Kulturë

Albert Zholi: Flet pianistja Enisa Terniqi

Pasioni për instrumentin e pianos i ka lindur në moshë shumë të vogël, atëherë kur ende nuk dinte as të fliste shumë fjalë. Prindërit i tregojnë se pas fjalëve të para " mama ", "baba " fjala tjetër që ka thënë ka qënë "piano". Nuk ishte diçka që e kishte dëgjuar në familje, sepse nuk kishte asnjë në familje që të ishte muzikant. Duke u rritur...

Timo Mërkuri: Dhimbja që ka emrin Petrit Ruka

Odise Kote në krijimtarinë letrare të krijon përshtyjen e një njeriu të “sertë”, imazh që të krijohet kryesisht nga tonaliteti i “rëndë” i fjalës dhe vargut të tij poetik, por duke qënë se poezitë e tij në tërësi shfaqin imazhin e monumenteve, ku dominojnë ato prej guri, pa përjashtuar dhe ato prej bronxi apo të lara me flori, ku mjafton të...

Albert Habazaj: Ninulla e djalit, '10 Shqiponjat e Tërbaçit' me shpresën kryeshqiponjë në Festivalin e Gjirokastrës

Qarku i Vlorës u paraqit siç i ka hije në Festivalin Folklorik Kombëtar (FFK) të Gjirokastrës 2023, me 25 numra folklorikë, me një atlas etnofolklorik të  mrekullueshëm dhe me një hartë gjeografike të admirueshme, si një kartolinë e gjallë mesdhetare. Ishin rreth 200 festivalistë që vinin nga 7 bashkitë e qarkut të Vlorës....

Ibrahim Kabili: 'Kanarina' e matit Feride Kurti

Me datën 23.07.2023 rrugës për në kthim nga plazhi i Velipojës, me kërkesë të Ajnit bëjmë një devijin dhe nisemi për një vizitë të shkurtër në Ulëz. Ditë e bukur por temperaturat janë përvëluese. Sa më lart ngjiteshim aqë më i bukur bëhej relievi malor. Dhe temperaturat me ngjitjen...

Prend Buzhala: Dy autorë, një libër

Një vepër e veçantë me punime kritiko-letrare, eseistike, me interpretime letrare... Është fjala për librin "Arti  kritikës" i autorëve Musa Jupolli e Shefqet Dibrani, që të dy nga Llapi... autorë mërgimtarë, njëri në Francë, tjetri në Zvicër. Aty, gjithsesi, është edhe emri i Mentor Thaqit (me referencën: ideator dhe autor i parathënies...

Përparim Hysi: Koburja e Operativit

Ka qenë viti 1948.  Operativi erdhi nga Fieri direkt e në shtëpinë tonë, jo se qe mik shtëpie, por imat, ishte Kryetar i Këshillit popullor të fshatit. Fshati ynë ishte rreth 10-12 km larg nga FIERI dhe shtëpia jonë qe më e largëta.Them kështu, se pas shtëpisë sonë, për kilometra të tëra nuk kish shtëpi tjetër dhe, po të niseshe në këmbë...

Satira nga Sevdail Hyseni

Në fund shqiptarëtNa u bënë me orë,Me markën “Albora”Të rangut botërorë. Zemërohen zviceranëtKërcejnë porsi spec,Me orët super luksozeS’njihnin konkurrencë. Prej nga mrekulliaShumë i brenë marazi,Ku mbeti “Omega”“Seiko” dhe “Relax-i”?!...

Albert Vataj: Gjyqi ndaj At Gjergj Fishtës në Konferencën e Tretë të Lidhjes së Shkrimtarëve më 1949

Një dosje e këtij viti ruajtur në AQSh me materiale mbi përgatitjen e kësaj Konference përmbledh një mori dokumentesh ku dëshmohet se si po zyrtarizohej nga viti në vit ‘historia e re’ e letërsisë shqipe.Ndër tezat që po përgatiteshin të diskutoheshin në Konferencën e III-të të Lidhjes parashtrohet dhe kjo analizë...

Ndue Dedaj: Në kërkim të vetes

Mirditasit dinin të rrëfenin këndshëm nëpër sofra, aq më mirë sot në kohë moderne kur rrëfimet e tyre nisin e hidhen në letër. Por kur qëllon që talenti i fshehur i dikujt zë e shpërfaqet, atëherë tejkalohen rrëfimet e zakonshme dhe natyrshëm shkohet drejt letërsisë memuaristike e artistike. Pra, thënë në mënyrë...

Elvi Sidheri: Në Vushtrrinë e kështjellës së vjetër

Në Vushtrrinë e kështjellës së vjetër dhe kullës së vetme (ose Donzhonit) madhështor të mbetur nga perimetri i moçëm i kësaj ngrehine mesjetare mbresëlënëse, me mure të larta dhe mbishtresime rreth 11 shekullore, është gjendur pak kohë më parë, me mbikëqyrjen e arkeologut vendas, Burim Rexhepi...

Ndue Dedaj: 'Bota zgjuar' e Frederik Rreshpjes

Poeti Frederik Rreshpja, i vetëpagëzuar si “trishtimi i botës”, iku nga kjo jetë, por botën e la zgjuar. Ai identifikohet si poet i vetmisë, paçka se nuk e ndoqi ai vetminë, por vetmia atë. Në rininë e tij nuk ishte një poet i vetmuar, hermetik, i mbyllur në ndonjë “kullë të fildishtë” krijuese, e as në ndonjë kullë ngujimi dukagjinase...

Jaho Brahaj: Tek Pema e Hipokratit ne ishullin Kos, Greqi

E ruajne per me shume se 24 shekuj me shume kujdes dhe perkushtim.- Shkruajta ne fillim "I hutuar dhe me mllef ne vetvehte", sepse une i perkas ati vendi ku po shkaterojme cdo gja qe ka te beje me kujtesen dhe trashegimine etnike-kulturore te Te Pareve Tone...

Jahja Drançolli: Disa familje arbërore të migruara në Raguzë (Dubrovnik) gjatë shekujve 13-17!

Është interesante se pothuajse të gjitha burimet tregimtare e kronikat e Raguzës (Dubrovnikut) të shekujve 15 -17 përmendin arbërit si pjesëtarë të qytetarisë përkatësisht të fisnikërisë së Raguzës ose në lidhje me të, gjatë gjithë shekujve të mesjetës. Besueshmëria e kronikave të përmendura ka qenë një çështje debati edhe sot e kësaj dite...

Përparim Hysi: Pse dallëndyshja e bën folenë tek"koka e njeriut"?

Sivjet nuk kam parë dallëndyshe.Duket i ka"vrarë" betoni dhe zhdukja e pemëve e gjelëbrimi rreth e qark. Dallëndyshja nga shpendët dhe bleta nga insektet,  jo vetëm janë miqtë tanë,  por në një"studim serioz e shkencor" janë dëshmi që ndikojnë në jetën e  njerëzve...

Ndue Dedaj: Si e kishit emrin?

- Si e kishit emrin?- Mua po më pyesni, zoti Kryetar?!...- Ndjesë, po nuk po më vjen ndërmend emri juaj!- Të thuash për mua që jam plak, hajde de?…Nit Historikun e përshkoi një e therur nga koka te këmbët, iu rrotullua një çast tavani plot llambadarë të shndritshëm, por e mbajti veten. Sapo kishte mbushur 81 vjeç...

Xheladin Mjeku: Shprangosja e ëndrrave përtej grilave të tmerrit

Derisa po e lexoja përmbledhjen e lirikave nga burgu ,,Edhe ëndrrat në pranga” të Avdush Canajt, mu rikujtua  poeti, tashmë i ndjerë, Havzi Nela, që kishte lënë në dorëshkrim lirikat më të veçanta, të krijuara në terrinat e qelive të burgut, prej nga i nxjerr në dritë me shumë vështirësi. Havzi Nela, për të cilin më heret kam...

Kozeta Zylo: Në Kepin e Rodonit, në Kishën e Shna Ndout si pranë Zotit

Ecim përmes Gjirit të Lalzit në Durrës, i cili është qyteti i dytë më i populluar i Republikës së Shqipërisë. Është nje pamje magjike të vozitësh gjatë bregut shqiptar të detit Adriatik ku sheh grykëderdhjet e Erzenit dhe Ishmit në cepin juglindor të tij.Megi Gjoni anëtare e stafit te TV “Alba Life” nje vajzë e...

Bardhyl Maliqi: Një 'psherëtimë ere'

Nuk e di nëse ju ka rastisur, të ulur në gjunjë, të pini ujë në një burim në mes të pyllit dhe etjen ta shuani me gllënjka në rrëkezën e ftohtë që e ndan prej dheut pëllëmba e brishtë e një gjethje hardhie. Një ndjesi të tillë kam provuar duke pirë lirizëm që buron prej një shpirti të bukur në rrjedhën e hollë të metaforave poetike të Milanovit...

Jaho Brahaj: Stoli Argjendi e Xhubletes Shqiptare

Sa here i shikoj gjithmone e me shume habitem dhe kuptoj qe Xhubleten pak e njohim.E nenvleresuar dhe ne ditet tona e percudnuar, dmth, po e ndryshojme, po e shemtojme, me lule-lajle e rrakexhingla, me shami e me ngjyra qe si ka njohur dhe as nuk i ka pranuar Zonja Xhublete...

Vlash Prendi: Lis i rritun ndër tufane

Gjokë Beci, ky korife i këngës shqipe, sot do të mbushte 84 vjet. Lindi në fshatin Zajs të Mirditës me 30 korrik të vitit 1939. Pasi përfundon shkollën e mesme punon si mësues në Rrëshen, më pas ka punuar si drejtues kulture në institucione të ndryshme.Pas vitit 1990, u angazhua në Partinë Republikane dhe ka kryer...

Jahja Drançolli: Një histori e pasur e diplomacisë sonë ndërkombëtare (1448)

575 vjet më parë (1448), një histori e pasur e diplomacisë sonë ndërkombëtare: Gjergj Pelini, diplomati kosovar për qëllime strategjike, për të mos luftuar në dy fronte, pajton Skënderbeun me Republikën e Venedikut. Kjo ngjarje pati një jehonë në historinë botërore, veçanërisht Napoleoni, i cili kishte vuajtur shumë pas luftimeve në dy fronte në të njëjtën kohë!...

Kolec Traboini: Dallëndyshe pa qiell

Një bukuri e destinuar për shkatrrim. Por nuk ishte vetëm absurdi i sistemit që ja ngrinte buzëqeshjen vajzës së re Drita Çomo. Erdhi një çast kur nisi të ndjente se në trupin e saj kish nisur të shfaqej një tjetër fatalitet vrasës, kanceri. I duhet të përballonte të dyja, tmerrin e jetës nën diktaturë ...

Visar Zhiti: Kur shkruajta për poezinë e Halil Matoshit

E pranova me dëshirë kërkesën që të shkruaja diçka për poezinë e poetit Halil Matoshi, që e çmoj vërtet dhe e ndjej vëllazërisht - kështu më ndodh me poetët e Kosovës, - pra, dua të them se e bëra rekomandimin, që do t’i shërbente botueses Donika Dabishevci, që do të konkuronte në Ministrinë e Kulturës në Prishtinë për subvencionim...

Xhemaledin Salihu: Presheva falenderon Haqif Mulliqin

Nisma e selektorit të Revistës së Teatrove Amatore të Kosovës, Haqif Mulliqi dhe organizatorit tëp o kësaj revistë, Dr. Emin Kabashi që për vitin 1994, po qe se nuk sigurohet leja për organizimin e revistës në fjalë në Prishtinë apo Prizren, atëherë ajo të mbahet në Preshevë, u përkrah nga punonjësit kulturorë të Preshevës...

Timo Mërkuri: Libri ‘Vogëlushi Je dhe plaku Ta’ si një konvergjencë urtësie

Bukuria dhe natyrshmëria e veprës është e varur nga çiltërsia e autorit dhe kjo është më e dukëshme te letërsia për fëmijë, ku brishtësia e saj, si një xham i hollë, është në rrezik të thyhet edhe nga çikja shkarazi e një fjale e jo më nga “goditja” e një vargu apo fraze të gabuar. Të shkruash për fëmijë është shumë...

Anton Nikë Berisha: Monografi e hartuar me dije dhe përkushtim

Shkrimtari dhe studiuesi, Llesh Ndoj, iu qas dhe e hartoi studimin monografik për vendlindjen e vet, Domgjonin, pos të tjerash për dy arsye kryesore.E para: t’i vërë në formën e shkrimit, në libër, disa të dhëna në bazë të dokumenteve, po dhe të gojëdhënave, të përcjella prej një brezi tek tjetri...

Edison Ypi: Bishnica

Bishnica nuk çfaqet.Bishnica fanepset.Ta shohësh Bishnicën kur fanepset, të bëhet ta përqafosh, ta përkëdhelësh, ta puthësh si Femër.Bishnica është një luginë e blertë magjepsëse.Bishnica mahnitëse duket si arenë e zhvillimeve dramatike e të gjitha kryveprave letrare njëkohësisht...

Sevdail Hyseni: “Përgjimet” në Kuvend

Sa është sherri serbI madh midis nesh,U shfaq në KuvendHilja me gjithë vesh! Pastaj rendin grushtetMe mllef dhe tërbim,Drejt e për n’FoltoreMe gjithë acarim…

Ilir Muharremi: Lamtumirë miku im Haqif Mulliqi

Kaltërsia e qiellit bëhej verbuese dhe përvëluese. Dielli ishte ngjitur sipër dukej si një copë diamanti që shkëlqen.  Matanë horizontit pikturohet një figurë me sy të butë, është plot mirësjellje, dëgjohet një zë melankolik dhe frymëmarrje e rënduar...

Edison Ypi: Krisma e Vetmisë së Madhe

Do u tregoj pse asnjë shqiptar nuk duhet të vdesi  pa e lexuar "Dimri i Vetmisë së Madhe".Sapo kisha mbaruar shërbimin ushtarak.Një kombinim i largët krushqinor bëri që një Shefe Kuadri të shqiptojë para meje pohimin më pradoksal që kam dëgjuar deri më sot...

Tahir Bezhani: Bardhyl Oseku - Lëri zogjtë të këndojnë

Lexuesit dhe opinioni i gjerë njohin poetin, Bardhyl Osekun, krijuesin e hershëm por botuesin e “vonë”, njeriun i cili gjithë jetën ia kushtoi arsimit dhe edukimit të brezave nëpër kohë mjaft të vështira, nëpër të cilat kaloi vendi. Përjetimet gjatë periudhave të ndryshme kohore, si profesor i gjuhës e letërsisë shqipe, e konfrontuan....

Xhevahir Cirongu: Nënën putha në flamur

Si atdheu s’ka në botëAtje ku lindëm  dhe ne,Na pretë nëna me babanëSi dielli që rri mbi re. Malli ynë tretur si valaKurbetin e  ngrëntët  flama,Bijtë e shqipes nëpër botë...

Elvi Sidheri: Krokodeilos Kladas (1425 - 1490)

Shumë pak, me gjasë kemi mësuar në historinë tonë, lidhur me figurën e Krokodeilos Kladas (1425 - 1490), pinjollin e një familje të vjetër nga Himara, të lindur në Koroni, ngulim arvanitas të Peloponezit (banorët arvanitas të të cilit, pas shpërnguljes në Itali, do të themelonin ngulimet arbëreshe San Chirico Nuovo...

Ndue Dedaj: Fjalë të huaja 'shqipe'

Janë fjalë që në “shqipen” tonë kanë fituar qytetari, apo njëfarë kuptimi të dyfishtë, çka nuk ndodh në gjuhët nga vijnë, si anglisht etj. Pra, ajo çka shënojnë këto fjalë është dhe nuk është, është kështu dhe është ashtu… Le të shpjegohemi, fjalë pas fjale, sesi ky fjalorth shqiptar i viteve të fundit e ka begatuar (varfëruar?)...

Shefqet Dibrani: Metamorfoza e fajita dhe mëkati i Ali Podrimjes?!

Sabit Rrustemi, saktësisht e gjen njeriun që ka “ bërë ” faj, dhe ai Njeri ishte Poeti i Madh Ali Podrimja . Kjo poezi përkushtuese, me një titull shumë shenjues,   ta ndal frymën, t’i step ndjenjat dhe do të vetëdisojë për “ mëkatin ” e poetit i cili duke “ keqpërdorur , popullin lexues ” dhe “ Në emër të poezisë ka bërë faj...

108 109 110 111 112
Në Fokus