Editorial

Blerim Latifi: Po të kishte gojë ky lis...

Sic mund të shihet, ky lis është shumë i vjetër. Por kujtesa popullore nuk na thotë asgjë të saktë mbi moshën e tij. Natyrisht, biologët e bimëve, me teknologjitë e avancuara shkencore, mund ta zgjidhin fare lehtë këtë enigmë, por ku t’i gjej ata në këtë mëngjes të freskët korriku?...

Ndue Ukaj: Fytyra e njeriut dhe gjelat e politikës

Ishte Ibrahim Rugova, një prej udhëheqësve më të përndritur të shqiptarëve, ai që në dhjetorin e vitit 1986, kërkonte “më shumë demokraci për Kosovën”, sepse, kishte besim të palëkundur në vlerat ushqyese të demokracisë, në një kohë kur demokracia ende ishte kontinent i paarritshëm për krejt Europën Juglindore...

Blerim Latifi: Sulmi rus dhe gardhi i Maliq Pashës rreth Prishtinës

Në vitin 1807, konsulli francez në Janinë, François Pouqueville, gjatë një udhëtimi nëpër Kosovë, kaloi edhe në qendrën kryesore të saj, Prishtinë. Atje ai pa diçka të çuditshme. Sundimtari i qytetit kishte urdhëruar hapjen e një hendeku të madh rreth tij dhe ngritjen e një gardhi po ashtu të madh me ferra...

Blerim Latifi: Kaçakët modernë grekë dhe heronjtë e Homerit

E lexova një lajm ndërkombëtar se si filmi Odiseu i Christopher Nolan ka shkaktuar rritje masive të shitjes së poemave të Homerit dhe të interesimit për mësimin e greqishtes. Njerëzit mendojnë se greqishtja e sotme është e njëjta me greqishten antike në të cilën u redaktuan poemat homerike...

Frank Shkreli: 28 Korrik 1922 – kur Amerika i zgjati dorën Shqipërisë

Në historinë e kombeve ka data që nuk janë vetëm kronologji. Ato janë busulla morale, që u kujtojnë brezave se cilët kanë qenë miqtë e tyre në kohët më të vështira. Për Shqipërinë, 28 korriku 1922 është njëra prej këtyre datave. Atë ditë, Shtetet e Bashkuara të Amerikës njohën zyrtarisht shtetin shqiptar, duke...

Frank Shkreli: Besa nuk është slogan – është ndërgjegjja morale e kombit

Në historinë e popujve ka fjalë që nuk janë thjesht pjesë e fjalorit. Ato janë simbole të identitetit, të karakterit dhe të ndërgjegjes së një kombi. Edhe për shqiptarët, ka fjalë që nuk janë thjesht pjesë e fjalorit, por përfaqësojnë shtyllat morale mbi të cilat është ngritur identiteti kombëtar i shqiptarëve. Dy prej tyre janë Rilindja dhe Besa...

Xhelal Zejneli: Adem Demaçi – metaforë e qëndresës

Më 26 korrik 2018, në orën 17 e 50 minuta ndërroi jetë shkrimtari, publicisti dhe veprimtari i çështjes shqiptare – Adem Demaçi. Lindi në Prishtinë në vitin 1936. Prindër të tij janë nëna Nazife dhe babai Zeqiri. Shkollën e Lartë Pedagogjike e kreu në Shkup. Vijoi studimet për shkenca juridike në Prishtinë. Studio letërsinë...

Xhelal Zejneli: Politika nuk është punë diletantësh

Temat politike duhet dalluar prej temave partiake apo ndërpartiake. Në botën shqiptare ka një numër të madh partish politike. Numër të madh partish në Shqipëri, në Kosovë, në Kosovën lindore (Preshevë, Bujanoc, Medvegjë), në Maqedoni, në Mal të Zi. Parti ke edhe në radhët e çamëve. Duhet dalluar animin...

Ndue Ukaj: Gazi amerikan dhe njerëz të përgaztë

Kosova, tash e gati dy vite është bërë gazi i botës, si një vend ku ka pllakosë mjerimi politik, me të gjitha të zezat që sjell ai: tipare anarkie, plogështi, shkretim të jetës, tharje të idealeve, izolim, rrëmujë shpirtërore, dhe një urrejtje, fytyra e së cilës është shumë e shëmtuar. Në të vërtetë, stërkeqja e vendit tonë, ka filluar që kur, nën flamurin e demokracisë...

Blerim Latifi: Dy rrufepritësit e Franklinit

Për mijëvjeçarë, rrufeja përfytyrohej si arma më e frikshme e zotave. Zeusi i grekëve, Jupiteri i romakëve, Thori i nordikëve, Peruni i sllavëve, e të tjerë, përfytyroheshin të pajisur me këtë armë. Madje, ajo nuk ishte thjesht arma e tyre, por simboli i fuqisë së tyre supreme...

Xhelal Zejneli: 101-vjetori i lindjes së Martin Camajt

Martin Camaj lindi në Temalit të Dukagjinit, në Alpet e veriut më 13 ose 21 korrik të vitit 1925. Vdiq në Munih, më 12 mars 1992. Është shkrimtar, gjuhëtar dhe filolog. Ka qenë i treti prej shtatë fëmijëve të Kolë Camës dhe Terezës. Prindërit ishin nga Shllaku. Më 1935 u vendos në Shkodër ku ndoqi shkollimin në Kolegjin Saverian...

Frank Shkreli: Përballë protestave në Tiranë dhe krizës së demokracisë, kujtojmë Profesor Arshi Pipën

Më 20 korrik 1997, në Washington, u shua fizikisht një nga personalitetet më të mëdha të mendimit shqiptar të shekullit XX. Por vdekja nuk mund ta heshtte Arshi Pipën. Përkundrazi, me kalimin e viteve, zëri i tij është bërë edhe më aktual, ndërsa veprat dhe paralajmërimet e tij marrin një peshë të re në një Shqipëri që ende nuk...

Blerim Latifi: Rruga e Milibandëve - nga Teoria Kritike te Pavarësia e Kosovës

Këtu e 20 vjet më parë, për gati një vit, jam pas marrë me shkollat e asaj që në literaturën filozofike quhet “marksizmi perëndimor”. Tri ishin shkollat kryesore që më interesonin: ajo gjermane, e lidhur ngushtë me Teorinë Kritike të Shkollës së Frankfurtit, ajo franceze, e lidhur me marksizmin strukturalist të Louis Althusser-it, dhe shkolla britanike e marksizmit...

Blerim Latifi: Kur bota kishte sytë te Kupa e Botës, ata kishin sytë te Liria

Korrik i vitit 1998. Bota i kishte sytë drejt ndeshjeve të Kupës së Botës. Stadiumet gumëzhinin nga festa, golat dhe duartrokitjet. Vetëm një vend në botë ishte i privuar nga kjo mundësi. Quhej Kosovë. Flakët e luftës e kishin përfshirë nga Llapi në veri deri te Reka e Keqe në jug...

Xhelal Zejneli: Deklarata e ministres serbe për dëbimin e shqiptarëve nga Kosova, dëshmi se Beogradi nuk ka hequr dorë nga politika serbomadhe

Snezhana Paunoviq (Pejë, 1975- ) është ekonomiste, nënkryetare e Partisë Socialiste të Serbisë, deputete dhe nënkryetare e Kuvendit të Serbisë. Në televizionin e sipërthënë ajo ka deklaruar: “Po të isha Milosheviq, Kosovën do ta kisha pastruar etnikisht”. Në frymën e shqipes, deklarata e saj lexohet kësisoj: “Po të kisha qenë në pozitën e Milosheviqit...

Blerim Latifi: Melodia e fyellit dyjar shqiptar si kolonë zanore në filmin "Odiseu"

Melodia e fyellit dyjar shqiptar si kolonë zanore në filmin "Odiseu" të Christopher Nolanit. Nuk mund të gjendej një tingull që do t’u përngjante më shumë tingujve të kohës homerike sesa tingulli i këtij fyelli. Në vazot antike greke, perëndesha Athina paraqitet duke i rënë një vegle të ngjashme, aulosit të lashtë, një instrument me dy tuba frymorë që i përket së njëjtës familje...

Blerim Latifi: Çarja e radhës në LDK

U nisën me flamurin e bashkimit të së djathtës, dhe ja ku janë sot, në fillim të një çarje tjetër të madhe të partisë. Kjo çarje ka arsye që nuk kërkojnë shumë mund për t’u kuptuar: ata në LDK që kanë vuajtur më së shumti sulmet nga pushteti i binomit Kurti–Osmani, nuk mund të bëheshin brenda natës mikpritës të kthimit të Vjosa Osmanit në LDK...

Frank Shkreli: Turpi i një deklarate që sfidon të vërtetën historike

Ka deklarata politike që duhen kundërshtuar. Ka edhe të tjera që duhen dënuar pa asnjë dyshim as vonesë. Fjala është për deklaratën e ministres serbe, Snezhana Paunoviq, e cila tha se, po të ishte në vend të Sllobodan Millosheviqit në vitin 1998, do ta kishte "spastruar etnikisht Kosovën"...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe vlerat që i mbrojnë

Shqiptarët - Dënojnë ideologjinë totalitare dhe staliniste; - Dënojnë bolshevizmin dhe stalinizmin; - Nuk e mbështesin sistemin dhe regjimin e pas Luftës së Dytë Botërore dhe distancohen prej tij; - Janë kundër qeverisjes autoritare, autokrate, tiranisë dhe despotizmit; - Janë kundër sistemit monist; - Mbështesin pluralizmin politik dhe demokracinë parlamentare...

Frank Shkreli: Anthony Athanas – shqiptari që nderoi Amerikën dhe nuk harroi kurrë Shqipërinë

Sa herë më bie rasti të kujtoj Anthony Athanas, nuk më vjen ndër mend së pari restoranti i famshëm "Anthony's Pier 4", as fotografitë e tij me presidentë amerikanë, senatorë, artistë e personalitete botërore që zbukuronin muret e atij institucioni të njohur të Bostonit. Më kujtohet vetë Anthony...

Gjon Keka: Turqisë nuk i intereson fati i Kosovës, por rikthimi i neootomanizmit

Dardania e Arbëria jonë është toka e Konstantinit të Madh, Gjergj Kastriotit (Skënderbeut), Pjetër Bogdanit, Nënë Terezës, Idriz Seferit, Adem Demaçit, Ukshin Hotit, Ibrahim Rugovës etj., e jo toka e pushtuesve shekullorë që na ndalën të mos ecim krah dinamikave të kombeve të tjera dhe na morën lirinë e pavarësinë për të na mbajtur të lidhur në zinxhirët e robërisë, injorancës, mjerimit e larg familjes sonë europiane...

Frank Shkreli: Historia nuk është privilegj – është e drejtë!

Nga viti në vit, ndërsa shqiptarët në Mal të Zi vazhdojnë përpjekjet për të ruajtur identitetin e tyre kombëtar, një pyetje bëhet gjithnjë e më shqetësuese: pse nxënësit shqiptarë në shkollat shqipe nuk mësojnë sa duhet për historinë e kombit të tyre?  Prej kohësh, studiues, arsimtarë dhe veprimtarë të çështjes kombëtare kanë ngritur...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët - Lidhjet e hershme me Perëndimin

Shqiptarët janë ndër popujt më të vjetër të gadishullit ilirik. Janë bijë të ilirëve, ndërsa shqipja – bijë e ilirishtes. Shqipja është ndër gjuhët më të vjetra të gadishullit.Prej shekullit V deri në shekullin III para erës sonë, ilirët ngritën shtetet e tyre përgjatë Adriatikut, derisa ranë pre e pushtimit romak...

Blerim Latifi: Fati i shtëpive të zotave të qiellit varet gjithmonë nga zotat e tokës

Pashë disa pamje nga vizita e presidentit francez në Xhaminë e Umajadëve në Damask, i shoqëruar nga lideri i ri sirian, Ahmed al-Sharaa. Historia e kësaj faltoreje është një shembull i rrallë për të kuptuar se si qytetërimet, fetë dhe perandoritë nuk kanë ndërtuar gjithmonë duke e fshirë të shkuarën, por shpesh duke u ngritur mbi trashëgiminë e njëra-tjetrës...

Xhelal Zejneli: Përmendjet më të hershme të shqiptarëve dhe të shqipes

Në analet e historisë së dokumentuar, shqiptarët kanë hyrë në gjysmën e dytë të shekullit XI. Në “Historinë” e tij të shkruar më 1079-1080, historiani bizantin Mihaelis Ataliates (Michaelis Attaleiates, rreth vitit 1020 – pas vitit 1085)* qe i pari që përmendi se Albanoi kishin marrë pjesë në një kryengritje kundër...

Blerim Latifi: Lindsey Graham ishte një mik i shquar i Kosovës

Paska vdekur senatori amerikan Lindsey Graham. Qëndrimet e tij politike pasqyronin pothuajse plotësisht ato që edhe sot përbëjnë bazat e interesave tona kombëtare. Ai ishte një mbështetës i fuqishëm i ndërhyrjes së NATO-s në vitin 1999, një përkrahës i palëkundur i pranisë ushtarake amerikane në Ballkan, një zë...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe gjeopolitika

Rusia, Turqia dhe Kina kanë pretendime gjeopolitike në rajonin e Ballkanit. Këto tre shtete duan të arrijnë interesa gjeostrategjikë në rajonin e Evropës Juglindore. Pretendimet e tyre të përkujtojnë kohën e luftës së ftohtë midis Perëndimit dhe Lindjes. Moska, Ankaraja dhe Pekini synojnë të krijojnë zonat e veta të interesit dhe sferat e veta të ndikimit...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe Amerika

Më 4 korrik 1776 u shpall pavarësia e ShBA-së. Me Dokumentin e Pavarësisë - të ratifikuar - 13 kolonitë e Amerikës së Veriut shpallën pavarësinë nga Britania e Madhe. I pari president, në vitet 1789-1797, ishte Xhorxh Uashingtoni (George Washington, 1732-1799)...

Ndue Ukaj: Stublla e kujtimeve

“Botën e shohim vetëm një herë: në fëmijëri. Më pas, gjithçka është kujtesë”, thotë Louise Glück, laureate e Çmimit Nobel për Letërsi. Sot u ktheva në këtë mjedis, ku e kam shikuar botën për herë të parë, si fëmijë. Me këtë mjedis vërtet më lidhin shumë kujtime e ngjarje. Është Kisha e Shën Gjergjit...

Frank Shkreli: 4 Korrik 2026 – 250 vjet Amerikë: një miqësi që ndryshoi përgjithmonë historinë e shqiptarëve

Megjithë problemet e brendshme dhe protestat prej më shumë se një muaji, në Tiranë dhe qytete të tjera shqiptare vazhdojnë protestat masive studentore-qytetare kundër regjimit të Kryeministrit Edi Rama dhe politikave të tija ekonomike dhe shoqërore.  Nën hijen e protestave anti-qeveritare ne Tiranë, 4 Korriku...

Gjon Keka: Urime 250 vjetori i pavarësisë mikja jonë e bekuar ShBA

Sot kur po urojmë përvjetorin e 250 të Pavarësisë së ShBA-së, na kujtohet një nga personalitet mbikohore të saj i cili ishte edhe në fakt autor kryesor i Dekaratës së Pavarësisë, ky gjeni ishte Thomas Jefferson, në atë kohë ai ishte 30 vjeç por me stilolapsin e tij ai shkroi Deklaratën e pavarësisë së atdheut të tij...

Blerim Latifi: Mësimi i harruar i Homerit

Stefan Cvajgu, në librin e tij të shkëlqyer “Bota e së djeshmes – Kujtimet e një europiani”, përshkruan entuziazmin që pushtoi turmat në fillim të Luftës së Parë Botërore. Njerëzit niseshin drejt frontit sikur po shkonin në një festë ose në një aventurë të shkurtër, me bindjen se lufta do të mbaronte shpejt dhe se do të ktheheshin triumfalisht në shtëpi. Por lufta zgjati mbi katër vite, duke e kthyer...

Xhelal Zejneli: Njohja ndërkombëtare e Kosovës

Më 17 shkurt 2008, në një seancë të jashtëzakonshme ceremoniale të Parlamentit, Kosova e shpalli pavarësinë e saj. Për deklaratën e pavarësisë votuan të 109 përfaqësuesit e pranishëm. Po atë mbrëmje, qeveria e Serbisë mori vendim për anulimin e asaj deklarate si një "akt i paligjshëm i institucioneve të përkohshme në...

Pilo Zyba: Pabarazia shoqërore, korrupsioni dhe kriza e përfaqësimit - kur shteti shkëputet nga qytetarët

Pabarazia shoqërore nuk është një devijim i rastësishëm i sistemit; ajo është një proces që zhvillohet ngadalë, por në mënyrë të qëndrueshme, derisa bëhet strukturë e vetë shoqërisë. Pyetja që duhet të shqetësojë çdo shoqëri moderne nuk është nëse ekziston pabarazi, por kur ajo pushon së qeni rezultat i ndryshimeve natyrore dhe shndërrohet në padrejtësi të institucionalizuar...

Blerim Latifi: Pse laboratorët e mëdhenj të inteligjencës artificiale po punësojnë kaq shumë filozofë?

Ky është titulli domethënës i një artikulli të fundit të revistës The Economist. Vetë nëntitulli e shpjegon arsyen: "Kjo teknologji sjell një mori problemesh të ndërlikuara – pikërisht llojin e problemeve që filozofët i kanë gjithmonë për zemër." Ky zhvillim shënon një kthesë ironike në historinë e mendimit modern. Qysh nga vdekja e filozofit më të madh të modernitetit, Hegelit...

1 2 3 4 5
Në Fokus