Filip Shiroka mbahet mend si një tekstshkrues thellësisht emocionus, një mëkues i pastërtisë gjuhësore, i ndëshkuar me fatin e "të dëbuarit" dhe atdheun e largët, mëkue prej mallit dhe zemërplasjes që lyp paqtim te këndimi i shpirtit t'përmallshëm, asaj andje qi rreket ta kthejë n'Shkodrën e hireve dhe dëshirimeve...

Albert Zholi: ‘Vjeshtë ndjenjash’ dhe vjeshta e zemrave të shuara e Irena Hoxhës

Irena Hoxha Curraj, ka vite që është bërë e njohur për lexuesin e saj. Tashmë në këtë vjeshtë, ajo vjen me një libër të ri, librin e shtatë me një titull sugjesticionues, “Vjeshtë ndjenjash”. Të gjithë poetët kanë një debulesë për këtë stinë. Stina e gjetheve të kuqërremta...

Mehmet Kraja: Për Esad Mekulin

Në kujtim të Esad Mekulit, dua të sjell në vëmendje revistën “Jeta e re”, të cilën ai e ideoi, e themeloi dhe e drejtoi për afro 25 vjet. Esad Mekuli e bëri “Jetën e re” abetare për emancipim themelor, por edhe hapësirë për kultivimin e shijes letrare. Botoi traditën letrare, botoi shkrimtarë të Rilindjes, botoi edhe avangardën dhe...

Albert Zholi: Flet pianistja Enisa Terniqi

Pasioni për instrumentin e pianos i ka lindur në moshë shumë të vogël, atëherë kur ende nuk dinte as të fliste shumë fjalë. Prindërit i tregojnë se pas fjalëve të para " mama ", "baba " fjala tjetër që ka thënë ka qënë "piano". Nuk ishte diçka që e kishte dëgjuar në familje, sepse nuk kishte asnjë në familje që të ishte muzikant. Duke u rritur...

Timo Mërkuri: Dhimbja që ka emrin Petrit Ruka

Odise Kote në krijimtarinë letrare të krijon përshtyjen e një njeriu të “sertë”, imazh që të krijohet kryesisht nga tonaliteti i “rëndë” i fjalës dhe vargut të tij poetik, por duke qënë se poezitë e tij në tërësi shfaqin imazhin e monumenteve, ku dominojnë ato prej guri, pa përjashtuar dhe ato prej bronxi apo të lara me flori, ku mjafton të...

Albert Habazaj: Ninulla e djalit, '10 Shqiponjat e Tërbaçit' me shpresën kryeshqiponjë në Festivalin e Gjirokastrës

Qarku i Vlorës u paraqit siç i ka hije në Festivalin Folklorik Kombëtar (FFK) të Gjirokastrës 2023, me 25 numra folklorikë, me një atlas etnofolklorik të  mrekullueshëm dhe me një hartë gjeografike të admirueshme, si një kartolinë e gjallë mesdhetare. Ishin rreth 200 festivalistë që vinin nga 7 bashkitë e qarkut të Vlorës....

Ibrahim Kabili: 'Kanarina' e matit Feride Kurti

Me datën 23.07.2023 rrugës për në kthim nga plazhi i Velipojës, me kërkesë të Ajnit bëjmë një devijin dhe nisemi për një vizitë të shkurtër në Ulëz. Ditë e bukur por temperaturat janë përvëluese. Sa më lart ngjiteshim aqë më i bukur bëhej relievi malor. Dhe temperaturat me ngjitjen...

Prend Buzhala: Dy autorë, një libër

Një vepër e veçantë me punime kritiko-letrare, eseistike, me interpretime letrare... Është fjala për librin "Arti  kritikës" i autorëve Musa Jupolli e Shefqet Dibrani, që të dy nga Llapi... autorë mërgimtarë, njëri në Francë, tjetri në Zvicër. Aty, gjithsesi, është edhe emri i Mentor Thaqit (me referencën: ideator dhe autor i parathënies...

Përparim Hysi: Koburja e Operativit

Ka qenë viti 1948.  Operativi erdhi nga Fieri direkt e në shtëpinë tonë, jo se qe mik shtëpie, por imat, ishte Kryetar i Këshillit popullor të fshatit. Fshati ynë ishte rreth 10-12 km larg nga FIERI dhe shtëpia jonë qe më e largëta.Them kështu, se pas shtëpisë sonë, për kilometra të tëra nuk kish shtëpi tjetër dhe, po të niseshe në këmbë...

Satira nga Sevdail Hyseni

Në fund shqiptarëtNa u bënë me orë,Me markën “Albora”Të rangut botërorë. Zemërohen zviceranëtKërcejnë porsi spec,Me orët super luksozeS’njihnin konkurrencë. Prej nga mrekulliaShumë i brenë marazi,Ku mbeti “Omega”“Seiko” dhe “Relax-i”?!...

Albert Vataj: Gjyqi ndaj At Gjergj Fishtës në Konferencën e Tretë të Lidhjes së Shkrimtarëve më 1949

Një dosje e këtij viti ruajtur në AQSh me materiale mbi përgatitjen e kësaj Konference përmbledh një mori dokumentesh ku dëshmohet se si po zyrtarizohej nga viti në vit ‘historia e re’ e letërsisë shqipe.Ndër tezat që po përgatiteshin të diskutoheshin në Konferencën e III-të të Lidhjes parashtrohet dhe kjo analizë...

118 119 120 121 122
Në Fokus