Fotaq Andrea: Arbëreshët e Italisë (1413–2007), II

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (50)

Me një ndjenjë përgjegjësie shkencore dhe me kujdes të veçantë vazhdoja të shfletoja dosjen me dokumente, duke e ditur se çdo fletë e saj mund të përmbante një dëshmi të re për historinë e rezistencës shqiptare. Çdo dokument që dilte para syve të mi kërkonte vëmendje të plotë, sepse përtej fjalëve të shkruara fshiheshin...

Ryzhdi Baloku: A ishte në ujdi me politikën shtetërore të Serbisë deklarata e ministres Paunoviq?!

Në opinionin e gjerë ka bërë bujë deklarata publike e Ministres serbe Snezhana Paunoviq, e cila gjatë një intervistë në emisionin “Neispri?ano” (i/e patreguar) thotë: "Të kisha qenë Sllobodan Millosheviq në vitin 1998, do ta bëja spastrimin etnik të Kosovës", transmeton TV Kurir më 11.07.2026...

Frank Shkreli: 28 Korrik 1922 – kur Amerika i zgjati dorën Shqipërisë

Në historinë e kombeve ka data që nuk janë vetëm kronologji. Ato janë busulla morale, që u kujtojnë brezave se cilët kanë qenë miqtë e tyre në kohët më të vështira. Për Shqipërinë, 28 korriku 1922 është njëra prej këtyre datave. Atë ditë, Shtetet e Bashkuara të Amerikës njohën zyrtarisht shtetin shqiptar, duke...

Gjon Marku: Njeriu që mbante gurin e rrufesë

Nata e Krishtlindjeve kishte ardhur e ftohtë, por e bardhë. Një borë e pastër, sa vetë bardhësia, mbështillte gjithçka. Nëna e plakur e me trupin e rënduar, si të mbante mbi shpinë gjithë kullën tonë të vjetër, kishte marrë tim bir për dore dhe ishte drejtuar për në katin e parë të kullës, ku digjeshin në oxhak disa kërcunj lisi të thatë e prushi skuqte rrasat e gurta...

Albert Vataj: Gruaja, për të dashuruar dhe për të qenë e dashuruar

Gruaja është krijuar për të dashuruar dhe për të qenë e dashuruar. Në këtë thirrje të natyrës qëndron një nga të vërtetat më të thella të qenies njerëzore. Ajo i jepet jetës me një përkushtim që ndryshon trajtë, por kurrë thelb: fillimisht si vajzë, pastaj si e dashur, si bashkëshorte dhe, në fund, si nënë. Në secilin prej këtyre shndërrimeve...

Kristaq Turtulli: Syri i nënës mbeti në mjegull

Ne nuk lindëm. Na zgjoi një këngë që askush nuk e kishte kënduar ende. Ende pa marrë emra, mbanim në pëllëmbë një copë qielli të njomë, dhe besonim se bota hapej me qepallën e një nëne. Kur ajo ngrinte syrin e kaltër, detet humbnin brigjet, zogjtë harronin fluturimin, dhe koha, si një fëmijë i hutuar, na ndiqte zbathur...

Frank Shkreli: Besa nuk është slogan – është ndërgjegjja morale e kombit

Në historinë e popujve ka fjalë që nuk janë thjesht pjesë e fjalorit. Ato janë simbole të identitetit, të karakterit dhe të ndërgjegjes së një kombi. Edhe për shqiptarët, ka fjalë që nuk janë thjesht pjesë e fjalorit, por përfaqësojnë shtyllat morale mbi të cilat është ngritur identiteti kombëtar i shqiptarëve. Dy prej tyre janë Rilindja dhe Besa...

Asllan Dibrani – Luani: Kur debati publik përplaset me lirinë e shprehjes

Kallëzimi penal ndaj veteranit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Musë Musa, më detyron të reagoj publikisht. Nuk reagoj për të sulmuar askënd, por për të mbrojtur një parim themelor: lirinë e shprehjes dhe të drejtën për debat të lirë në një shtet demokratik. Musë Musa është një luftëtar i UÇK-së, një njeri që në kohën më të rëndë të...

Kalosh Çeliku: Askushi

Vështirë është ta duash një shtet që garanaton popullatën e vet nga toka e qielli. Fshatrave ua vë zjarrin… Shtëpive… Shkollave… Kishave të të parëve. Zot, u delë xhamive të Perandorisë osmane me gjysëmhënën në minare… Nuk e shpallë Xhaminë Shqiptare me Flamurin kuqezi të Skenderbeut në minare?!…

Gjon Keka: Kosovës i nevojitet një Skënderbe i dytë

Si duket edhe një herë Europa duhet si në kohën e Gjergj Kastriotit(Skënderbeut) ta mbrojë veten nga ideologjia islamike (radikalizmi islamik). Rastet e shpeshta të sulmeve terroriste në vendet e Bashkimit Europian duhet t'i zgjojnë nga gjumi jo vetëm krejt europianët, por edhe disa pushtetarë, individ e...

Albert Vataj: Plisi në kokën e Odisesë, një udhëtim 3000-vjeçar

Në historinë e artit dhe të letërsisë perëndimore, pak momente mbajnë peshën e një natyre aq njerëzore dhe thellësisht tronditëse sa takimi i Odisesë me qenin e tij, Argosin. Në Këngën XVII të Odisesë së Homerit, ky takim mbart një tragjizëm të thellë. Odiseu kthehet në Itakë pas 20 vitesh mungese, i transformuar nga Athinaja...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (49)

Pas kësaj analize politike dhe thirrjeve mobilizuese, dokumenti vazhdon me një pjesë të veçantë, të titulluar me shkronja të mëdha “NJOFTIMI”. Vetë përdorimi i këtij titulli tregon se autorët synonin të kalonin nga argumentimi politik në dhënien e informacionit konkret për një veprimtari të organizuar. Megjithatë, edhe kjo...

Llesh Ndoj: Ngushtësia provinciale e gjykimit nuk ka të bëjë me vlerat

Sa herë dëgjoj të flitet mes nesh rreth njëri - tjetrit, në kuptimin e të qënit si njerëz krijues, të mëdhenj apo të vegjël qoftë, apo në përgjithësi rreth vlerave që secili mbart në vetvete, por jo për atë që secili prej nesh krijon në formën e tij të artit, apo jep për shoqërinë si kontribut intelektual të pa paguar, në mendje më vijnë fjalët...

Florim Zeqa: Demokracia e prangosur në LDK!

Pyetja më e shpeshtë që më është bërë ditëve të fundit është kjo: "Aty ku jeton në Itali, a keni nëndegë apo degë të LDK-së, a jeni i zgjedhur delegat për kuvend, ngase duhet të keni një bazë deleguese, duhet që të respektoni rregulloren dhe statutin e partisë, mos e harro se ka rend dhe rregull në LDK!"...

Gjekë Gjonaj: Historia kombëtare - një e drejtë ende e mohuar për nxënësit shqiptarë në Mal të Zi

Historia është një nga shtyllat kryesore mbi të cilat ndërtohet identiteti i një populli. Përmes saj brezat e rinj njohin rrënjët e tyre, zhvillimet historike, figurat kombëtare, sakrificat dhe vlerat që kanë formësuar identitetin e tyre. Pikërisht për këtë arsye, e drejta për të mësuar historinë kombëtare është një e drejtë themelore...

Albert Vataj: Amaneti i kompozitorit të madh, Frédéric Chopinit, zemra të prehej në atdhe, në Varshavë, trupi në Paris

Atdheu, Polonia, ishte vendi ku thërmijat e atij shpërthimi të yjshëm dritën spariherë. Parisi, Olimpi i perëndive të artit, tempulli ku u lartësuan qiejt e shpirtrave të pashpërbëshëm të gjenisë dhe kujtesës, e bëri atë të ishte, të jetë dhe të mbetet, ai që historia e muzikës e ruan atë, Frédéric Chopin, i cili të gjithë mëkimet e tij, mund të jenë po aq harmonikisht të nderlikuara, sa edhe teknikisht sfiduese...

Paulin Zefi: Kisha e Shën Gjinit, monumenti që i dha emrin Shëngjinit

Kjo kishë e stilit romano-gotik, me një vazhdimësi historike që shkon deri në Antikitetin e Vonë, siç dëshmojnë edhe gjetjet arkeologjike (qeramika), u hodh në erë me dinamit gjatë regjimit komunist. Sot, pas më shumë se tre dekadash demokraci, ajo vazhdon të mbetet një rrënojë. Përveç çlirimit të territorit nga...

Poezi nga Xheni Krypi

Kur bie nata mbi dritaren time, më zgjon kujtimi me zërin e tij. Më flet një heshtje, më flet një dhimbje, më flet një ëndërr që s'di të flejë. - Kam dhënë dashuri pa kërkuar kthim, kam falur buzëqeshje në ditë pa diell. Kam mbajtur brenda shumë mall e kujtim, por prapë në shpirt kam ruajtur një qiell...

Xhelal Zejneli: Adem Demaçi – metaforë e qëndresës

Më 26 korrik 2018, në orën 17 e 50 minuta ndërroi jetë shkrimtari, publicisti dhe veprimtari i çështjes shqiptare – Adem Demaçi. Lindi në Prishtinë në vitin 1936. Prindër të tij janë nëna Nazife dhe babai Zeqiri. Shkollën e Lartë Pedagogjike e kreu në Shkup. Vijoi studimet për shkenca juridike në Prishtinë. Studio letërsinë...

Gjon Marku: Amaneti i babait

Ishte buzëmbrëmje. Prej lumit ngjitej ngadalë, si një plak i lodhur, muzgu. Bora kishte mbuluar gjithçka me vellon e saj të bardhë. Era frynte si një ulkonjë e plagosur dhe shungullonte nëpër pemët rreth shtëpisë sonë. Unë kisha shumë frikë dhe strukesha pranë tim vëllai, ndërsa nuk guxoja ta hidhja vështrimin nga dritarja...

Albert Vataj: At Leonard de Martino, Ati françeskan që mëkoi me dije dhe dritë, At Gjergj Fishtën

Ata lindën larg njëri-tjetrit në hapësirë, por të bashkuar në thelbin më të thellë të përkatësisë, në të njëjtin gjak, në të njëjtin komb, në të njëjtin amanet të trashëguar brez pas brezi. Njëri erdhi nga brigjet e Arbërisë së përtejdetit, tjetri u lind në zemrën e tokës shqiptare, por fati i tyre do të shkruhej në të njëjtën faqe të historisë...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (48)

Në këtë frymë, autorët theksojnë se shtrirja dhe vazhdimësia e lëvizjes popullore ishin argumentet më të forta për të dëshmuar se kërkesat e shqiptarëve nuk lindnin nga manipulimi i disa individëve apo grupeve të veçanta, siç përpiqej t'i paraqiste propaganda zyrtare jugosllave. Përkundrazi, ato ishin shprehje e një pakënaqësie të...

Albert Vataj: Bota e makthshme e ferrit të luftës, ku erdhi në jetë "Lamtumirë armë" e Ernest Hemingway

Ishte 8 korrik 1918. Përgjatë brigjeve të lumit Piave në Fossalta di Piave, Itali, një djalosh 18-vjeçar nga Illinoisi i quajtur Ernest Hemingway, përjetoi një natë tmerri që jo vetëm do të shënjonte trupin e tij, por do të ndryshonte përgjithmonë kursin e letërsisë botërore. I mbushur me idealizmin e rinisë dhe i etur për të parë botën e për të përjetuar...

Edison Ypi: Familje

Pas vdekjes së gruas Shpresa, Besimit i mbeti një tufë me jetimë; Shkëlqimi, Guximi, Krenari, Durimi, Përparimi, Gëzimi, Fatmiri, Zana, Dituria, Pranvera, Kujtesa, Drita. Besimi, dikur i shëndetshëm, tani ka zënë qoshen, rënkon, kollitet, mezi lëviz, sytë i kanë vënë perde, veshët i janë rënduar, zëri i ka ikur...

Gjon Marku: Kumona e Vjetër

Kel Bardhi e afroi karrocën e tij pranë grumbullit të tullave, ku kishte rënë kumona e vjetër e kishës. Ai kishte marrë urdhër ta merrte dhe ta shkallmonte kumonën e vjetër. Kelit i dhimbte zemra teksa mendonte se ajo kumonë e vjetër do të prishej dhe do të shtypej e bëhej metal. Ai gjithnjë, sa herë kishte rënë ajo kumonë, kishte...

69-vjetori i Organizatës së Veteranëve dhe Pasardhësve të LANÇ-it "Nderi i Kombit"

Në përkujtim të 69-vjetorit të krijimit të Organizatës së Veteranëve dhe Pasardhësve të LANÇ-it të Popullit Shqiptar "Nderi i Kombit" u zhvillua një veprimtari përkujtimore me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga organizatat e Tiranës, Vlorës, Kamzës, Durrësit, Krujës, Klosit, Burrelit, Lezhës, Shijakut, Divjakës, Peqinit, Elbasanit, Tepelenë...

Ndue Dedaj: Nga “Shpella e Ciklopit” në Himarë te “Shpella e Orëve” në Gojan

Shqipëria ka një larmi dhe madhështi tipologjike objektesh dhe monumentesh mitologjike, arkeologjike e historike, por nuk mund të themi se e ka na lartësinë e tyre Ministrinë e Kulturës, që jep miliona euro për një koncert muzikor të një artisti amerikan në Tiranë, mundësisht duke i ngritur enkas një “stadium” njëzetekatërorësh në Kashar, ndërkohë që ia kanë mbuluar ferrat sitet arkeologjike...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (47)

Thirrja hapet me fjalët e thjeshta, por jashtëzakonisht domethënëse: “Vëllezër dhe motra në mërgim!”. Ky adresim nuk ishte zgjedhur rastësisht. Ai mishëronte frymën e unitetit kombëtar dhe lidhjen shpirtërore që lëvizja ilegale përpiqej ta ruante ndërmjet shqiptarëve të Kosovës dhe bashkatdhetarëve të tyre të shpërndarë...

Llesh Ndoj: “Ne ose ata!” – Rujna Zot nga një ndarje e re klasore

Falë arsimimit dhe përvojës relativisht të gjatë jetësore, thuajse e barasndarë në dy sisteme politike (zyrtarisht kjo, se ideologjikisht kurrë nuk u bënë dy!), mendoj se jam në gjendje, që përmes të gjykuarit logjik, të shoh diçka “përtej murit”. Është për këtë arësye që jo rrallë më ndodh, që ndërsa të tjerët qeshin e duartrokasin, mua më...

Gani Pllana: Prof. Dr. Shyqri Kelmendi, personalitet i veçantë në Kombinatin “Trepça” dhe pedagog universitar

Prof. dr. Shyqri Kelmendi lindi më 28 nëntor 1947 në Lipë, Mitrovicë. Shkollën fillore “Meto Bajraktari” e kreu në Mitrovicë gjatë periudhës 1954-1962. Gjimnazin “Silvira Tomasini” e kreu gjithashtu në Mitrovicë gjatë viteve shkollore 1962-1966. Studimet universitare i kreu në Universitetin e Beogradit në Fakultetin e Minierave...

1 2 3 4 5
Në Fokus