Kulturë

Anton Nikë Berisha: Thellësi e leximit dhe aftësi e komunikimit me tekste poetike monderne

Studimi i më i ri i Timo Mërkurit “Blatime poetike të Niko Kacalidhës” është një dëshmi e mirëfilltë e përkushtimit të tij në fushën e studimit të veprave të poetëve tanë bashkëkohorë, e leximit të vëmendshëm të tekstit të tyre, përkatësisht e aftësisë së komunikimit edhe me tekste të ndërliqshme poetike...

Albert Vataj: Fjalimi i famshëm i Skënderbeut

Ky fjalim është shkëputur nga vepra e Marin Barletit, “Historia e Skenderbeut”, fjalimi të cilin Skenderbeu e kishte mbajtur para ushtrisë, në momentet kur po bëhej gati për mësymje ndaj qyteteve të tjera për t’i çliruar nga pushtimi osman. Ky është përshkrimi më autentik i fjalimit të famshëm të Skenderbeut të cilin e njohim sot...

Edison Ypi: Hanko Helena

"Kujtimet" e Hanko Helenës nuk është libër. Është Bibël, Kuran për besimtarë, streh' për vetmitarë, bunker për të frikësuar, shërim për të sëmurë, shpëtim për të mjerë. Është Nëmërçkë me kamomil. Adriatik me verë. Myzeqe me hashash. Pajtues i gjumit me zgjimin. Ilaç kundër kalbjes së trurin...

Edison Ypi: English Lesson

Makinat me timon majtas shkaktojnë aksidente vdekjeprurëse. Të marrim shembull nga Anglia. T'i kthejmë timonat djathtas.Braktisin fshatrat. Lenë ca pleq e plaka mbi mangall. Zbresin në qytet lajnë pjata dhe tasa boshatisur nga barkderra. Për këtë nuk mund të merret mësim nga...

Kozeta Zylo: Bisedë me zonjushen Ema Hila, garuese për Miss Shqipëria 2023

Ema Hila është një shqiptaro amerikane me banim në Florida.  Ajo është 17-vjeçe dhe po merr pjesë në Konkursin “Miss Shqipëria” 2023.Si një anëtare aktive e Diasporës natyrshëm ndihem krenare që këto bija shqiptarësh dhe pse rriten në Amerikë shkojnë në rrënjët e tyre dhe nuk i harrojnë kurrë...

Albert Vataj: Më 29 qershor të vitit 1444, Beteja e Torviollit, beteja e parë e Skënderbeut

Sot 579 vite më parë më 29 qershor të 1444 u zhvillua beteja e parë e Skënderbeut kundër osmanëve, e ashtuquajtura "Beteja e Torviollit". Kjo është përballja e parë ushtarake e ushtrisë shqiptare nën udhëheqjen e Skënderbeut. Kjo ishte disfata e parë e Ali Pashait, komandantit të sprovuar që çonte...

Anton Nikë Berisha: Poezi e vlerave kulmore artistike

Studimi i veprës letrare poetike të Azem Shkrelit[1], njëri ndër personalitetet krijuese më të shquara të letërsisë bashkëkohore shqiptare, është për shumëçka i vështirë. Kjo vështirësi lidhet me disa arsye.E para mbështet në faktin se duhet vështruar e interpretuar një krijimtari poetike e krijuar brenda një periudhe...

Ndue Dedaj: Akili

Akilin, tashmë 72-vjeçar, e takuam në Rrëshen, këtë fund qershori, në promivimin e një libri monografik kushtuar ungjit të tij, akadimist Mark Doçit, diplomuar në Itali, oficer karriere i ushtrisë kombëtare që nga fillimi i viteve ’30 të shekullit të kaluar. Kishte ardhur t’i bashkohej nderimit që po i bëhej njeriut...

Vilhelme Vrana Haxhiraj: Perëndim apo ...?! (5)

Veçse e vërteta e hidhur duhet thënë, sepse ne pa njohur për sa ka ndodhur, e mirë apo e keqe qoftë, kurrë nuk kemi për të mësuar nga gabimet e ‘më të madhit të shtëpisë’, në gjurmët e të cilit ecin edhe trashëgimtarët. Ndaj nëse mbahet e fshehtë, mohohet apo nuk i jepet...

Sotir Athanasi: Për një çantë shkolle

Sekretarja, sapo u mat të dilte, madje,  nuk proftasi të mbylli as derën, kur  mbërrijti një polic me të burgosurin.- Zoti shef! Të burgosurin, të cilin e kemi kërkuar, sapo e sollën.- Futeni menjëherë brënda.Në zyrë hyri një djalë rreth të tridhjetave, i prangosur e i shoqëruar nga polici...

Albert Zholi: Flet kënëgtarja e mirënjohur çame Enkelejda Alushi Arifi

Enkelejda mund të quhet pa frikë ambasadorja më e mirë e çështjes çame. Në repertorin e saj këngët më të shumta janë për këtë trevë dhe për këtë vend përrallor bamorët e së cilës gjenocidi grek i largoi nga vatrat e tyre pa asnjë arsye. Kënga e fundit e saj titullohet “Çamëri nuse me halle” që ajo e ka kënduar ...

Shefqet Xh. Hysa: Legjenda e thesarit të Gradishtës në Dumre

Çdo udhëtar që udhëton drejt Belshit ndalon i mahnitur para Gradishtës (Qytezë) një kodër e lartë, e cila ngjason si një kurrizi i përthyer, për së gjati Lindje-Perëndim. Gradishta lidh të sotshmen me të kaluarën mitike; një histori e mbetur legjendë...

Edison Ypi: Musai i vret vet

Musai është pronar i një biznesi.Biznesi i Musait punon si sahati i hoxhës. Hapet dhe mbyllet në orare precize. Asnjë problem, asnjë ngatërresë nuk ka Musai në biznesin e vet. Vetëm qetësi, rregull, mirsjellje, pastërti.Musai ka tre djem. Njëri më i mirë se tjetri...

Visar Zhiti: Nxito për tek ylberi biblik

…befas dhe bukur na doli në krye të rrugës y.l.b.e.r.i… vërtet si një dhuratë hyjnore, thashë me vete, i parë që shikoja këtej kaq të guximshëm, ashtu elegant, një hark që hovte si një sorkadhe nga toka drejt reve, sa për të dërguar një porosi në Qiell dhe të merrte një tjetër për ne, tokësorët...

Ndue Dedaj: Një libër për bakrin dhe njëqind vjet

Mirdita, në shekullin XX, u bë kryefjala e industrisë së bakrit në Shqipëri, me kërkimet e para në vitet ’20, themelet në vitet ‘30-’40 (Rubiku dhe Derveni), teksa vitet ’50 sjellin miniera të reja si Kurbneshi e Spaçi, vitet ’60 uzinat dhe fabrikat e bakrit, për të kulmuar në vitet ‘70-’80 një industri e konsoliduar, natyrisht me problemet...

Dorian Koçi: Një copë qielli midis Meksikës dhe Kosovës

Poezia është ura më e fortë lidhëse midis shpirtrave të ndryshëm të kombeve. Përmes motiveve që ndjellin dhe shpirtin poetik të së shkuarës, magjinë e momenteve të së tashmes dhe avenirin e ëmbël të ëndrrave, poezia krijon mikrokozmosin dhe makrokozmin e botës shpirtërore të njeriut. Por sa universale...

Kadri Tarelli: Fryma atdhetare në penën e Bajram Halil Gashit

Këto ditë Qershori 2023, autori Bajram Halil Gashi botoi librin e tij më të ri: “Kosova Andrra e Jetës Sime”, (Monografi), kushtuar mësuesit dhe luftëtarit Bajram Sali Gashi, “Hero i  Kosovës” dhe “Dëshmor i atdheut”.Po e them që në fillim, pa pritur fundin e asaj që ndjej...

Gazmend Freitag dhe Shota në Festën e kulturave të popujve në Salzburg

Kultura popullore e Salzburgut (Salzburger Volks.kultur) së bashku me qytetin e Salzburg-ut, me datën 18 qeshor 2023, mbajti ,Festën e kulturave të popujve‘ (Fest der Volkskulturen), si simbol të bashkëjetesës paqësore dhe të dobishme të popullsisë së larmishme të qytetit të...

Thanas Gjika: Studiuesi më i talentuar i letërsisë shqiptare

Në formimin tim si studiues i letërsisë shqiptare një rol të veçantë ka luajtur krijimtaria shkencore e studiuesit poliedrik Prof. Rexhep Qosja. Me veprat e tij ai ka ndikuar edhe në formimin e shumë studiuesve të tjerë, por unë do të tregoj si e njoha atë si person dhe si krijimtari shkencore...

Vlash Prendi: Sulejman Krasniqi, një Balzak i kohëve moderne

Po mbushen rreth dymbëdhjetë vjet, që zemra e shkrimtarit të madh kosovar, mësuesit, historianit dhe gazetarit të shquar Sulejman Krasniqi, pushoi së rrahuri. E kam njohur shkrimtarin e madh që në fëmijëri, kur një mësues imi nga Tirana, duke parë dëshirën dhe etjen time për të lexuar...

Sylejman Morina: Katalogu mbi puset e Arbanasit

Aktivitetet e intelektualëve, aktivistëve dhe hulumtuesve arbneshë janë të pandërprera. Tani ata janë autorët më kryesorë që gjurmojnë për të kaluarën, jetën e tyre,specifikat e jo të tjerët. Atyre iu intereson gjithçka që është arbneshe e hulumtojnë, regjistrojnë, botojnë...

Bardhyl Maliqi: Sot u nda prej nesh aktori Anastas Nika

Sot u nda prej nesh aktori Anastas Nika, kjo është humbje e madhe për familjes, për grauan, djemtë, motrat, por edhe për ne miqtë e tij kudo që ndodhemi. Baballarët tanë kanë qenë miq, unë dhe Anastasi po ashtu, shpresoj se miqësia do të ketë mbarësi edhe tek fëmijët tanë! Anastasi ka interpretuar disa prej poemave...

Edison Ypi: Surrati i shqiptarit

Surrati i grekut është pabesia.Surrati i serbit është viktimizmi.i italianit, kanconeta,i rusit, megalomania,i gjermanit, disiplina,i anglezit, përpikmëria,i turkut, rehatllëku,i arabit, nafta,i kubanit, sheqeri,i kinezit, orizi...

Hazir Mehmeti: Keti Schneeberger, tubim në përkrahje të Republikës së Kosovës

Ngritja e tensioneve në veriun e Kosovës dhe rrezikimi i Kosovës nga kërcënimet nga Serbia e Aleksandër Vuqiqit, ka ngritur lëvizje protestuese të shoqatave dhe institucioneve të shumta edhe jashtë Kosovës.   Në Vjenë u mbajt tubimi mbështetës për Kosovën në këto rrethana të rënduara në veri të nxitura...

Timo Mërkuri: Shtrati i artit gojor si bazament i artit poetik

Qysh te leximi i titullit të poezisë “Motër prej lotëh” në vëllimin poetik “Ëndrra që puthen” (Rozafa, Prishtinë 2001)  të Sabit Rrustemit ndjeva një dridhje se më kujtoi vargjet këngës himariote, ku djaloshi nizam i plagosur për vdekje  ju lutej zogjve që: letrën e tij (një apo tri) t’ia shpinin nënës, motrës dhe gruas së tij në fshat...

Shefqet Dibrani: Monografia - dokument historik

Monografia , është përgatitur nga mësimdhënësit dhe drejtuesit e shkollës: Prof. Qamil Hasani, prof. Jahja Prestreshi, prof. dr. Izet Shehu, prof. Vehbi Sadiku, prof. Shaip Fazliu, prof. Ramadan Latifi dhe prof. Xhemë Binaku...

Edison Ypi: Syt e Zinj

Fryma më merret, shikimi më erret, zemra më rreh, këmbët më dridhen, gjunjët më shkrihen.Lermëni t’ju afrohem o të zinj.Të kqyr disa nga Kryeveprat e Krijuesit; lakimet tronditëse të ballit, harqet drithëruese të hundës, zgavrën e mistershme të syrit, humnerën e frikshme të mjekrës, gjeometrinë rrënqethëse të buzëve...

Visar Zhiti: Dy revoltat në dy burgjet politike

Në burgjet e diktaturës komuniste, në atë të Spaçit dhe më pas të Qafë-Barit ka patur dy revolta të burgosurish, rebelime kundër kushteve çnjerëzore në burg, por me thirrje të hapura kundër diktaturës dhe komunizmit. Të dyja revoltat, të vetmet në të gjitha burgjet politike të perandorisë komuniste ndodhën në muajin maj, në data të njëjta, 21 e 22,  e Spaçit në vitin 1973...

Eshref Ymeri: Magjia e dashurisë ushqen botën me jetë

Para pak ditësh, doli nga shtypi romani i shkrimtares Vilhelme Vranari Haxhiraj, me titull “Gjuha e zemrës”. Me këtë vepër të re, shkrimtarja, si një autore me emër në fushën e krijimtarisë artistike me vlera mbarëkombëtare, e ka lëvizur deri në fund perden e dritares së jetës, prej nga lexuesit i shpalosen disa realitete...

Asie Duka: Një letër për piktorin shqiptar Gazmend Freitag

Dashuria dhe pasioni juaj për artin ndjek rrjedhen e gjithë historisë njerëzore përgjatë shekujve, të cilat e kanë shoqëruar njeriun si forcat më elitare të realitetit krijues të shpirtit njerëzor, të transformimit të ndjenjave, për ti blatuar ato në pikturë, duke i shenjtëruar këto mrekulli shpirtërore, këto realitete krijuese, në vullnete...

Isuf Topuzi: Aty!

Aty, ku muskujt e pushtetit shtrëngohen si nofullat e luanëve,Aty, ku helmet rrjedhin logjikën e politikanëve.Aty, ku dielli nxihet dhe reja bën dritë,Aty, ku njerëz të pafajshëm vriten për çdo ditë.Aty, ku kripa i plas buzën fukarasë,Aty, ku njerëzit maten me vlerën e parasë.Aty, ku korbi hiqet me i bardhë se pëllumbi...

U botua romani “Gjuha e Zemrës” e autores Vilhelme Vrana Haxhiraj

Para pak ditësh doli nga botimi romani “Gjuha e Zemrës” e shkrimtares, Vilhelme Vrana Haxhiraj. Romani flet për luftën e ashpër të serbëve ndaj shqiptarëve të trojeve etnike që ruanin racën, gjuhën dhe traditat e të parëve pellazgë-ilir në Dradaninë hyjnore. Mbi të gjitha vlera të veçanta ka...

Albert Habazaj: Letërsia gojore në Labëri dhe format rapsodike të të shprehurit të saj

Sipas ndarjes krahinore tradicionale, Labëria është një ndër krahinat etnografike më të mëdha etnografike, që përfshihet në njërën nga dy grupet e mëdha të krahinave etnografike të popullit shqiptar, Toskërisë, që kap hapësirat në krahun e majtë të Shkuminit deri në skajin më jugor, në Çamëri, deri në gjirin e Artës në Jug...

Timo Mërkuri: Plaga e relievit

I -Poezia "Reliev me plagë" e poetit kosovar Sabit Rrustemi është një shprehje poetike e thellë dhe imagjinative që përshkruan një rrugëtim në historinë e kombit tonë, mbetur me “gjysëm shtëpi”,  “gjysëm tapi” e “një haraç të ri” në një “botë të rreme që flinte në qetësi/si varret nën një fije bari”. Pikërisht te këto...

Dorian Koçi: Arkeologu i dijes filozofike

Sa jetonin centaurët e pyeta një ditë Prof Moikomin ndërsa flisnim për librin e tij të fundit “Centauri i Dritës”. Buzëqeshi dhe pa u bezdisur që e kisha ndërprerë (ky ishte gjithmonë stili ynë i i bisedës) më tha se centaurët janë krijesat që mësuan Akilin. Imagjino më tha me stilin e tij lakonik-kur u mësuan sekretin e përjetësisë Akilit...

111 112 113 114 115
Në Fokus