Neki Lulaj: Letra e Emanuel Giordano-s, dërguar Fan S. Nolit

Shkas i publikimit të këtij Telegrami tejet përmbajtjesor është një para hyrje e shkurtër rreth vizitës time në qendrat e banuara me arbresh si në Lungro, Otoseta, Acquaformasa, Kozencë - Maq të Kalabrisë.Në fillim të muajit mars të motit 2025, në një bisedë me...

Gjon Keka: Mrekullia e gjuhës arbërore (shqipe) dhe sfidat e saj përgjatë historisë

Gjuha është një mjet i domosdoshëm komunikimi për vetëdijen kombëtare e shpirtërore, por edhe për simbolikën europiane që ka në thelbin e saj për t'iu bashkuar mendjes dhe shpirtit të përbashkët të familjes së gjuhëve të botës dhe civilizimit...

Bashkim Saliasi: Shënime mbi veprën letrare të 11-të të shkrimtarit Ismail Kadare

Në veprën letrare 11-të, të shkrimtarit Ismail Kadare do të njiheni me tipa dhe karaktere, personazhe aktuale që i ndeshim dhe në ditët tona. Hajnia është bërë një fenomen që shqetëson shoqërinë tonë në këto 31 vite demokraci.Vjedhje pronash, mashtrime, mbivendosje pronash dhe çfarë nuk na dëgjojnë veshët nëpër emisione...

Artan Nati: Si e solli Kadare Shqipërinë në Letërsinë Botërore

Çdo komb, në thelb, është pasqyra e idhujve të vet. Ajo që një popull adhuron, tregon mënyrën se si mendon, se si beson dhe se si ëndërron. Idhujt nuk janë vetëm njerëz të mëdhenj, por janë projeksione të ndërgjegjes kolektive, simbole të asaj që një komb do të ishte, nëse do të kishte...

Idriz Zeqiraj: Skuthëria klanore, kanceroze e LDK-së

Gjithherë në prag të zgjedhjeve, zyrtarët partiakë të LDK-së deklarohen se: "Jemi të gatshëm për zgjedhje dhe për të fituar!" Pavarësisht ulje-ngritjesh, fitorja e premtuar ka munguar. Arsyet e humbjeve janë edhe subjektive. Tashmë, nuk përbënë asnjë sekret, se në zgjedhjet e vitit 2021, LDK-ja fitoi...

Përparim Hysi: Letër Zotit

Zot! O ZOT që je lart,Që je lart e poshtë shikonTi, për mua je si"FAR"Dhe në terr udhën e jetës ma ndriçon.2Dhe, kur bëj ndonjë gabim,Zemërdhëmbshur, ti më fal!Ndaj për mua je si bekim,Më ndriçon jetën e më mban gjallë...

Hazir Mehmeti: Rikujtim i mësueseve dhe intelektualëve të tjerë të shkolluar në Austri, të vrarë ose burgosur në Shqipëri

Kombi dhe shteti shqiptar, mjerisht, asnjëherë nuk e kuptoi drejtë këtë sintagmë kohe të domosdoshme për të ardhmen e tij. Përkundrazi, arsimi ishte hallka më e anashkaluar dhe persekutuar materialisht, politikisht e fizikisht. Nëse i japim një vështirim rrjedhave të shkollës shqiptare shekullit “të pavarësisë”...

Sadbere Emshiu: Mikpritja institucionale, arsimi shqiptar dhe lidhja e padukshme që mban bashkë diasporën dhe vendin e prejardhjes

Të jesh pjesë e diasporës nuk do të thotë të largohesh nga vendi i prejardhjes, as të ftohesh prej tij.Nga përvoja ime personale, do të thotë ta marrësh me vete dritën e atdheut – në zemër, në gjuhë, në mënyrën si e sheh botën.Do të thotë të mbash dy qiellë e dy toka brenda vetes...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (15)

Dënimi i tij i rëndë, që e dërgoi drejt një jete të tërë në burg, dëshmon se sistemi nuk ndëshkonte për krime reale, por për lidhje shoqërore, për mikpritje, për afërsi me atdhetarët. Në këtë kuptim, Azem Kadria nuk u bë viktimë e ndonjë “vepre penale”, por e frikës dhe pasigurisë së një pushteti që donte të...

Ismail Kadare: Kapardisja Shqiptare

Kapardisja është një cilësi e përgjithshme njerëzore. Atë e gjen kudo në botë, por te ballkanasit veçanërisht. E veçanërisht te shqiptarët.Kronika e gjatë e gadishullit tonë nuk mund të kuptohet mirë pa të. Madje shpesh është vështirë të dallohet ku mbaron kufiri i një bëme dinjitoze, madje trimërore e ku nis...

Ndue Ukaj: Viti i Egërsisë dhe Primitivizmit në Kosovë

Hyrja në civilizim është shumë e vështirë, kurse rënia në barbari shumë e lehtë, thotë diku shkrimtari mendjendritur, Mario Vargas Llosa, i cili, kur thoshte këtë, përmende pikërisht krizat e vendeve tona.Kosova sot ka humbë esencën e identitetit të vet, tolerancën, si dhe përcaktimin natyral për orientim...

Visar Zhiti: Si në tempull…

Po endeshim mesoreve dhe ku gjenim dyer të hapura, hynim, ndalnim për të parë mureve a për të lexuar ndonjë gjë…  Është sinagogë nga më të vjetrat… e stilit bizantin… Na kishin tërhequr vëmendjen dritaret dekorative, vitrazhet jashtë…dhe…

Lutfi Alia: Shën Nënë Angjelina Arbërore (2)

Angjelina, vajza e vogël e princit Gjergj Arianiti Komneni dhe e Maria Muzakës u lind në vitin 1440 në Sopot, kryeqendra veriore e principatës të Arianitëve. Vitet e fëminisë dhe të adoleshencës i kaloi në Sopot, në Shpat e në Kaninë, ndërsa nga viti 1456 jetoi në Durrës me të Atin...

Nikoleta Kovaçi: Kush e kërcënon kryeministrin për Belindën?

Tue prit komisionerë zgjerimi e poshtërimi të shqiptarëve dhe Shqipnisë, dukshëm fytyra e kryeministrit dëshmon se asht në hall! E kushdo që e njeh, e di se individi Edi Rama nuk ka problem me prit e përcjellë vizitorë, sidomos nga k'ta të Europës! Prej vitesh ai e ka gjet formën se si me...

Ndue Dedaj: Drejtësi me dy “krena”

Paraprakisht, ajo çka do të ceket në vijim nuk ka lidhje me personat konkretë nën hetim, në Tiranë, apo në Hagë, aq më pak me simpati për njërin a tjetrin, por për atë se çfarë është drejtësia dhe si duhet kuptuar ajo, në rastin e procedimit ligjor ndaj tyre...

Asllan Dibrani – Luani: Kriza politike në Kosovë

Kosova po përjeton një situatë të rëndë politike, ku sabotimi i formimit të qeverisë Kurti–Konjufca dhe bllokimi i buxhetit nga PDK, LDK, AAK, Nisma dhe Lista Serbe e kanë futur shtetin në spirale të qëllimshme krize. Moment kulmor ishte shpërndarja e Kuvendit nga Presidentja Vjosa Osmani...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (14)

Në këtë kuptim, rasti i Veli Ymerit shpalos kontrastin tragjik mes profilit të një fshatari të varfër, që jetonte i tëri në punë e mund, dhe peshës së rëndë të akuzave që iu ngarkuan. Ai nuk ishte udhëheqës politik, as ideolog, por përfshirja e tij në listën e të dënuarve e bën të qartë se...

Xhelal Zejneli: Shoqërisë i duhet mendim kritik dhe jo opinion destruktiv

Ka edhe të tillë që e konsiderojnë veten atdhetarë, patriotë. Ka që e marrin veten për intelektualë. Me fjalë të tjera, e konsiderojnë veten intelektualë! Intelektual, i cili librin e fundit e ka lexuar para tridhjetë e pesë vjetësh. Intelektual, i cili s’di të shkruajë shqip, s’di ta shkruajë pra, gjuhën amtare, domethënë gjuhën e nënës!...

Visar Zhiti: Fëmija dhe atdheu i çmendur

Dikur kisha shkruar një poezi për fëmijët dhe keqtrajtimin që u bën një atdhe i çmendur, guxova të them, ndoshta i pari atëhere, “atdhe i çmendur” nga që isha në burg, çmendurinë e atdheut e kishim të gjithë. Poezinë e bëra me mend nën tokë, në minierë duke shtyrë vagonat dhe kur...

Fritz Radovani: At Gegë Lumaj – kleriku i parë katolik i arrestuem nga komunistat!

Asht kleriku i parë katolik që asht arrëstue nga regjimi komunist i Enver Hoxhës, kur ishte famullitar në Berishë, më 17 janar 1945, menjëherë mbas Kryengritjës së Kelmendit. Në njëditë me té asht arrëstue edhe At Dioniz Maka O.F.M., që shërbente edhe ky në ato malësi...

Kalosh Çeliku: Politika kur hyn edhe në poezi

Qesharake, ë?! Viçi palëpi i Lopës Larme i uron “fitoren”, Lopës larme pa kërpesh e lëshuar livadheve, dhe dalldisur arave dhe fushave me gjelbërim e lule?! Jo, edhe maleve me shi, breshër dhe borë. Edhe, pse atë viç të palëpi e polli vetë Lopa e Larme në Lëmë para Shtëpisë...

Albert Vataj: Ronald Tolkien dhe Edith Bratt, një histori dashurie në kufinjtë e legjendës

Historia më e madhe e dashurisë që Tolkien ka shkruar ndonjëherë nuk gjendet në “Zotin e Unazave”, ajo është gdhendur mbi dy gurë varri në Oksford, një histori 55-vjeçare në formim e sipër.Shumë kohë përpara se hobitët të niseshin drejt Malit të Fatit, para se elfët të këndonin në Rivendell, para se Unaza...

Idriz Zeqiraj: Fitorja e Pecit, akuzat shpifëse dhe blofi politik i PDK-së!

Rundi i parë i zgjedhjeve lokale, ishte dëshmi e forcës partiake të subjekteve politike. Rundi i dytë, balotazhi, u karakterizua nga pazare të pista e bënë "mish-mash" procesin zgjedhor, me koalicione hiç parimore. Ka ardhur koha të rishikohet çështja ligjore e balotazhit. Procesi...

Bedri Tahiri: Vargje lapidar për gjeneralin shpëtimtar

Poetët i paraprijnë historisë. Ata u ngjasojnë orakujve që parashikojnë! I tillë është edhe i palodhuri, shkrimtari e studiuesi Xhemail Ali Peci.Kur po e përcillja gjeneralin amerikan të  NATO-s,  Wesley Clark, duke dëshmuar, aq bindshëm e aq realisht në Hagë, në mbrojte të Hashim Thaçit dhe...

Edison Ypi: Letarg

Kur linda, sapo dola, hodha sytë rrotull, u binda se Atdhjeu im nuk është vend interesant, nuk është për mua, këtu u ndodha gabimisht.U ktheva me hy nga dola. Nuk munda. Porta ishte mbyllur me dryna dhe lloza.Pas pak kohe, gjatë një ninulle shoqëruar me lëkundje, kur...

Albert Vataj: Fëmijët, ata që meritojnë një botë më të mirë

Vetëm ata, fëmijët besojnë se bota mund të ndryshojë, sepse vetëm ata e meritojnë një botë që duhet ndryshuar!Nëse bota u katandis kjo që është, me gjasë erdhi ngase nevoja jonë e ngutshme për tu rritur, e mbyti fëmijën brenda nesh, vrau çdo ëndërr që na bënte të jetonim në...

Bashkim Saliasi: Kritika, arma që vret; buzëqeshja është ajo që të bën të lumtur në jetë

Të kritikosh të tjerët, nuk është veprim i mençur. Kritika nuk është veprim i mençur sepse e shtyn ata që kritikon, të mbrohet dhe të justifikohet, është e rrezikshme sepse prek te njeriu, që kritikon krenarin dhe krijon pakënaqësi.Në gjermani është e ndaluar të kritikosh personin pasi ka ndodhur një ngjarje. Nëqoftëse kritika...

Sevdail Hyseni: Morrat me kravatë

Në lëkurë të botës rriten pa turp e pa zor,morrat e rinj e të vjetër me firmën “doktor”.S’kanë krahë, s’kanë mend, por kanë stomak,mbi kurriz t’popullit rrinë e ushqehen ngapak. Morri i kuq i zyrtarit t’sjell tifo e rrëmujë,ta luan trurin pa kafshim, s’e heq sapuni me ujë.Morri i pulës është modest, sa për një copë bukë...

Engjëllushe Sheme Koltraka: Kryqi Ujor, si Termopilet

Në Ferrë të Pashës u mbajtur ItifakuKryqi Ujor u mbyt prej gjakuNa tregon Bajram Hysen KovaçiQë provoj tortura e burgime Spaçi. Tash po ju tregoj një të vërtetë pa hileAjo që lufte e pastër civileKatër batalione me partizanë shqiptarëErdhën e bene një masaker të pa parë...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (13)

Arrestimet e lidhura me aktin e strehimit të Hasan Remnikut dhe shokëve të tij u shfaqën si një valë e qëllimshme ndëshkimi që nisi që në vitin 1948, duke shënuar një kthesë të rëndësishme në mënyrën se si pushteti e konceptonte dhe e trajtonte solidaritetin qytetar...

Frank Shkreli: Në nderim të Dom Pjetër Popajt — katër dekada në shërbim të Zotit dhe Kombit

Ditën e Dielë me 16 Nëntor, 2025, Kisha Katolike shqiptaro-amerikane, “Zoja e Shkodrës” në Nju Jork organizoi një darkë solemne me mbi 600-pjesëmarrës për të festuar 40-vjetorin e shugurimit të Dom Pjetër Popaj. Një përvjetor i rëndësishëm në historinë e komunitetit katolik shqiptaro-amerikan por edhe për vet Dom Pjetrin...

Albert Vataj: Në universin e piktorit shkodran, Gjergj Pali

Një ëndërr që u shpërfaq në çapitjet e hapave të parë, si një dritë e brishtë që kërkon të zgjatet mbi një horizont ende të pashfaqur. Një ëndërr që në fillim dridhej, më shumë se merrte formë, që lëvizte ngadalë nëpër damarët e një fëmijërie të mbushur me tinguj e ngjyra, derisa u shndërrua...

Florim Zeqa: Zgjedhja e Bedri Hamzës dhe deklarata e Presidentes!

Në kohën kur PDK e kishte zgjedhur Memli Krasniqin për kryetar në Konventën e 11-të, një mikut tim në Zvicër i pata thënë këto fjalë: "Me zgjedhjen e Memlit dhe PDK-ja shkoj për lesh sikurse LDK-ja me zgjedhjen e Lumirit"!...

Vladimir Shyti: Baraka buzë kënetës

Pas një stuhije përzier me shi që zgjati pak minuta, ujrat e gjolit u rrëkllyen edhe disa herë me radhë nga veriu në jugë dhe nga jugu në veri, gjersa gjetën drejtpeshimin e natyrshëm dhe ranë përsëri në plogështinë e shtratit të kënetës. Babai hapi me vrullë derën e barakës të sapo....

Sevdail Hyseni: Halim Hasani hyn në arkivin e urtësisë ne 5000 aforizma

Këto ditë festive të nëntorit, doli nga shtypi libri me aforizma i autorit Halim Hasani me titull: “5000 Aforizma (Fjalë të urta, konstatime, shprehje, frazeoligjzma). Krijimi i aforizmit si zhanër letrar mbetet një nga hapësirat më të rralla e deficitare në letrat shqipe...

68 69 70 71 72
Në Fokus