Speciale

Sabile Basha: Çmenduria

Aty pranQetësiDhe për një fije flokuÇmenduria të rritet në gishta Si nuk ditëm njëherëNe të mos jemi neE bari të rritet në lëkurat tona Të ëndërronim vertikalishtPa hy fare në ëndërr...

Sabile Basha: Rrethanat historike dhe politike në Kosovë, kur u themelua GRK

Pas vitit 1945, Kosova përsëri u robërua. Shqiptarët, vendosën të qëndronin dhe të rezistonin. Edhe më tutje në rend të obligimeve historike mbeti obligimi dhe qëllimi suprem i lëvizjes ilegale-çlirimi i trojeve të mbetura nën sundimin e huaj dhe bashkimi i tyre me shtetin amë...

Sabile Basha: Me bo vaki sonte

Me bo vaki sonteMe i qel sytë nata para koheQoftëlargut do të zihet frymaNë ëndrrën tonë të fjetur Me bo vaki sonteLëkura copë-copë të bie nga shtatiGjaku të rrjedh si kruaMe duart tona të lodhuraTë heqim ndryshkun nga udhët...

Sabile Basha: Ëndërr e rëndë

Uh, bre.Çfarë ëndërr e rëndë, kjoKurrë nuk mund të besojaSe një ditë,Bash me muaMortja do hedhë valle Më thanëTë gjitha rrugët u mbyllënDynjaja pësoi kataklizëmLulëkuqet më qanin në gishtaUnë,Edhe më tejHaja thonjtë e gurtëNë kohen beronjë...

Sabile Basha: Rëndësia historike dhe aktuale e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit (1878)

Sot, kur po përkujtojmë përvjetorin e 145, të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, besoi se të gjithë shqiptarët kudo që janë, me mirënjohje i japin vendin e merituar kësaj ngjarjeje kulmore, historike dhe aktuale. Dhe, se, s’ka dyshim, se LSHP, në historinë e popullit shqiptar, përbën...

Sabile Basha: Një monografi shkencore për Minierën e Trepçës

Fillimisht desha të them se autori i librit, Dr. Mustafë Haziri, para pak ditësh më thirri në telefon dhe mu lutë që të shkruaja disa fjalë për librin e tij që e kishte përgatitur për botim. Megjithëse isha tepër e zënë, por pranova, se tema e punuar edhe si punim doktorate në dorëshkrim (ngase isha anëtare e...

Sabile Basha: Amaneti i Babait

Më kishte tregua gjyshja shumë-shumë më herët, se si kishte ardhur deri te një konflikt i vogël për herë të parë në jetën e tyre, në mes babit tim dhe gjyshit, respektivisht burrit të saj. Më thoshte, kjo ka ndodhur për herë të parë dhe për herë të fundit në mes tyre dhe mu atëherë kur ke lindur ti. Vetëm njëherë më kishte...

Sabile Basha: Kafeja e mëngjesit

Rëndom ajo ishte e buzëqeshur dhe me plotë hirësi, por kohëve të fundit, disi vëreja një lodhje dhe një zbehje vjeshte të vonuar. E shikoja vjedhurazi në fytyrë, sytë e saj të zinj kishin humbur shkëlqimin e dikurshëm, pastaj edhe ajo grimë fytyre që i kishte mbetur, kishte filluar ti vyshkej dhe dal nga dal po merrte...

Sabile Basha: Ankthi i fundit i Nënës

Ajo qëndronte e shtrirë në shtratin dysh. Me të madhe djersitej dhe gati-gati nuk dinte asgjë për veten. Asgjë nuk i kujtohej se çfarë i kishte ndodhur, ama bash asgjë. Vetëm si në ëndërr dëgjonte jehun e telefonit që i bëhej se vinte nga kati i parë i shtëpisë. I bëhej se ai telefon cingëronte pandërprerë. Dhe kishte...

Sabile Basha: Kur dhemb dhembja

Nuk më besohet... jo...  jo, kjo që thua ti,  nuk mundë të jetë e vërtet. Këtë që po e tregon tani, më tepër mundë të jetë ndonjë ndodhi nga fantazia e jote e bujshme e një njeriut të moshuar... më falë-ë, se sa realitet . E di... më fal, e di se e ke vështirë-ë, e di se si te gjithë ne... edhe ti ke kaluar muaj të rëndë, por tani..

Sabile Basha: Ninullat e mistershme të nënës

-Kush je, më trego kush je ti, dhe nga të njohë unë... – këto fjalë i përsëriste nëna për të satën herë të cilat iu ishin ngulitur thellë në memorien e saj. Këto fjalë i përsëriste vazhdimisht, si refren të lodhur të ndonjë lipsi, duke më shikuar paturpësisht, ngultas në sy. Nganjëherë më merrte dorën e më përkëdhelte...

Sabile Keçmezi-Basha: Hyjnizim për Nënën

Në flokun e nënës simeKaherë ka rënë borëBuzëqeshja në fytyrë si relikt i ka mbeturNë pasqyrë rrallëShumë rrallë shikohetThotë se pasqyra e përqeshShoqet i numëron në gishtaFjalëpakë është me fëmijëtQudiEdhe përrallat i kanë sosur Fustanet e shumta i ka falurDisa po i zvogëlohen gjatë natës...

Sabile Basha: Mezi ika nga ëndërra

Mezi ika nga një ëndërr e keqe mbrëmëQë më mbylli gojën, kënd nuk mund të thirrjaFrikohesha se do mbyteshim në stuhiKëmbët sa një trohë më kishin mbeturNuk mund të vrapoja nga ëndrra e ligë Flokët fije-fije më shkonin luginësHijet e zeza luhaja ndërtoninThonjtë e këmbëve më hanin lëkurën...

Sabile Basha: Situata politike në Kosovë (1945-1948)

Presioni, dhuna e terrori  serbe ndaj  shqiptarëve në përgjithësi, e i atyre të Kosovës në veçanti, ka rrugë të gjatë, laramani të shumëfishtë veprimi e forma të veçanta aplikimi, gjithnjë duke iu përshtatur rrethanave të mundshme të zbatimit. Në këta shekuj të gjatë, shqiptarët përjetuan dhunë politike, dhunë shpirtërore e dhunë...

Sabile Basha: Druaj

Druaj se një ditë dot më bien flokëtTë zeza futë si kujtimet që çaraveshenE më qanë në prehër dita në të sosur Dhe, ende frikohem se një ditëUdhët do më bëhen tërkuzëE nuk i zgjidhë as fati i pafat...

Sabile Basha: Libër - Dëshmi për Kontributin e Grave të Kaçanikut gjatë Luftës së UÇK-së

Deri sa shfletoja librin “Kontributi i femrës në luftën çlirimtare të Kosovës në Kaçanik dhe Han të Elezit (1998-1999)”, të autorit Hajrush Kurtaj, veten e ndjeja të zënë piskë dhe memoria e stër ngarkuar, u kthye mbrapa për njëzet e tëhu vite. Një epokë e tërë më doli para syve...

Sabile Basha: Prizreni nuk është si dikur

Sot,Duke ecur rreth ShatravanitDikush më thaZonjë, e shikonSe as PrizreniNuk është si dikur Gur mbi gurKujtimet vijën nga baladat Sokakët janë ngushtuarSi hartat e atdheutAtje në theqafje...

Sabile Basha: Veprimtaria e Forcave Nacionaliste e Demokratike në Kosovë (1945-1948)

Pas  Marrëveshjes së Mukjes, ndaj Ballit Kombëtar, si forcë politike kombëtare zhvillohet një fushat komprometuese, duke e akuzuar drejtpërdrejt si bashkëpunëtore të fashizmit, dhe pas kësaj lindi nevoja  që krerët e saj të mblidhen dhe me ndihmën e misionarëve diplomatik të shërbimeve...

Sabile Basha: Garat e kuizit thellojnë dhe zgjerojnë njohuritë shkencore

Interesimi, entuziazmi, dhe,dashuria ndaj lëndës së gjeografisë, profesorit të gjeografisë Safet Rexhepit, sikur nuk i mjaftonte vetëm interpretimi dhe shpjegimi në ligjëratat e rregullta dhe obligative me nxënës, por, ai gjeti edhe një formë tjetër atraktive, duke i hyrë zgjerimit dhe thëllimit të kësaj dashurie ndaj...

Sabile Basha: Një libër i rëndësishëm shkencor për historinë më të re të Kosovës

Recensionin për librin e Memli Shaip Krasniqit do e filloja me një thënie të Georg Orvellit ku thotë se “Mënyra më efektive e tyre për të shkatërruar një komb, është të mohosh dhe të zhdukësh historinë e tyre”, andaj i jemi mirënjohës Memlit që hulumtoi dhe grumbulloi me qindra dokumente...

Sabile Basha: Metamorfoza e ëndrrave

E pse të jetë e rëndësishmeCili vit ështëApo cili shekull E pse te jete e rëndësishmeStina...Apo ka rënë borëMbi kokat tonaApo, kanë ikur ëndrratPër netët e ardhura Sonte, gjumi më përqeshëMë qetë gjuhënËndrrat edhe më tejPësojnë metamorfozë...

Sabile Basha: Formimi i organizatës ilegale ‘Komiteti Nacional-Demokratik Shqiptar' në Kosovë, 1943

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore dhe zhgënjimit të thellë të një numri të madh të luftëtarëve shqiptar në Kosovë të cilët kishin luftuar për çlirimin e tokave të pushtuara shqiptare dhe bashkimin e tyre me Shqipërinë, dhe pas shuarjes me gjak të kryengritjes së këtyre luftëtarëve dhe duke mos u pajtuar me...

Sabile Basha: Lidhja e Dytë e Prizrenit, 1943

Lufta e Dytë Botërore dhe shpërbërja e ish-Jugosllavisë, tek shqiptaret zgjoi shpresat për një zgjidhje të drejt të çështjes së tyre në rrethanat e reja të krijuara. Një pjesë e lëvizjes politike e ushtarake, gjatë asaj kohe në hapësirën gjeografike shqiptare ishte në krah të bllokut antifashist. Kjo radhitje jepte shpresë...

Sabile Basha: Jugosllavia përballë lëvizjeve ilegale shqiptare në Kosovë, 1945-1981

Që nga Lidhja Shqiptare e Prizrenit, në botën shqiptare ekzistonte një program kombëtar i ruajtjes së tërësisë tokësore të atdheut, dhe i bashkimit kombëtar, mbi bazën e të cilit ishin hartuar gjithë programet e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare në vijim. Ky qëllim programor, i Lëvizjes Kombëtare...

Sabile Keçmezi-Basha: Sa pak oksigjen

Sa shumë sorollatjePër pak oksigjenDhe për frymëmarrjeNë stinën e djegurNë ecjen vertikaleNë mëkatin e pabërëNë fushën me gaca shtruarTë minuar... nga ofkëllimat...

Sabile Basha: Josif Bageri dhe karakteri kombëtar i gazetës “Shqypeja e Shqypenis” 87

Njëra ndër gazetat me shkrime më demokratike të kohës së Rilindjes sonë Kombëtare padyshim se ishte  gazeta “Shqypeja e Shqypenisë”, e cila ishte botuar në Sofje të Bullgarisë. Gazeta në fjalë kishte filluar të botohej që nga 18 maji i vitit 1909 e deri më 2 prill 1911. Fillimisht kishte filluar të botohej në...

Sabile Basha: Pashë dashnin tande, nanë

Pashë dashnin tande, nanëSi munde me shkuaPa me dashtëPa më përkëdhelPa me njohur Pashë dashnin tande, nanëSi munde me shkuaE unë gjithë andej të kërkovaTe çdo grua...

Sabile Basha: Përpjekjet për balancë gjinor në dokumentet ndërkombëtare

Problemi i balancës gjinore nëpër shekuj nuk ishte problem vetëm i një individi, gjinie, apo i një shteti. Kjo çështje me kalimin e viteve filloi të shqetësoj opinionin e gjerë ndërkombëtar. Për ti eliminuar padrejtësitë e shumta  që u manifestonin ndaj njërës gjini apo tjetrës, organizatat e...

Sabile Basha: Qëndresa e grave të familjes Jashari

Të nderuar të pranishëm, po e filloi këtë kumtesë me thënjejn e filozofit të njohur gjerman Hegelit se çfarë bëri populli shqiptarë në përgjithësi, Kosova e Jasharajt në veçanti për lirinë që nuk e patëm.Çlirimi i Kosovës është vepër e disa brezave të popullit shqiptar për çlirim dhe bashkim kombëtar ndërsa...

Sabile Basha: Heroizmi i gruas shqiptare parë nga të huajt

Jeta e kombeve më së shumti iu ngjan jetës së burimeve, e rolin e burimeve në jetën e kombeve e luan me një dinjitet të lart edhe gruaja. Gruaja, është burim i të gjithave: i lindjes, i përtëritjes dhe i qëndresës. Edhe nëna shqiptare, është pjesë e pa ndashme e këtyre burimeve. Ajo në shikim të parë e brishtë...

Sabile Basha: Terrori shtetëror jugosllav ndaj krijuesve ishte i dhunshëm dhe barbar

Sot vërtet jam shumë e nderuar që më jepet Çmimi Jetësor “Azem Shkreli”, një çmim që është një më prestigjiozët letrar që jepet në Republikën e Kosovës. Gjithashtu, ndihem krenare edhe për arsye se këtë çmim ma jep Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, po ashtu edhe për emrin e poetit që mban emrin...

Sabile Basha: Personaliteti i Idriz Seferit në shkrimet e Sadulla Brestovcit

Para disa viteve, kur Instituti i Historisë së Kosovës kishte organizua simpoziumin për jetën dhe veprën e Idriz Seferit, unë, me atë rast përgatita dhe paraqita temën “Veprimtaria atdhetare e familjes Seferi”. E punova gjatë dhe, me një përkushtim shkencor, por nga ajo që mëtoja, më dolën dhe u hapën shumë vështirësi e dilema...

Sabile Basha: Çka do bëjë pritja pa mua

Gjumi i papërgatitur për rrugëMë hanë tmerrësisht rrugënÇdo gjymtyrë të lodhur ma gjumonNuk më shikon dot në syNga urrejtja dhe xhelozia e përgjumur. Nata mbrëmë, polliDrithërimë gjumore jashtë planetareDhe ende nuk e diKu fjeti gjumi i përgjumur...

Sabile Basha: Formimi dhe veprimtaria e Organizatës Nacional Demokratike Shqiptare në Kosovë

Pas  Marrëveshjes së Mukjes,  (1943), ndaj Ballit Kombëtar, si forcë politike kombëtare zhvillohet një fushat komprometuese, duke e akuzuar drejtpërdrejt si bashkëpunëtore të fashizmit, dhe pas kësaj lindi nevoja  që krerët e saj të mblidhen dhe me ndihmën e misionarëve diplomatik të shërbimeve...

Ajete Zogaj: Bisedë me Prof. Dr. Sabile Keçmezi-Basha

Ditë më parë, në Këshillin e Librit u mbajt mbledhja e fundit për këtë vit(2019), dhe siq e do rendi, zonja Keçmezi-Basha, Ju para anëtarëve të Këshillit paraqitet raportin e punës një vjeçare. Mund të na thoni se çfarë pune bënë Këshilli i Librit, dhe sa respektohet libri tek ne...

9 10 11 12 13 14
Në Fokus