Speciale

Sabile Basha: Pafajësia e vrarë

Disa ditë më parë, Prof. Dr. Nusret Pllana – një nga zërat më të përkushtuar të luftës në Kosovë, zëri që kumbonte gjatë luftës në malet e Berishës duke bërë thirrje për një Kosovë të lirë e te pavarur– më telefonoi për të më njoftuar për akademinë përkujtimore, kushtuar fëmijëve të vrarë...

Sabile Basha: Ta duash Kosovën do të thotë të jetosh dhe të veprosh për të

Teksa bisedoja me nipin tim, një fëmijë që ende mbante në sy pafajësinë e botës dhe në buzë të qeshurën e jetës, më doli nga shpirti një pyetje që ndoshta nuk duhej bërë, por që më shpëtoi pa qëllim: “Kënd e donë më shumë, mamin apo babin?” Ai më shikoi me sytë e një bote pa hile, i habitur si...

Sabile Basha: Një thirrje e hapur për deputetët e Parlamentit të Kosovës

Në diskursin politik dhe historik, shpesh ndodh që figurat e mëdha – heronjtë dhe intelektualët – të instrumentalizohen nga forca të ndryshme politike. Megjithatë, një parim i qenësishëm i mendimit qytetar dhe etikës publike është se këta individë, me veprën dhe sakrificën e tyre...

Sabile Basha: Mbi jetën me maska - midis frikës, përshtatjes dhe hipokrizisë

Pas një udhëtimi të shkurtër jashtë vendit, u ktheva me një mall të thellë për familjen dhe gjërat e dashura që e bëjnë jetën kuptimplotë. Një nga vizitat e para ishte ajo në banesën e bijës sime, Arta Basha-Jakupit, të cilën e kishte ndërtuar dhe mobiluar me kujdes, përkushtim dhe shije të...

Sabile Basha: Dimensioni historik dhe kulturor i këngëve të hakmarrjes në librin e Adem Zejnullahut

Teksa profesori i nderuar Adem Zejnullahu, në një takim të Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës më fliste me pasion e përkushtim për librin e tij më të ri, i cili sapo kishte dalë nga shtypi, ndieja se si tek unë shtohej një ndjesi e veçantë, një përzierje mes respektit për autorin dhe një kureshtjeje e...

Sabile Basha: Kur nata bëhej burg

Shpesh, në netët e heshtura të fëmijërisë, më kumbonte në vesh një shprehje që gjyshja ime e përsëriste me një ndjeshmëri të thellë- “nata ishte e errët – burg.” Në atë kohë, fjalët e saj më tingëllonin enigmatike, madje edhe poetike, por gjithnjë më mbushnin me një ndjenjë...

Sabile Basha: Kufiri serb që s’mundi t’i ndalojë violinat e nxënësce shqiptarë

Nxënësit e talentuar të Shkollës së Muzikës “Prenk Jakova” nga Prishtina, të cilët ndodheshin në një turne artistik ndërkombëtar në Kroaci dhe Slloveni, para  katër ditësh u përballën me një pengesë të papritur dhe të pakuptimtë gjatë kthimit të tyre drejt Kosovës. Ajo që duhej të ishte një rrugëtim i kthimit...

Sabile Basha: Vetëdija kombëtare në nderim të figurave historike

Ka diçka thellësisht të dhimbshme në mënyrën se si, sot, përmes disa gazetave, portaleve dhe formave të tjera digjitale të komunikimit, trajtohen personalitetet historike e kulturore të kombit tonë. Sa herë që përmenden emrat e tyre në faqet e këtyre mediave, lexuesi i vëmendshëm...

Sabile Basha: Ata që i mbajnë gjallë plagët e lirisë

Sot, më 14 prill 2025, Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT), nën udhëheqjen e Feride Rushitit, organizoi tubimin me emrin simbolik “Zëri im, forca ime – nuk ka më heshtje”, me rastin e shënimit të 14 Prillit – Ditës Memoriale të të Mbijetuarve të Dhunës...

Sabile Basha: Vazhdimësia e Ilegales Shqiptare nga viti 1945 dhe Demonstratat Studentore të vitit 1981 (2)

Në vitet që ranë mbi Kosovë si re të zeza, mes 1974 dhe 1981, një popull mbante mbi supe jo vetëm peshën e jetës së përditshme, por edhe barrën e ëndrrës së ndaluar – ëndrrës për liri, për dinjitet, për vetveten. Në dosjet e sigurimit shtetëror, në faqet e akuzave të ftohta dhe gjykimeve të paragjykuara...

Sabile Basha: Vazhdimësia e Ilegales Shqiptare nga viti 1945 dhe Demonstratat Studentore të vitit 1981 (1)

Në thellësitë e arkivave të një kohe të errët, ku burokracia e një shteti shtrinte hijen e saj mbi fatet e njerëzve, ekziston një dokument i vulosur me vulën e dy sekretariateve – të atij krahinor të Kosovës dhe atij republikan të Serbisë. Me numrin e tij të ftohtë 4000/1, datuar tetor 1986, ai flet me një gjuhë të rënduar nga...

Sabile Basha & Tefik Basha: Galeria e Arteve – Tempulli i shprehjes dhe kujtesës artistike

Në zemrën e Kosovës, qëndron e patundur Galeria e Arteve, një hapësirë që shndërron heshtjen në ngjyra dhe mendimet në forma të pafundme. E themeluar në vitin 1979, ky institucion nuk është vetëm një galeri; është një portë drejt shpirtit të krijuesve, një tempull ku arti pamor rrëfen...

Sabile Basha: Mehmet Hajrizi – Atdhetari që nuk hesht

Emri i Mehmet Hajrizit nuk është një emër që kalon pa u vërejtur, as një zë që humbet në zhurmën e historisë. Përkundrazi, ai është i gdhendur thellë në ndërgjegjen kombëtare, si këndej, në zemrën e Kosovës, ashtu edhe andej kufirit, në të gjitha trojet ku rreh një zemër shqiptare...

Sabile Basha & Tefik Basha: Muzeu i Kosovës – Një thesar i trashëgimisë dhe kujtesës

Brenda këtij tempulli të heshtur të historisë, ku koha duket se ka ndalur frymëmarrjen për të ruajtur gjurmët e së kaluarës, jeton një pjesë e shpirtit të Kosovës. Aty ruhen dhe ekspozohen thesaret e trashëgimisë sonë kulturore dhe arkeologjike, një thesar i paçmuar që ndriçon rrugëtimin tonë nëpër shekuj...

Sabile Basha & Tefik Basha: Gryka e Rugovës, epika e natyrës së gdhendur

Si një përrallë e skalitur në gur, Gryka e Rugovës qëndron krenare pranë Pejës, në zemër të Bjeshkëve të Nemuna. E njohur si një ndër kanionet më të gjata dhe më të thella të Kosovës, ajo shpalos një madhështi që flet për epokën e natyrës dhe fuqinë e saj krijuese...

Sabile Basha: Kur qielli fliste shqip - 78 ditët që ndryshuan historinë

Kushdo që thotë se kanë kaluar plot njëzet e gjashtë vjet nga ajo natë e marsit, kur qielli i Kosovës u drodh nga shpërthimet e para të NATO-s, le të më falë, por unë nuk mund ta pranoj si të vërtetë. Koha mund të ketë rrëshqitur në kalendarë, por jo në kujtesën time. Sepse për mua...

Sabile Basha: Takimi në Tivar

Sot,BabaU takuam përsëriSabile Keçmezi-Basha Në Tivar Në veshë më ushtin maletNga rafalët Ku je babaVetë më theSe linde  nga katrahuraNga këto brigjeCullak nga blerimi...

Sabile Basha & Tefik Basha: Kosova – Shtet në zemër të Ballkanit

Kosova, që dikur njihte emrin Dardani, trualli ku historia dhe mitet gërshetohen, është një shtet i ri, por me një shpirt të lashtë. Në zemër të Siujdhesës Ballkanike, ajo shtrihet si një mozaik i gjallë, duke prekur kufijtë e Serbisë në veri dhe lindje, Maqedonisë së Veriut në juglindje, Shqipërisë në...

Sabile Basha & Tefik Basha: Kosova – Vendi im që nuk falet, as nuk blihet

Si mund të heshtët zemra dhe të mbyllë faqet e këtij udhëtimi, pa thurur fjalë për atë që është burimi i çdo frymëzimi – Kosovën? Si mund të mos ndalemi dhe të mos përulemi përpara tokës që përmban të gjitha fillimet dhe përfundimet tona, ku rrënjët e jetës tonë janë ngulur thellë...

Sabile Basha: Libri ‘’Këngët e lirisë’’ ndërmjet dhimbjes dhe dritës

Ishin vitet kur rinia digjej si zjarr i pashuar nga etja për liri, kur ëndrrat lindnin më të mëdha se vetë realiteti, dhe zemrat e të rinjve rrihnin në të njëjtin ritëm me frymën e kohës — një kohë e rëndë, por e mbushur me idealizëm, me guxim, me zjarr që ndizej nga fjala dhe nga shpresa...

Sabile Basha & Tefik Basha: Kthimi në Prishtinë

Në mëngjesin e ardhshëm, ndërsa agimi përhapej si një perde drite e shprese, filluam përgatitjet për kthimin tonë drejt Gumenicës. Qielli ishte i qetë, ndërsa valixhet mbusheshin me kujtime dhe ëndrra të reja për rrugën që na priste. Por një hall i papritur u shfaq, si një re e lehtë mbi këtë ditë të qetë. Që kur ishim nisur nga Selaniku...

Sabile Basha & Tefik Basha: Ishulli i Korfuzit që na bën për vete

Pas drekës, kur dielli na përshëndeste me rrezet e tij të ngrohta, dëgjuam një zhurmë të fortë që na bëri të ngremë sytë lart. Një aeroplan fluturonte mbi ne, duke u zhdukur pas pemëve të dendura, si një zog misterioz që lëvizte në qiellin blu. E habitur dhe e shqetësuar, e ndava këtë përvojë...

Sabile Basha & Tefik Basha: Kurfuzi, pjesa më e bukur e Mesdheut

Në tarracën e tragetit, u mbështetëm në muret e saj dhe u përpëlitëm nga bukuria magjepsëse që na rrethonte. Molin e madh e mbushnin anije të shumta, të ngjeshura si yje në qiell, dhe njerëz të ndryshëm që prisnin me padurim – disa për të udhëtuar më tej në aventura të reja, disa për të...

Sabile Basha: Mustafë Sh. Shyti – Dritë e pashuar në altarin e lirisë

(Bedri Tahiri, FLAKADANI I LIRISË: Monografi për mësuesin, poetin dhe dëshmorin Mustafë Shyti, Armagedoni, Prishtinë, 2025) Jehonën, mikeshën time të çmuar, e mbart në zemër me një afeksion të veçantë – një afeksion që buron jo vetëm nga miqësia, por nga ajo lidhje e padukshme që ngjizet mes...

Sabile Basha & Tefik Basha: Disa nga figurat e njohura arvanitase

Nëpër faqet e historisë së arvanitasve, shfaqen emra të artë që ndriçuan si yje të pashuar mbi qiellin e përgjakur të betejave dhe triumfeve. Këto figura të shquara nuk ishin thjesht njerëz të zakonshëm, por shpirtrat që mbartën në zemrat e tyre forcën dhe krenarinë e një populli të lashtë. Si gurë themeli, ata...

Sabile Basha: Himni për Nënën

Gjithmonë, si një pëshpërimë që ngrihej nga thellësitë e shpirtit tim, ka jetuar një zë i butë, një melodi e heshtur që i ngjan frymës së parë të mëngjesit, asaj që zgjon petalet e trëndafilave dhe u fal një jetë të re. Ishte një thirrje që nuk jehonte me zë të lartë, por prekte qetësisht çdo qoshe të qenies sime, duke më ftuar...

Sabile Basha & Tefik Basha: Gratë arvanitase – Bubulina, kapitenia e lavdishme

Në shoqërinë tradicionale arbëreshe, gratë ishin si malet e forta që ngriheshin mbi horizontin e jetës së përditshme, me forcë dhe ndikim që tejkalonte pritshmërinë. Ato nuk ishin thjesht pjesë e zjarrit të familjes, por bartëset e historisë, të së tashmes dhe të ardhmes. Në krahët e tyre...

Sabile Basha & Tefik Basha: Parga e bukur mikpritëse

M’u kujtua se sa shumë e kam dashur emrin Janinë, aq sa, kur Beni (nipi im i vogël), ende nuk ishte lindur dhe ende nuk dinim gjininë e tij, në mendjen time kishte një plan të fshehtë: nëse na lind një vajzë, do t’i vëmë emrin Janinë. Por fati nuk e solli ashtu...

Sabile Basha: Një libër me dëshmi të shumta individuale dhe vlera shkencore

Anna Di Lellio “Jugosllavia u shemb në Trepçë”, botues Kosovo Oral History Initiative forumZFD -Forum Ziviler Friedensdienst e. V./ Forum Civil Peace Service, Prishtinë, 2025 - Ditë më parë, angazhimet e mia më kishin larguar nga Kosova, duke më çuar në një rrugëtim përtej kufijve, ku detyrimet dhe...

Sabile Basha & Tefik Basha: Në krahinën e Çamërisë

Çamëria, një vend magjik në zemër të Epirit të lashtë, shtrihet si një perandori drite përgjatë brigjeve lindore të detit Jon, nga Butrinti e Bistrica deri në Gjirin e Prevezës. Emri i saj i shenjtë lidhet ngushtë me çamët, popullin autokton që dikur mbushte këtë tokë të bekuar...

Sabile Basha & Tefik Basha: Rruga për në Selanik

Pas katër ditësh të mbushura me aktivitete dhe përvoja të paharrueshme, ne e pritem një aventurë të re, të mbushur me sfida dhe surpriza.Agoni, i cili kishte planifikuar çdo detaj të udhëtimit tonë me kujdes të veçantë, kishte menduar për çdo mundësi për të siguruar që ky rrugëtim të ishte një kujtim i çmuar...

Sabile Basha & Tefik Basha: Gadishulli i Halkidikit – Një poemë e natyrës dhe historisë

Gadishulli i Halkidikit, një mrekulli e natyrës në jug të Selanikut, është një vend që flet me një gjuhë të veçantë të bukurisë. Me tre gadishuj të veçantë – Kassandra, Sithonia dhe Athos – ai paraqet një pasuri të pazëvendësueshme të ujërave kristalorë dhe peizazheve mahnitëse që shpërndajnë ngjyrat e smeraldit dhe blu...

Sabile Basha & Tefik Basha: Çamëria - Një udhëtim kaherë i planifikuar

Në ëndrrat e mia, shpesh kam endur rrugët e Çamërisë, një vend të cilin ende nuk e kisha prekur me këmbë. Greqinë e kishim vizituar shpesh, por Çamëria kishte mbetur një mollë e ndaluar, një mister që kërkonte të zbulohej me ngadalë. Rrugët e saj, sipas tregimeve, ishin të trazuara dhe...

Sabile Basha: Përgjegjësia historike e Serbisë dhe mungesa e pendimit

Kush guxon të thotë se njeriu mbetet i pandryshuar, se mendja e tij nuk evoluon dhe se shpirti nuk lëkundet përmes erërave të kohës? Çdo epokë lind një njeri të ri, të farkëtuar nga sprovat e përditshme, të ngjizur nga përvoja dhe të prirur të gjejë horizonte të reja. Njerëzit ndryshojnë jo vetëm në vështrimin e tyre ndaj botës, por edhe në...

Sabile Basha: Lufta brenda nesh - Përçarja që dëmton kombin

Me një dhimbje të heshtur, si një fletë vjeshte që bie pa zhurmë mbi tokën e njomur nga shirat e vjetra, lexojë e dëgjojë zëra që rëndojnë shpirtin, fjalë që helmojnë ajrin, si thika të mprehta që nuk lënë plagë të dukshme, por çajnë thellësitë e qenies. Fjala, kjo fuqi hyjnore që ndërton ura...

4 5 6 7 8
Në Fokus