Hazir Mehmeti: Kontributi për kulturën arbëreshe- thesar edhe për brezat që vijnë

Në një atmosferë solemne Kryetari i Hora Arbëreshe (Piano Degli Albaneze) Rosario Petta ndau dekoratën gazetarit Rexhep Rifati. Ishin të pranishëm zyrtarë arbëresh, mike e miq arbëresh dhe mërgimtarë nga Zvicra dhe vende tjera. Është mirënjohje për kontributin e tij madh në publicistikë...

Gani Pllana: Prof. Dr. Ahmet Geca – pedagog dhe prorektor për mësim (1994–2001) në Universitetin paralel “Shtëpi-shkolla” të Prishtinës

Prof. dr. Ahmet Geca, u lind më 18 maj 1943 në Pejë. Shkollën fillore e përfundoi në vitin 1958, kurse gjimnazin në vitin 1962, gjithashtu në Pejë.Studimet universitare i pëfundoi në Universitetin e Beogradit, në Fakultetin e Makinerisë, në vitin 1970, dhe fitoi titullin Inxh. i Dipl...

Albert Habazaj: Ylli Meçaj i Vlorës – artist kombëtar shumëplanësh

Ylli Riza Meçaj me jetën dhe veprën e tij të veçantë në disa fusha të artit dhe kulturës ka qenë me kohë “Personalitet i Shquar i Qarkut Vlorë” dhe një nga krenaritë e kulturës kombëtare, jo vetëm, nga motivacioni argumentues: “Artist unikal shumë planësh, me një përvojë të pasur skenike mbi...

Milazim Zeqiraj: LDK në mes kritikës dhe hezitimit në kërkim të besimit qytetar

Kosova ndodhet në një situatë të ndërlikuar politike që nga zgjedhjet e vitit 2021. Opozita, për më shumë së katër vite me radhë, ka theksuar se qeverisja e Albin Kurti është e dëmshme për vendin. Janë numëruar të metat dhe aferat korruptive, por në zgjedhje të lira nuk arriti ta bindë...

Florim Zeqa: Dëshira për riatdhesim, vullkan i pashuar në shpirtin tim!

I prirë nga dashuria për atdhe, me zemër dhe shpirtë të mbushur plot mall dhe dashuri për vendin tim, jam munduar për më tepër se tre dekada rresht nga perëndimi të bëjë diçka të mirë për vendin tim!Ishte kjo një ëndërr e mbushur plot shpresë dhe nostalgji, me besim në respektim të vlerave dhe në meritokraci!...

Frank Shkreli: Zëri që nuk shuhet – në kujtim të lahutarit të madh të Malësisë së Madhe, Jonuz Delaj

Shkoi në amshim në moshën 76-vjeçare lahutari i njohur i Malësisë së Madhe, Jonuz Delaj, njëkohësisht, edhe një nga figurat më autentike të folklorit shqiptar. I lindur në Nikç të Kelmendit, Malësi e Madhe, ai kishte filluar t’i binte lahutës që në moshë të re. Ashtu si pothuaj shumica e lahutarëve të...

Lekë Mrijaj: Arsimi dhe shkollat shqipe deri në Lidhjen e Prizrenit sipas Jashar Rexhepagiqit

Jashar Rexhepagiqi zë një vend të rëndësishëm në historinë e mendimit pedagogjik shqiptar dhe në historiografinë e arsimit në Kosovë. Ai nuk duhet vlerësuar vetëm si mësues, pedagog dhe veprimtar i arsimit, por sidomos si studiues shkencor, i cili, me punën e tij, i dha pedagogjisë dhe...

Rushit Zejneli: Arnaut Zejneli, shqiptari që u bë Hero në Turqi

Kujtesa ka pengjet e saj, dritë-hijet që thurin e shthurin pëlhuren e mendimit dhe projeksionin e ëndrrës.Isha i vogël, fëmijë plot dëshira dhe ëndrra fëmijnore, kur bridhnim me gjyshin lëndinave të fshatit, një fshat periferik në rrethin e Kukësit dhe gjyshi gjithmonë më rrëfente një...

Bujar Agalliu: Viron Kona - 'Kolipoçi shkon urgjent në bashki'

Sapo ka dalë libri më i ri për fëmijë i shkrimtarit të njohur Viron Kona, i titulluar “Kolipoçi shkon urgjent në bashki!” Me këtë personazh tërheqës dhe me aventurat e tij fëmijërore, lexuesi i vogël është njohur fillimisht te libri “Kolipoçi,  ngrënësi i qershive”, kurse në këtë libër, pra...

Kalosh Çeliku: Zagarët sot ndërsehen pas posteve partiake

“I dehuri”, ose i ”çmenduri”, sipas shkrimeve publicistike dhe librave të “rrezikshëm” me raki rrushi të vreshtave shqiptare, me verë të bardhë e të kuqe, një ibrik të larmë me Dy çepa dhe raki rrushi mes Shkupit Historik Shqiptar, ka vetëm Dimër. Ende jo, Pranverë Historike Shqiptare...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (2)

Në punimin “Strategjia e politikës ekonomike”, autori anonim e vendos analizën e tij në një kornizë historiko-politike që nis nga viti 1945 e në vazhdim, duke e trajtuar politikën ekonomike jo si sektor teknik i planifikimit, por si instrument pushteti. Në këtë qasje, ekonomia dhe politika...

Engjëllushe Sheme Koltraka: Heroizmi si këngë

Ngado në Shqipërinë etnikeDo dëgjosh këngë heroikeDo të dëgjosh këngë trimërieQë shkëlqejnë prej lavdie. Trimat u ndeshën me bajlozëMe vampirë e me demonë...Që kafshonin shqiptarinëNëpër shekuj jetën tonë. Po e nis me Azem BejtënPër Liri e fali jetënMungon pushka, kapni sakicënMe vikama...

Fran Luli: Në gjurmët e historisë së Ndërfanës - analiza e veprës së Gjon Markut

Është një ndër botimet më me vlerë për krahinën e gjerë dhe me interes për Mirditën, falë zellit dhe formimit të autorit Gjon Marku. Këtyre u shtohet edhe origjina e këtij studiuesi nga vetë Mirdita, gjë e cila bën që argumentet dhe faktet e gjalla të jenë më autentike dhe më bindëse...

Asllan Dibrani - Luani: Një jetë në shërbim të kombit – Shefki Sejdiu, zë i palëkundur i ndërgjegjes shqiptare

Në historinë e rezistencës shqiptare në Kosovë, shumë emra kanë mbetur të gdhendur në kujtesën kolektive si dëshmi e një kohe sakrifice dhe përkushtimi të pashoq. Njëri ndër ta është edhe Shefki Sejdiu — një figurë që përfaqëson rrugëtimin nga veprimtaria ilegale, organizimi popullor...

Blerim Latifi: Një ndarje tragjike për të cilën gjuha njerëzore mezi gjen fjalë

Atë mëngjes të 12 prillit 1999, ushtarët serbë po ktheheshin edhe një herë në Prekaz. Katundi, i kthyer krejtësisht në gërmadhë, ende u dukej i pamposhtur. Një ditë më herët, një njësi ushtarake serbe kishte rënë në pritën e UÇK-së në rrugën Mitrovicë–Skenderaj, dhe tani ata po vinin për t’u hakmarrë...

Fejzulla Berisha: Nga urtia e Rugovës te diplomacia e Rambujesë - arkitektura historike e lirisë dhe shtetit të Kosovës

Historia moderne e Kosovës nuk mund të shkruhet me fjali të shkurtra, as të reduktohet në interpretime të pjesshme apo të njëanshme. Ajo është një histori e ndërtuar mbi sakrificë, vizion kombëtar dhe diplomaci shtetformuese, një histori ku secila periudhë ka vendosur gurin e vet themeltar në ngritjen e shtetit të sotëm të Kosovës...

Albert Vataj: Jonuz Delaj nuk është më, por telat e lahutës së tij do të vibrojnë në shpirtin e paepur të përkatësisë

Malësia e Madhe ka humbur një copëz nga madhështia e saj epike, rapsodin Jonuz Delaj. Kjo nuk është thjesht një ndarje nga jeta, është një çarje e ndjeshme në trungun e kujtesës, një zbehje e një zëri që mbante mbi vete jehonën e shekujve dhe peshën e një trashëgimie që nuk shkruhet...

Xhelal Zejneli: Tragjedia “Otello” – Shekspir

"Otello" është një nga katër tragjeditë e mëdha të tragjediografit dhe poetit anglez Uilliam Shekspir (William Shakespeare, 1564-1616). Është shkruar rreth vitit 1603. Është një nga veprat më të luajtura në teatrot botërore. Trajtohet tema e xhelozisë shkatërruese, e dashurisë, e tradhtisë, e racizmit dhe e...

Isuf B. Bajrami: Dëbimet e shqiptarëve në Ballkan (1877–1999)

Ky punim trajton proceset historike të zhvendosjes së shqiptarëve në Ballkan nga viti 1877 deri në vitin 1999, duke i vendosur ato në kuadër të transformimeve të gjata politike, shtetformuese dhe demografike në rajon. Përmes ndërthurjes së historisë politike, demografisë historike dhe...

Expulsions of Albanians in the Balkans (1877–1999)

This paper examines the historical processes of displacement of Albanians in the Balkans from 1877 to 1999, situating them within the broader framework of long-term political, state-building, and demographic transformations in the region. By combining political...

Luljeta Pula: Bashkimi Kombëtar, amaneti që po e tradhëtojmë çdo ditë

Të nderuar pjesëmarrës,Të dashur miq,Brezi im e ka jetuar bashkimin kombëtar si ideal jetik, që nga demonstratat e vitit 1968.Unë jam rritur dhe kam frymuar me këtë ideal, edhe atëherë kur Atdheu ynë Shqipëria, ishte dashuri e ndaluar, edhe atëherë kur jetonim me zërin e Atdheut nga larg...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e vitit 1981 si artikulim i kërkesave kombëtare (1)

Ditë më parë, teksa po kthehesha me vëmendje në labirintin e arkivit tim personal, më ra në dorë një broshurë që—me një lloj ironie të qetë arkivore—më kishte humbur nga kujtesa, megjithëse dikur e kisha gjetur në një prej vendeve më domethënëse për kërkimin dokumentar: arkivin e Gjykatës së Qarkut në Prishtinë...

Dorian Koçi: Gjergj Fishta dhe ligjërimi historik-letrar i epikës shqiptare

Më 8 prill 1937 shënohet një moment kulmor për kulturën shqiptare: botimi i versionit përfundimtar të “Lahuta e Malcís”, vepra monumentale e At Gjergj Fishtës. Kjo datë nuk është vetëm një ngjarje letrare, por një pikë reference kulturore për mënyrën se si elita shqiptare kanë menduar...

Albert Vataj: Ne i përkasim vetes, aq sa i përkasim njëri-tjetrit

Pavarësisht me çfarë ne merremi, botës që i përkasim, individualitetit që na përkatëson, identiteti që nënshkruan ndryshimin që ne kemi, ne i përkasim vetes, aq sa i përkasim njëri-tjetrit.Sipas filozofisë së Martin Buberit, marrëdhënia Unë-Ti...

Lekë Mrijaj: Romani “Klasiku V”, pasqyrë e një epoke

Gjatë leximit të romanit “Klasiku V” të shkrimtarit Ndue Dedaj, nuk e ndien veten thjeshtë si një lexues që kalon faqe pas faqeje për të ndjekur një rrëfim dhe për mësuar një histori, por si një njeri që hyn në një botë tjetër, në një kohë të zymtë, në një rend shoqëror ku jeta e njeriut nuk peshohe...

Xhavit Çitaku: Dëshmia si letërsi dhe kujtesa si rezistencë

Letërsia që lind nga përvojat historike të dhimbshme shpesh qëndron në kufirin mes dokumentit dhe artit. Një shembull i tillë është vepra “Kronikë ngjarjesh (’80–’99)” e Çerkin Ibishit, e cila trajton një nga periudhat më të vështira të historisë së Kosovës. Kjo vepër nuk është thjesht...

Sevdail Hyseni: Përurimi i librit “5000 Aforizma” të Halim Hasanit - një festë e fjalës së mençur dhe mendimit kritik

Më 11 prill, në ambientet e Bibliotekës së Qytetit “Fan Noli” në Gjilan, u përurua libri “5000 aforizma” i aforistit të njohur nga Dobrosini i Bujanocit, Halim Hasani. Ky aktivitet letrar u organizua në kuadër të Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës...

Fran Luli: Një pasqyrë shumëdimensionale e Mirditës në intervistat e Gjon Markut

Si për çdo recension, edhe për këtë të Mirditës është e vështirë të pasqyrosh gjithë vlerat kulturore të një libri, monografie apo interviste. Aq më tepër bëhet e vështirë për një vëllim të posaçëm intervistash, ku dihet se të intervistuarit japin gjithmonë gjërat thelbësore, qenësore e kryesore për problemet që trajtojnë...

Hysen Ibrahimi: Lendita Uka Ibishi - Nxënësi është e ardhmja

Libri “Nxënësi është e ardhmja” i autores Lendita Uka Ibishi hapet që në kapitullin e parë si një udhërrëfyes i duhur për nxënësit, duke ngritur pyetjen thelbësore mbi domosdoshmërinë e arsimit dhe rolin jetik të dijes në formimin e njeriut. Përmes shpjegimit të qartë mbështetur në përvojën profesionale, autorja thekson se mësimi nuk...

Albert Zholi: Dea e Butrintit – zëri i qytetërimit mbi rrënojat e luftës

Në brigjet e jugut shqiptar, në qytetin antik të Butrintit, (ngjitur me fshatin Vrinë) historia dhe miti ndërthuren në një figurë që i tejkalon kufijtë e kohës: DEA. Ajo nuk është vetëm një skulpturë e lashtë, por një simbol i gruas së bukur, të ditur dhe largpamëse – një figurë që mishëron...

Albert Vataj: Shkodra e 40 viteve më parë, kur kënga shkruante historinë përmes virtuozitetit të mjeshtërve Pjetër Gaci dhe Zef Çoba

Në një postim të fundit në mediat sociale, Zef Çoba, një nga ato figura që nuk kërkojnë potere për të ekzistuar, sepse prania e tij është vetë një tingull i brendshëm që shpërfaqet në kujtesën dhe tashmërinë e muzikës në përgjithësi dhe të Shkodrës në veçanti, ka bërë të pranishme disa nga...

Fejzulla Berisha: ADN-ja e shqiptarit është e shkruar me Shkodrën, Prizrenin, Vlorën dhe Prekazin

Sot, më shumë se kurrë, kombi shqiptar ka nevojë të kthehet te vetja, te rrënjët, te historia, te kujtesa dhe te ADN-ja e tij shpirtërore.Sepse kombet që harrojnë rrënjët, rrezikojnë të humbasin të ardhmen.Prandaj, le të thuhet me zë të lartë, me krenari dhe me përgjegjësi historike:në ADN-në e çdo shqiptari jetojnë Shkodra, Prizreni, Vlora dhe Prekazi legjendar...

Nexhmije Mehmetaj: Një zë shqiptar në skenat e muzikës klasike – Fjolla Iseini rrëfen rrugëtimin e saj artistik

Në universin e muzikës klasike, ku çdo tingull kërkon disiplinë, ndjeshmëri dhe shpirt artisti, sopranoja shqiptare Fjolla Iseini përfaqëson një zë të ri që po afirmohet me finesë dhe përkushtim. E lindur në Shkup dhe e lidhur me muzikën që në fëmijëri, ajo e ka ndërtuar rrugëtimin e saj...

Gjekë Gjonaj: Lekë Gjolaj, një jetë në shërbim të kombit dhe besimit

Në historinë e bashkësive shqiptare në mërgim, ka figura që nuk kërkojnë vëmendje, por që lënë gjurmë të pashlyeshme përmes veprave të tyre. Një ndër këto figura është Lekë Gjolaj nga fshati Luhar (Fundëna), një mërgimtar i përkushtuar, atdhetar i palodhur dhe humanist i rrallë...

Isuf B. Bajrami: E drejta ndërkombëtare dhe përdorimi i forcës në Ngushticën e Hormuzit

Ngushtica e Hormuzit përfaqëson një nga nyjet më kritike të sistemit global të tregtisë detare dhe energjisë, ku ndërthuren në mënyrë të drejtpërdrejtë e drejta e detit dhe e drejta e përdorimit të forcës. Ky artikull analizon hapësirën juridike të veprimit të Shteteve të Bashkuara në këtë ngushticë në dritën e...

29 30 31 32 33
Në Fokus