Kulturë

Anton Nikë Berisha: Ndriçim i veprimtarisë shumëfish të rëndësishme të abatit Prend Doçit

Veprimtaria e prelatit të lartë mirditas, abatit Prend Doçit (1846 – 1917), është vijimësi shekullore e punës shumëfish me vlerë të barinjve shpirtërorë arbërorë – shqiptarë, të cilët në veprimin e tyre e patën bazë binomin “Fe e Atdhe”. Kjo veprimtari duhet t’i ketë rrënjët qysh në fillesë të lindjes së krishterimit në trojet e paraardhësve...

Edison Ypi: Këngë

Ta bëjmë një Këngë.Ti zërin, unë tekstin, përroi muzikën.Ta marri era Këngën ta degdisi nëpër pllaja, lugina, male, kodra, dete, qiej.Miliona njerëz në të gjithë planetin, do ta mësojnë përmendësh, do ta këndojnë dhe vërshëllejnë nëpër rrugë, rrugica, sheshe, aq e bukur do jetë kjo Këngë...

Vilhelme Vrana Haxhiraj: Perëndim apo ...?! 4)

E ndiqja me vëmendje rrëfimin e saj të sjellë nga antikiteti dhe nuk durova dot më. Nga që u kënaqa shumë, e përgëzova për këtë gjetje fantastike, një legjendë antike, e cila paralelizon një gojëdhënë tejet domethënëse, me bëmat ogurzeza të shekullit të ri...

Edison Ypi: Ardenica

S'ka gjë më turbulluese për një mashkull se Ardenica.Kodra gji, muret rrethi rozë, kumbanarja thithkë, këmbana krater prejnga shpërthen shenjtëria.S'ka rast më të përshtatshëm se ky muzg i përflakur për tu ngjitur për ta ndjerë nga afër Ardenicën.Lart, qiell i ndezur...

Vlash Prendi: Horizonteve në fluturim

Këto ditë, poeti nga Rugova Ramush Nikci, botoi librin e tij të pestë me poezi “Valle dardane”, të cilin pata fatin t’a lexoj në dorëshkrim. Mësuesin dhe krijuesin e mirënjohur e kam njohur para pak kohësh, kur më ra në dorë një libër i tij me poezi “Melodi kujtimesh”, botuar në vitin 2022. Për hir të së vërtetës duhet të ...

Edison Ypi: Hajredini

Ka varur veten Hajredini.Gjysma në emigracion gjysma në fshat, gjysma në fushë gjysma në kodër, katundi i Hajredinit duket si në këngën e famshme katundi i emigrantit italian: Disteso come un vecchio addormentato.Të pyesësh si e qysh, nuk të përgjigjen, të pyesin.Cilin të pyesësh?...

Fërgim Demiri: Xixa

Kur më kaplojnë mërzi të kota,Kënga ves Egjëllor m’i hap mushkëritë.Dhe, kur del zëri ndoshta i rrudhur nga mosha,Del e liga nga ky i imi Bark. Të falemnderit o Zot, o Perëndie dashtur, që ma hjek mërzinë.E bëj për veti, e jo për njerzinëSe, njerzia një llom i tërbuar është shkatrruar...

Kadri Tarelli: 'Beteja' për shkrimtarin Ismail Kadare!

Mbase është e pabesueshme kjo ndodhi, aq më shumë kur rrëfehet si histori, por unë jam i shtrënguar ta besoj, sepse jam i bindur në veten time dhe në karakterin e mikut tim Fiqiri Resulaj, i cili nuk kishte asnjë lloj interesi të mburrej me shkrimtarin dhe poetin e mirënjohur Ismail Kadare. Ai thjesht...

Ilir Muharremi: Siluetë e shkallëve të teatrit

Siluetë e shkallëvë të teatrit. Ishim të ri, tepër të ri. Qeshnim sa askush më shumë. Qeshnim edhe kur nuk duhet të qeshnim. Takimi i parë. Energji pa fjalë, ndjenjë ndoshta jo arsye, punë e madhe, ishim të ri. Kthim në një kohë që as vetja ime s’ka forcë ta jetoj më, nuk duhet të arsyetohet pse. Dhimbja pikturon retrospektivën...

Asllan Dibrani: Të ndarë shqiptarët e Luginës së Preshevës jo produktiv për çështjen nacionale!

Pas përfundimit të luftës në Kosovë, dhuna serbe mbi popullsinë e këtyre trevave u rrit dhe, për rrjedhojë, shpërtheu një konflikt i armatosur midis shqiptarëve dhe forcave serbe, i cili zgjati gjatë gjithë vitit 2000. Ky konflikt përfundoi me një marrëveshje jo e  interesave kombëtare siç veprojnë  serbët e Kosovës në  koordinim me Beogradin...

Hazir Mehmeti: 90 vjet nga vrasja e Hasan Prishtinës

Hasan Prishtina qëndroi herë pas herë në Vjenë së bashku me gruas së tij, Igballen. me ndërprerje duke filluar nga prilli i vitit 1913, kur shpëton nga burgu i Kalemegdanit në Beograd.Ai e donte jetën aktive në shërbim të çështjes kombëtare, për çka territori i Austro-Hungarisë ishte më i volitshëm...

Kozeta Zylo: Mbrëmje Gala dhe Paradë madhështore nga Rrënjët Shqiptare në 15-të Vjetorin e saj

Qindra shqiptarë u mblodhën në Riverside Church në Manhattan për të festuar 15 Vjetorin e Organizatës së mirënjohur “Rënjët Shqiptare” të krijuar në Diasporë me Presidentz.Marko Kepi. Është krenari që si media si TV dhe Shkollat Shqipe “Alba Life” që operojnë në të gjitha lagjet e Nju Jorkut ...

Vladimir Shyti: Maria

Vajza e dërrmuar nga veprime ngacmuese seksuale në qëndrën e masazheve nga një klient banonte, që prej nja dy muajsh në një nga rrugicat më të neveritshme të kryeqytetit.Përtej rrugës të Barikadave e ngjitur pas murit të një pallati të rrënuar, kjo ndërtesë, e sovatuar keq, e ngushtë me dy kate, e merrte dritën nga rruga...

Neki Lulaj: Alisa Buçinca - Apartmenti Misterioz

Kur e ke në dorë një libër me përmbledhje tregimesh për fëmijë nga   një autore e cila edhe vetë është  fëmijë qe nuk i ka mbushur njëmbëdhjë  vjet jete,  sigurisht se  kjo ka një vlerë për artin e në  veçanti  dhe një emër i ri për letërsinë tonë shqipe...

Meti Rexhepi: Motive jetike

Libri i radhës “LULELALALET VESHIN PETALE i ”Hysen Këqikut, autor i frytshëm për fëmijë e të rritur, lëndën e vjershave që e solli  në këtë vëllim e shtroi brenda katër ciklesh, që përfshijnë dyzet vjersha dhe gjashtë tregime të shkurtë, renditur mes vjershave. Vjershat dhe tregimet kapin kryesisht fillim-kërshërinë e moshës më të re...

Edison Ypi: Mos Kosovë

Po don me tërheq këmbëzën mbi tamth ?Po don me bo harakiri ?Mos Kosovë.M’len ta boj un’ s’pari rrugën e plumbit. Vi t’kallxoj çfar’ pash’. Ja, ika...dhe erdha.Pashë kalorës trima t’bukur diva dardanë. Fluturonin mbi kuaj. Mposhtnin Keltë n'lufta t'përgjakta. Ishin aleatë me Trojanë. Sulmonin me shpata dhe mbroheshin me...

Albert Vataj: Robert Shuman, romantiku shpirttrazuar

"E gjithë jeta ime ka qenë një rrëmujë e vërtetë, në fillim mes poezisë dhe prozës, ndërsa tani mes muzikës dhe drejtësisë", kësisoj i shkruan së ëmës, Robert Shuman, e cila në ngasjen për muzikën, ngulmoi më fort që i biri të ishte një muzikant, ndryshe nga dëshirimet e të atit, August...

Bardhyl Maliqi: Pse Metat Idrizi ishte më kurajoz se unë?!

Shqiptaro-amerikani Metat Idrizi më ka tërhequr vemendjen në një nga koncertet e organizuara në Sarandë nga Unionit Artistik Shqiptar,  që zhvillohet përvitshëm në fundqershor si një fiksion simbolik për Çamërinë, masakrën zerviste ndaj saj, vlerat e magjishme të kulturës, këngës dhe valles çame. Ky aksion artistik...

Ilir Muharremi: Formula e shpirtit

Jam nuk jam  asgjë, neutral, eci luftoj vazhdoj, lundroj nën ujin e ngrohtë njerëzor, jam menstruacion i parë, kënaqësi ideale për të arritur dikund që as vet nuk e di rezulatin. Nuk qe rezulat veç ngjyrat primare të jetës, ka gjallesa edhe pa ngjyra. Ka jetë, sepse mendohet si jetë, para jetë, gjatë jetës

Ndue Dedaj: Rrëzimi i tokës

Burrat e shtetit kanë vdekun tash pesëqind vjetPasardhësit e tyne luajnë sheshit tallava,Gjithë natën shohin andrra me SkanderbegE në mëngjes zgjohen Hamza!...

Edison Ypi: Çartallozi

Në Strelcë, rrëzë Valamarës, vetëm, në një shtëpi guri, jeton Çartallozi.Çartallozi ngrihet më tre të mëngjesit. Kthen shpejt e shpejt pak mjaltë, nja dy vezë, një gotë qumësht. Dhe vrik përpjetë. Ikën rrëkëllen gurë për prita për të ndalur erozionin, a vete të bëjë ndonjë ndreqje te rezervatet e peshkut...

Prend Buzhala: Sofra e Çabiqit - I këndojmë lirisë

Sot, në Çabiq të Klinës, te Kulla-muze e Mujë Krasniqit, për të 23-tën herë me radhë, u hap Festivali “I këndojmë lirisë”. Ky Festival mbahet në shenjë të ditëlindjes së komandantit dëshmor Mujë Krasniqi (dhe vetë rapsod), i cili është i lindur në këtë fshat. Mbahet me moton “Sofra e Çabiqi...

Resmi Osmani: Nën bli po rrinte cuca

Lula e Zef Pjetrit, të Pjetër Zefit, cuca që hala si kishte mbushur gjashtëmbëdhjet vjeç ,por që kaherë e kishin fejuar me dikënd matanë malit, që ajo as e kish pare e as ia donte zemra, u ndje e rrethuar nga vetmia dhe heshtja. Shtëpitë e bardha të katundit, nanuriseshin si të përgjumura e të heshtura, mes blerimit të harlisur...

Albert Vataj: 'Mjerimi s’don mëshirë, por don veç të drejtë'

Ky varg i gjëmimshëm vazhdon të godasë plot pezëm e tërsëllëm ndërgjegjien e topitur të qytetërimit, të tashmen apatike të shpirtrave të drobitur nga dhembshuria dhe virtuoziteti mizor i mjeshtrave të së keqes.Mëshira, bujaria, altruizmi, zemërbardhësisë; nga gjeste humanitare kanë marrë atributet e spektaklit tragjik...

Përparim Hysi: E, si mos besoj tek Zoti?

Unë i takoj atij brezi që rritur në vitet e pasçlirimit qemë. si të thuash: të një "prerjeje"! Të gjithë ZOTIN e quanim veç një krjim të"mendjeve të sëmura" dhe aq. Ne qemë rritur e brumosur me frymën e partisë që kjo, partia, dhe,  mbi të , shoku ENVER qenë kriteri i së vërtetës,  Aq më tepër qe rrënjosur bindja"se nuk ka ZOT; as kishë, teqe apo xhami...

Ndue Dedaj: t'i shërbesh botës, për ta bërë atë të bukur

Thirrjen për t’i shërbyer botës, të bukurës së saj, natyrës, mjedisit, ekologjisë, njeriut dhe kafshave, zonja Marianne Graf, në librin e saj të ilustruar me titull: “Së bashku në shërbim të botës sonë të bukur”, ua drejton fëmijëve, sikur të mos ketë dhe aq besim tek të rriturit…

Xhevahir Cirongu: Diell qershori

Nuk  di se ku shkoj  dielliDhe pse qershor  ai  s’të ngroh,Mos vallë  pas  një reje fsheur  rriE si padashur më ulet mbi krah. Në këto çaste vrapova dhe unëMe përkëdheljen e tij në sy,E  kapa  rrezen , e futa në gjiAjo rreze vërtetë në trup mbet aty...

Timo Mërkuri: Logatja ose shndrimi i vajtimit në këngë

Kam folur shumë herë për logatjen, por me qënë se te ky libër në kuadër të debatit mbi origjinën e këngës më duhet të shpjegoj  disa hollësi të shndrimit të vajtimit në këngë iso-polifonike (polifonike me iso, vençe, shumëzërrëshe) dhe trashëgimin e strukturës së zërrave të vajtimit te kjo...

Kadri Tarelli: Shkrimtari dhe shkolla

Para pak ditësh, në këtë fund pranvere, përkatësisht më: 24 Maj, 2023, shkrimtari Skënder Braka, organizoi një bashkëbisedim letrar me nxënësit e shkollës 9-vjeçare “Hasan Koçi”, në Shkozet të Durrësit, pikërisht në këtë shkollë, ku vite të shkuar ishte nxënës dhe më pas mësues...

Albert Vataj: Te Kisha e Shna Ndout

Isha me bashkëshorten edhe këtë të martë, në kremtim të të Martave të Mëdha te Kisha e Shna Ndout, Laç. Të jem i sinqertë me ju, aq sa jam përpjekur të jem me të lartin vullnet hyjnor, zemërhapur e mendjekthjellët, them, se unë kam një qasje jokonvencionale të të shprehurit të besimit...

Albert Zholi: Flet Irini Qirjako “Mjeshtre e Madhe

Irinin e gjen çdo ditë në aktivitete duke kënduar. Këto ditë Shoqata ‘Atdhetare’ ‘Kallarati’ dhe Shoqata ‘Labëria’ dega Tiranë, së bashku me TKOB organizuan një përkujtimore homazh në nderim të mjeshtrit të këngës labe Hyso Xhaferaj, me rastin e një vjetorit të ndarjes nga jeta. Një ndër nismëtarët e këtij aktiviteti ishte vëllai i këngëtarit...

Jahja Drançolli: Edward Gibbon (8 maj 1737), një prej njohësve më të mirë britanikë të jetës dhe veprës së Gjergj Kastrioti-Skënderbeut!

Historia e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut në Angli/Britani të Madhe është vazhdimësi e studimive të kryere të paktën nga shekulli XVI e në vazhdim. Së këtejmi, përmes shekujve që pasuan periudha e Skënderbeut, personaliteti dhe kontributi i tij në Europë është shtjelluar në vepra historike...

Hivzi Muharremi: Fryma e introduktit simbolik

Padyshim, dita e hapjes të një evinimenti të tillë artistik, ekspozitës përsonale me imazhe dhe motive nga trashëgimia kulturo-historike nga periudha e hershme të eksponateve të zbuluara në lokacione të ndryshme të vendbanimeve ilire të cilët ishin të parët për nga qëndrimi...

Albert Vataj: Çun Lajçi dhe dhimbja që kacafytet me vdekjen

N’se don me mësue se ç’ka mundet me ba dhimbja e nji gjoksi qi s’mundet me gjimue, e një zemre qi kurrë nuk ka me e mësu, se n’sa copa asht shpërba, e një shpirti qi lyp prehje n’ç’ka e trazon, ti duhet më mësu se si me lexue “... nji letër t’pashkrueme”...

Visar Zhiti: Kubi i Brodskit dhe poezia e së shtunës

- Kur të ktheheni, ndalni në Ann Arbor dhe shikoni Kubin e Brodskit, - më tha miku im Lisandri.- E pse quhet ashtu? - pyeta.- Unë e quaj se Brodski aty bëri atë foton e tij aq shumë të njohur. Të gjithë studentët, pasi diplomohen, është ritual, dalin në fotografi te Kubi…

112 113 114 115 116
Në Fokus