Kulturë

Llesh Ndoj: Jetë përtej jetës…

Megjithëse banorë në të dy anët e Munellës legjendare, njëri në shpatin lindor të saj, e tjetri në atë perendimorë, me shkrimtarin Mark Mesuli u njoha vonë dhe vetëm në qytetin e Lezhës ku jetojmë të dy tash disa vite, një qytet e një trevë që e kemi përzgjedhur me kënaqësinë e të jetuarit pa e...

Tefë Topalli: Gjon Marku - 'Varri nën dardhë'

Në vëllimin "Varri nën dardhë" (1) përmbledh 15 tregime, me motive nga jeta në fshat dhe qytet, me subjekte të ndryshme: të rinj dhe të moshuar, të cilët veprojnë në rrethana të veçanta shoqërore, përballen me vështirësi dhe fitojnë mbi kontradiktat e kohës...

Xhemail Peci: Në 70-vjetorin e lindjes së shkrimtarit Bedri Tahiri

Shkrimtari, profesori, publicisti, veprimtari, veterani, atdhetari, e kronisti i kthesave të mëdha historike, Bedri Tahiri hyn në radhën e atyre krijuesve, të cilët kanë më shumë vepra të shkruara se sa vite të jetuara.Vepra e tij shumëdimensionale, së bashku me dorëshkrimet e tij që presin dritën e botimit...

Albert Vataj: William Shakespeare për gruan, një mesazh i pavdekshëm i shpirtit

Në universin poetik dhe dramatik të William Shakespeare, gruaja nuk është vetëm një personazh i skenës; ajo është një figurë e thellë simbolike, një prani që mishëron njëkohësisht misterin, fuqinë dhe brishtësinë e qenies njerëzore. Nga Ofelia e tragjedisë Hamlet, tek Portia e...

Engjëllushe Sheme Koltraka: Dhimbja shqiptare

Ec e ec e s'ka të sosurDhimbja jonë e shqiptarisëNëpër shekuj është murosurNë kalatë e Pellazgjisë. Dhimbjet shqiptare janë të thellaDhe kur ecnim nëpër rrëpiraSa herë zgjuar rrinim tek shpellaKur na suleshin egërsira. Mbanim në dorë hunj e çomange...

Tefë Topalli: Drama morale dhe fati i individit në romanin "Ku(rvë)nata" (1) të Gjon Markut

Në hapësirën romanore të Gjon Markut, janë dy vepra në prozë brenda një viti (2020): "Kurvënata" dhe "...drejt Arbërisë". Thuhet se guximi për të dalë para lexuesit me këtë gjini të gjatë narrative nuk vjen shpejt; autorët duhet të sprovohen gjatë më parë në vjershëri, pastaj me tregimin, novelën dhe novelat...

Merita Abazi: Poezi dhe kujtime

Je shkëndijëkërcen nga zemra në dritë,nga fjala në buzëqeshje,nga lodra te ëndrraJe zog i vogël i diellit.Herolindti flet mbi krahët e fluturësqë pa lodhurndalesh në çdo zemërNë duart e tuaçdo gjë bëhet lojë e gjallë,dhe çdo mendimbëhet si rreze qielli...

Nexhmije Mehmetaj: Arbëreshët e Kalabrisë sjellin shpirtin e Arbërisë në Gjenevë

Mbrëmja e 7 marsit 2026 në Gjenevë kishte një atmosferë të veçantë. Në sallën e Universitetit Popullor Shqiptar (UPA) u mblodhën shqiptarë nga treva të ndryshme për të përjetuar një takim të rrallë kulturor me arbëreshët e Kalabrisë – pasardhësit e shqiptarëve që u vendosën në Italinë jugore pesë shekuj më parë...

Edison Ypi: Zoti Trump

Rrofsh Zoti Trump. E marrçë Çmimin Nobel për Paqe sa më shpejt. I kënaqe shqiptarët me haberin e mirë për Kubën, të cilën pas pak do e sjellësh në Udhën e Perëndisë. U hoqe mallin shqiptarëve për atë që, jo unë, por ata, e pritën dhjetëra vite me ankth, por nuk ndodhi: zbarkimin me...

Milazm Zeqiraj: Mesazhi i memorialit të dëshmorve

Në përvjetorë,memorialet sikur na flasin nga toka,si roje e pragut të shtëpisë Kosovë. Mesazhi i heshtur i lapidarit,është edhe thirrja jonë. Politikanë, gjuhën e gurit kush ua mësoi,që njëri-tjetrin me fjalë të përgjakura ta ofendoni. Bashkëpunimi për vendinështë burrëri dhe patriotizëm.Është koha...

Bedri Tahiri: Monument pavdekësie për Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës

Të mëtosh të flasësh për krijuesin erudit, mendjendriturin Xhemail Ali Peci, dhe krijimtarinë e tij brilante: letrare, publicistike e eseistike, është një kënaqësi dhe nder i veçantë. Ai tashmë ka krijuar profilin e vet krijues, me stil specifik individual, që  përligj mendimin e teorikut frëng...

Petrit Bezhani: Gjergj Fishta në diskursin kritik bashkëkohor

Libri i Gjon Markut "Gjergj Fishta – shkrimtari me vetëdije të lartë kombëtare" (Tiranë, 2024) mund të shihet pikërisht në këtë perspektivë: si një përpjekje për të rilexuar veprën dhe figurën e autorit të "Lahutës së Malcis" përmes një qasjeje sintetizuese...

Don Fran Sopi: Don Gaspër Gjini - 'Ipeshkvia Shkup-Prizren nëpër shekuj'

Këtë analizë studimore dhe reflektuese mbi veprën e meshtarit, studiuesit dhe hulumtuesit të njohur shqiptar të Kishës Katolike, Don Gaspër Gjinit, e shkruaj në një moment të veçantë kujtese dhe nderimi, në 41-vjetorin e kalimit në amshim të sivllaut tim meshtar, një figure që me jetën dhe veprën e tij u bë...

Pilo Zyba: Roja i kujtimeve

Ishte fillimi i viteve 90. Shqipëria po shembej nga brenda, si një ndërtesë e vjetër që kishte mbajtur për shumë kohë mbi supe peshën e historisë. Fabrikat u mbyllën njëra pas tjetrës. Oxhaqet e larta të industrisë pushuan së nxjerri tym. Makineritë u mbuluan nga pluhuri...

Albert Zholi: Flasin Elsa Xhai, Shqipe Zani, Myfarete Laze, Paro Ziflaj - 8 Marsi – Dita kur bota përkulet para gruas

8 Marsi nuk është thjesht një festë me lule dhe urime. Ajo është një ditë kujtese dhe mirënjohjeje për gjysmën e botës, që ka mbajtur mbi supe jetën, familjen dhe shoqërinë. Gruaja është drita e shtëpisë, zëri i butë që shëron plagët dhe forca e heshtur që mban gjallë shpresën. Historia e...

Mihal Gjergji: E pashë një nënë

U pamë në sy dhe befas ndalaM’u bë se ishte nëna imeTe buzë e çarë këputej fjalaTe fjala ndjeva ngashërime I mora duart t’ia lexojaMe gjuhë misteresh, si një libër...

Prend Buzhala: Epopeja e Prekazit në rrëfimin monumental dokumentar të Bedri Tahirit

Figura e Adem Jashari dhe epopeja e familjes Jashari në Prekaz kanë zënë një vend të veçantë në kujtesën historike dhe nacionale-kulturore të shqiptarëve. Për këtë figurë janë shkruar shumë libra: vepra historike, publicistike, dokumentare, madje edhe studime e kumtesa shkencore...

Kadri Tarelli: Hasan M. Shahinaj - mes arsimit, letërsisë dhe gazetarisë

Në prag të festës së mësuesit “7 Marsi”, pikërisht më, 03, të Marsit 2026, në një nga sallat pranë Prefekturës së Durrësit, u zhvillua një kuvend letrar, kushtuar romanit biografik “Çili”. (Besniku i zemrës), të mësuesit, shkrimtarit dhe gazetarit veteran z.  Hasan M. Shahinaj...

Asllan Dibrani – Luani: 8 Mars 2026 – Gruaja Shqiptare, Forca dhe Krenaria e Kombit

Sot, më 8 Mars 2026, nuk festojmë thjesht një ditë, por nderojmë forcat që mbajnë gjallë shpirtin e kombit – gratë shqiptare. Ato janë zemra, drita dhe shtylla e çdo familjeje dhe komuniteti.Gruaja shqiptare ka bartur mbi supet e saj sakrificat e shekujve, ka ruajtur gjuhën, traditën dhe dinjitetin...

Spica Metalike: Festa e grave

Se gratë, sot janë, qendër universi,Me lule, dhurata e me fjalë interesi.Me statuse pompoze në çdo ekran,Me premtime bosh, e fjalët pa plan! Në zyrë shefi me stil, flet i gëzuar:-Gratë meritojnë, vend të nderuar!U fal nga një çokollatë me lule-buqet,E, ngritja e rrogës s’është për moment!...

Përparim Hysi: Gratë në vargjet e një poeti

Çdo grua në vizionin tim është si  një luleDhe me të gjitha"lulet" ngrihet një lulishtëLexues, të lutem, këtë në kokë nguleDhe është mirë që me të të jetosh përjetësisht. Çdo grua është punëtore si një bletëE bukur është çdo grua siç është bukuria...

Albert Habazaj: Mësuesi – misionar dritë

Kur nxënës ne kemi qenëMësuesi quhej prind i dytë,Dinjiteti i tyre kishte vlerë,Si mësuesit s’kishte të dytë. Ata qenë të mençur shumë,Qenë si male hyjnorë,Ata qenë diell në furtunë,Një nga një u bën’ meteorë...

Tahir Bezhani: Monografi me peshë historike për Universitetin “Fehmi Agani” në Gjakovë

Me 6.mars,2026 në sallën e Rektoratit u shënuar 13 vjetori i themelimit të Universitetit “Fehmi Agani” në Gjakovë, me ç ‘rast u përurua edhe monografia “Themelimi i Universitetit Publik në Gjakovë-Kontribut i Shoqatës së Intelektualëve “Jakova,” me autor z. Malush Tullumi...

Albert Habazaj: Mësuesja artiste

Mësueses dhe këngëtares popullore SHPRESA KAPO ÇELAJ dhe, nëpërmjet këtyre vargjeve, - një tufë me trëndafila poetikë për të gjitha mësueset dhe gratë shqiptare, që janë kurora e dinjitetit njerëzor me sakrificat e tyre për emancipimin qytetar të familjes dhe shoqërisë...

Sevdail Hyseni: Lufta në prag - lepuri në bark!

Serbia po zien si kazan me fasule,nga protestat me daulle e zurle.Shqipëria rrotullohet në karusel,me Kosovën “zgjedhore” paralel. Bosnja i numëron ditët e stisura,si kalendar me faqe të grisura.E “Srpska” luan “kush pulit i pari”,në një shtet që zgjohet pas pazari...

Nexhmije Mehmetaj: Nga Mësonjëtorja e Korçës te Shkollat Shqipe në Diasporë

7 Marsi është një nga datat më të ndritura në historinë e arsimit dhe kulturës shqiptare. Në këtë ditë përkujtojmë hapjen e Mësonjëtores së Parë Shqipe në Korçë më 1887, një ngjarje që shënoi fillimin e një epoke të re për gjuhën dhe vetëdijen kombëtare shqiptare...

Asllan Dibrani – Luani: Urime për 7 Marsin – Ditën e Mësuesit

Sot, më 7 Mars, në këtë ditë të shënuar të arsimit kombëtar shqiptar dhe të Teacher's Day, me respekt dhe mirënjohje të thellë shpreh urimet e mia më të përzemërta për të gjithë mësuesit shqiptarë kudo që ndodhen.Mësuesi është drita e dijes dhe udhërrëfyesi i brezave. Ai është ai që me përkushtim, durim dhe dashuri për dijen...

Vilhelme Vrana Haxhiraj: Dr. Mujo Buçpapaj - Misionar i dijes

Mirënjohja dhe dashuria për gjithçka që na rrethon, lind bashkë me të qarën tonë të parë foshnjërore, me pasigurinë në hapat tona të para, me belbëzimin e parë ‘Ma' ose ‘Ba’ ose kur ngashërehemi dhe ankohemi me britma shqetësuese apo paniku, prej rrëzimit të parë,dhembja e të...

Memli Sh. Krasniqi: Reflektim i thellë mbi kohën dhe rrethanat

Libri i autorëve Sabile Keçmezi - Basha dhe Tefik Basha “Gjurmë udhëtimesh: Nga, kur, Ku...”, përbën një nga botimet e para të udhëpërshkrimeve me elemente të theksuara të historisë personale. Në këtë vepër, udhëtimi nuk paraqitet vetëm si lëvizje në hapësirë, por edhe si një...

Cikël poezish nga poetja rumune Cristina Serghiescu

Vrapon mes gjembave të sfidave,Ke shputat e mendimit imune,Kërkon të kaltër në ëndrra,Zbut përcjellët e dëshirës...Vrapon natëve të përthyer,Shkund heshtjet me sytë bosh,Zgjohen drita të pafajshme,Luan mashtrimet në shira të bardhë...Vrapon ditëve të grisura,Rikrijon dantellat e dashurisë...

Albert Zholi: Elina, vajza nga Suedia, që dashuroi djalin nga Konispoli

Në mëngjeset e arta të Butrinti, mes kolonave të rrënuara dhe erës së kripur që vinte nga deti, ecte me bllok në dorë një studente suedeze me flokë si drita e diellit nordik. Quhej Elina. Kishte ardhur për stazh arkeologjie, për të prekur me gishta historinë e gurit, për të dëgjuar zërin e kohëve që...

Albert Vataj: George Orwell dhe Aldous Huxley, ata që paralajmëruan për një botë që kërcënohej nga dhimbja dhe kënaqësia

Ata nuk ishin profetë, por vepra e tyre e lartësoi dritën e vetëdijësimit në kufinjë të shenjtëruar.Jo gjithçka që projekton jetësoren njerëzore dhe imponon forma të kontrollit, mund ta gjejmë në lubrat e dalë nga frymëzime të urdhëresës qiellore, apokrif apo legjitim të autoriteteve shpirtërore. Jo, sepse jo. Kurrsesi jo...

Albert Zholi: Flet piktori dhe skulptori i mirënjohur Shkëlqim Meçaj

Shkëlqimi është një artist shpërthyes, atdhetar, studiues, dhe mjaft kërkues ndaj vetes. Ai ka mbaruar Liceun Artistik për pikturë dhe fatkeqësisht nuk pati  mundësi në sistemin monist të vazhdonte Akademinë e Arteve për disa arsye që s’ka pse të bëhen publike. Më vonë vazhdoi Universitetin...

Albert Vataj: Këndimi i Himnit të Flamurit në Shkolla, detyrues me qarkore shtetërore që nga 3 marsi i vitit 1937

Pse jo, edhe me urdhër shtetëror, në mënyrë detyrues, u vendos jo vetëm të këndohej Himni i Flamurit, por të ngulitet thellë në vetëdijen e brezit të ri, vetëdija kombëtare, dashuria për atdheun.Në vizionin qeverisës të Ahmet Zogut, arsimi dhe çështja kombëtare nuk ishin thjesht pika në program, por prioritete...

Eduard A. Skufi: E papritura befasuese në qiell “e mbetur”… dhe intriga në tokë “e zbritur”

Ishte një ditë fillimi Qershori e vititi 1999, kur ditëlindjen time do ta kaloja në ajër. Ai udhëtim flururues kishte një veçanti, pasi po më përcillte për në airport, bekimi i nënës. Ajo e prekur, por me një buzëqëshje që kur nuk ju shua, duke më përqafuar, mes emocionesh më  tha...

10 11 12 13 14
Në Fokus