Xhelal Zejneli: A jam unë poet – shqetësimi i një krijuesi

Zeni ishte ulur mbi barin pranë manit. Larg në horizont shiheshin zabelet, kodrat, bjeshkët, gërxhet dhe kreshtat e Sharrit. Ai mendohej por edhe meditonte: “Ka kohë që thuri vargje. A thua jam poet, a i lexon kush poezitë e mia, a ka dikush që më quan poet. A kanë ndonjë vlerë artistike...

Kujtim Mateli parashtron katër tezat e tij për Dodonën dhe Epirin

Kujtim Mateli  u lind në fshatin Mazhan të rrethit të Përmetit. Arsimin fillor dhe të mesëm e kreu në vendlindje, ndërsa studimet e larta i përfundoi në Universitetin e Elbasanit në degën gjuhë-letërsi shqipe.Gjatë viteve 1972–1991 punoi si mësues në shkollat tetëvjeçare dhe të mesme në rrethin e Përmetit...

Kalosh Çeliku: Jeta qenka e bukur mes kafshëve shtëpiake

Imzot, Unë si fëmij kam jetuar dhe jam rritur në mesin e kafshëve të buta shtëpiake: dhenë e dhi. Lopë dhe mëzetër të patredhur. Dhe, dy qe në zgjedhë, atyre të egra maleve dhe livadheve: me bar, lule, shi, breshër, rrufe dhe borë Verë e Dimër. Pranverë. Padyshim, i kam kullotur kafshët...

Albert Zholi: Kriza e thellë e teatrit shqiptar, asnjë dramë shqiptare, pak shfaqje dhe shumë pak spektatorë

Teatri është një nga pasqyrat më të ndjeshme të një shoqërie. Në skenën e tij reflektohen problemet, ëndrrat, konfliktet dhe shpresat e një populli. Për këtë arsye, çdo krizë në teatër është edhe një sinjal për një krizë më të thellë kulturore. Teatri është një nga institucionet më të...

Llesh Ndoj: Vogjëlia dhe paria…

Për ata që nuk i njohin, po sqaroj fillimisht se termat “vogjëli” (vegjëli) dhe “pari”, të përdorura në krye, janë terma të huazuara nga e Drejta Kanunore Shqiptare. Pari nënkupton klasën drejtuese, kurse Vogjëli nënkupton popullin e zakonshëm. Desha të shkruaj “e rëndomtë” ...

Tefë Topalli: Gjon Marku - Ëndrrat e shpirtit

E habitshme ka qenë dhe mbetet bota e krijuesve në letërsi, jo vetëm për shkrimtarët shqiptarë, por kudo që janë e jetojnë, që krijojnë dhe publikojnë. Arti poetik ka brenda të papriturën, figurën, magjinë, hermetikën, simbolin, historinë, flamurtarët, duelet, krenarinë dhe nënshtrimin...

Idriz Zeqiraj: Atë ditë bashkova lotin tim me lotin e Vjosa Osmanit

Kuvendi i 8-të zgjedhor i LDK-së. Delegatët e Degëve të LDK-së, Gjermani dhe Zvicër, u bllokuan në hyrjen kryesore të Hotelit "Emerald". "Arsyetimi": Njëra nga Nëndegët e LDK-së, sikur nuk paska bërë zgjedhje të rregullta!" Ndërkohë, është dëshmuar se janë pikërisht këdo dy Degë...

Sevdail Hyseni: 1 Prilli - Rrena pa maskë

Një Prillin e kemi festë zyrtare,ku rrena vishet si vajzë lozonjare;del në shesh pa frikë, pa drojë, pa turp,gjithë qeshin:- Eja, na gënje, moj çupë! Po ne pse të çuditemi pandarë,kur rrena na rritet si bari në arë?Në komunë, në zyrë, krejt qëllimisht,ajo firmoset me vulë - bëhet “zyrtarisht”...

Frank Shkreli: Masakra e Tivarit, 1945: Heshtja zyrtare që vazhdon të vrasë

Masakra e Tivarit 1945, një plagë e hapur që kërkon kujtesë dhe ndriçimin e të vërtetës. Ka momente në histori kur detyra më e thjeshtë -- të kujtosh -- bëhet edhe më e rëndësishmja. Jo për të ushqyer dhimbjen, por për të zbuluar dhe për të ruajtur të vërtetën. E tillë është edhe...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (9)

Në historinë e Ballkanit, ku hartat janë parë shpesh jo si kufij të së drejtës, por si fusha lakmie politike, dalin herë pas here dokumente që zbulojnë fytyrën e errët të projekteve shtetërore. Një prej tyre lidhet me emrin e Ivan Vukotiqit, në kontekstin e zhvillimeve të vitit 1939...

Fejzulla Berisha: Si diaspora shqiptare ruan identitetin, kulturën dhe lidhjen me atdheun

Thënia e Fan Nolit se "vetëm degët i kemi lëshuar në dhe të huaja, ndërsa rrënjët i kemi në Shqipëri" nuk është thjesht një metaforë poetike. Ajo përshkruan në mënyrë të thellë marrëdhënien historike dhe shpirtërore të shqiptarëve me trungun e tyre: Shqipërinë, Kosovën dhe trojet tjera shqiptare...

Isuf B. Bajrami: Egocentrizmi i Edi Ramës si personalizim i lidershipit dhe implikimet e afrimit me Beogradin

Në analizën e politikës bashkëkohore të Ballkanit Perëndimor, një nga elementet kyçe që ndikon në marrëdhëniet ndërshtetërore është niveli i personalizimit të lidershipit. Në raste kur vendimmarrja dhe diplomacia përqendrohen rreth figurës së një lideri të vetëm, politika...

Blerim Latifi: Rrëfimi për një student nga Prekazi, policët serbë dhe hienat e kujtesës

Ka qenë nëntori i vitit 1997. Ditë e premte. Kisha gati tri javë pa shkuar në shtëpi dhe atë fundjavë vendosa ta kaloja atje. Mora çantën studentore dhe u nisa drejt stacionit të autobusëve. Gjithmonë udhëtoja me kujdes të shtuar rrugëve të Prishtinës. Arsyeja dihej: të shmangia takimin...

Albert Vataj: “Drita” e Mimoza Hafizit, ku fotonet kalojnë përmes thjerrëzave të shpirtit, për t’i dhënë kuptimësi qenies

Romani “Drita” i Mimoza Hafizi, i astrofizikanes që zgjedh fjalën të përshkojë dhe përshkruaj dritën, këtë mister dhe mishërim të gjithçaje, këtë ngulmim dhe shëmbëllim të kuptimsisë së gjithsisë dhe qenies, këtë shkas mrekullimi dhe ëndje magjepsjeje, është zbulesa e liturgjisë së...

Sevdail Hyseni: Zaim Haliti - Një jetë në shërbim të fjalës së shkruar dhe kulturës shqiptare

Në letërsinë dhe publicistikën shqiptare të Luginës së Preshevës dhe më gjerë, emri i Zaim Halitit zë një vend të veçantë si krijues i fjalës së mprehtë, i mendimit të përqendruar dhe i humorit të hollë që shpesh shndërrohet në reflektim shoqëror. Ai është një nga ata autorë që kanë...

Albert Z. Zholi: Legjenda e "Plakave të Marsit" dhe mali i Tomorrit

Në kufirin e brishtë mes dimrit që ikën dhe pranverës që troket, natyra duket sikur merr frymë thellë para se të ndryshojë faqe. Dielli ngroh me butësi, por në thellësi fshihet ende një ftohtësi e pabesë. Pikërisht në këto ditë të pasigurta lind rrëfimi i vjetër i "Plakave të Marsit", një tregim...

Petrit Dibrani: Zemra e Dardanisë shqiptare do të fitojë kundër Turqisë

Sepse edhe e kemi Porosi nga GJERGJ KASTRIOTI, Hyjnori im personal dhe Simbol i Kombit tonë Shqiptar-SHQIPTARISË dhe mendimi pozitiv është sikurse rrezja e Diellit që bën dritë dhe mendimet pozitive, janë gjuha e shpirti tonë, që çdoherë një "realitet pozitiv krijon"!...

Sabile Basha: Kur gënjeshtra bëhet dokument

Ditë më parë shkrova për historinë dhe për atë ligj të saj të pashkruar, por të pamëshirshëm- se ajo nuk na fal, as kur gabimet tona duken të vogla, as kur përpiqemi t’i fshehim pas arsyetimesh të vona. Sepse historia ka një kujtesë të gjatë dhe një gjykim të heshtur...

Xhelal Zejneli: Ferri janë të tjerët – Sartrë

Refuzimi i çmimit “Nobel” – Në vitin 1964 Sartrit iu dha çmimi “Nobel”. Për arsye morale, e refuzoi. Çmimi iu dha për veprën të pasur me ide dhe të mbushur me frymën e lirisë e që rend të zbulojë të vërtetën. Vepra e tij ka ushtruar ndikim të thellë mbi epokën kur ka jetuar autori...

Frank Shkreli: Një shembull i heshtur i fisnikërisë shqiptare në rrethin e Ulqinit

Në kohë kur shpesh dëgjojmë më shumë për ndarje sesa për bashkim, mbeten ende njerëz që, pa zhurmë, mbajnë gjallë vlerat më të mira të traditës sonë. Me këtë rast, dua të shpreh mirënjohjen time të thellë për komshiun tonë, Profesor Dul Asllani, besimtar mysliman nga Amulli...

Xhevahir Cirongu: Shkreptima rrufeje ku ngjizet vargu poetik

Duke hedhur një vështrim tërsor poezive të autorit Xhevdet Shallari, si në botimet e mëparshme, por edhe të tashme,spiralja letrare bashkë me tharmin e botës së brendshme të këtij autori të afrimuar tashmë në letrat e shkruara shqipe, zgjat dorën drejt reve tomorriane e këput ‘’lulet’’ e marsit shpirtëror!...

Pilo Zyba: Xhelozia

Në kohët moderne, psikologjia është quajtur njëra nga sferat më të domosdoshme të jetës njerëzore. Ajo është cilësuar si një barometër i pazëvendësueshëm, i cili ka të bëjë me gjendjen shëndetësore të njeriut. Në vendet e qytetëruara, psikologët janë sot ata që marrin përsipër dhe...

Isuf B. Bajrami: Bashkëpunimi Midis Rusisë dhe Iranit në Gjirin Persik

Bashkëpunimi midis Rusisë dhe Iranit ka evoluar në një partneritet strategjik shumëdimensional, duke sfiduar sovranitetin e vendeve të Gjirit Persik dhe normat ndërkombëtare. Ky bashkëpunim përfshin këshillim ushtarak, transferim teknologjie dhe koordinim strategjik për militarizimin e ishujve Abu Musa, Tunb i Madh dhe...

Don Fran Sopi: Kremtimi i të Dielës së Larit, apo të Dielës së Palmave

Kremtimi i të Dielës së Larit, apo të Dielës së Palmave, përbën një nga nyjet interpretuese më të rëndësishme të vitit liturgjik, sepse ai shënon hyrjen në misterin qendror të fesë së krishterë: misterin e Pashkëve, ku ndërthuren në mënyrë të pandashme mundimi, vdekja dhe Ringjallja e Krishtit si kulm i ekonomisë së shëlbimit...

Jahja Drançolli: Como, një qytet me një traditë të pasur historike dhe kulturore!

Një nga aspektet më të rëndësishme të historisë së  Como-s (Komo-s) është kultura Golasecca (shekujt 9-4 p.e.s.). Kjo popullsi përfaqëson një shembull domethënës të Epokës së Vonë të Bronzit dhe Epokës së Hershme të Hekurit në Italinë veriore. Gjurmë e kësaj kulture janë gjetur edhe në Parkun Spina Verde, pyjet përreth Como-s...

Fran Luli: Midis kujtesës dhe realitetit

Në këtë kontekst vendoset edhe vëllimi me tregime "Varri nën dardhë" i autorit Gjon Marku, një përmbledhje që dëshmon për një përpjekje të qëndrueshme për të ndërtuar një prozë të përqendruar dhe me ndjeshmëri të veçantë artistike...

Tahir Bezhani: Intimë jete

Bukuria pjesë e jetësDhuratë e natës erotikeMos e shfaq kudoPërgjaket grishjeve...

Sevdail Hyseni: Vegza politike

Në Luginë dielli lind me rekomandim,e hëna s’del pa “vegzën” autorizim;edhe era kur fryn, pyet me përulësi:- Te kush të lidhem që të jetoj si zotëri? Vegza - fjalë e vogël, me peshë e “vlerë”,si një çelës magjik që hap çdo derë.S’të vlejnë diploma, as djersë, as dije,po s’pate vegzë, mbetesh gjithë nën hije...

Sabile Basha: Historia nuk fal!

Ne shqiptaret, nuk kemi nevojë ta zbukurojmë historinë, sepse ajo nuk është një përrallë që kërkon stoli, as një kujtim i lehtë që mund të vishet me ngjyra sipas dëshirës sonë. Historia është e rëndë, shpesh e dhembshme, herë krenare e herë e përgjakur, por mbi të gjitha ajo është e vërtetë. Dhe pikërisht për këtë arsye...

Ndue Ukaj: Ekspozita skandaloze dhe rimohuesit e zellshëm

Ekspozita skandaloze në të vërtetë është ekspozita reale e çmendurisë, në vorbullën e të cilës është futë vendi ynë tash e sa kohë.“Ne Shen'Gjin kanë ardh d'y varka ,n'i me mend , e n'i me shkarpat'an shqiptart janë mbledh n'kuvend ,dona shkarpa e s'dona mend!”Më duket se këto vargje satirike të Fishtës...

Asllan Dibrani – Luani: Skandali i ekspozitës dhe deformimi i së vërtetës – një dështim i autorit dhe i shtetit!

Rasti i fundit i ekspozitës së organizuar nga Shkëlzen Gashi nuk përbën thjesht një debat kulturor apo akademik. Ai përfaqëson një skandal publik që prek drejtpërdrejt mënyrën se si paraqitet e vërteta për krimet e luftës në Kosovë. Në një temë kaq të ndjeshme, çdo pasaktësi nuk....

Nexhmije Mehmetaj: Elegjia si kujtesë kolektive - leximi i poezisë “Trishtohen lulet nga marsi i hidhur”

Në kuadrin e reflektimit mbi ngjarjet tragjike të historisë së afërt shqiptare, veçanërisht të Tragjedia e Otrantos 1997, e cila shënoi një nga episodet më të rënda të eksodit shqiptar të viteve ’90, paraqitet elegjia “Trishtohen lulet nga marsi i hidhur” e poetit Albert Habazaj...

Albert Vataj: Fryma e mermerit që të lë pa frymë

Skulptori italian Cesare Lapini e gdhendi “Surprise” në vitin 1882 dhe, në thelb, ai e shndërroi gurin në mëndafsh, procesin mijëvjeçarë të krijimit të shkëmbit në një çast të frymshëm që të lë pa frymë. Shiko mënyrën si pëlhura “ngjitet” pas lëkurës së saj dhe rrudhat e holla të dantellës në mëngë...

Reagim ndaj ekspozitës që mohon gjenocidin e Serbisë në Kosovë!

Që nga themelimi i saj, Qendra “Gjenocidi në Kosovë – plagë e hapur” ka tërhequr vërejtjen rreth interpretimeve të pasakta dhe përdorimit të gabuar të terminologjisë për të përkufizuar krimet që kanë ndodhur në Kosovë gjatë luftës së viteve 1998–1999...

Albert Zholi: Legjenda e Ujit – Kroi i Mimozës

Në një fshat të humbur mes maleve, ku jeta varej nga një burim i vetëm, njerëzit jetonin të lidhur me ujin si me frymën. Burimi rridhte i qetë, i pastër, dhe ishte bekimi i vetëm i atij vendi të thatë...

34 35 36 37 38
Në Fokus