Alia - Zemra Shqiptare

Lutfi Alia: Një katekizëm në gjuhën shqipe e vitit 1584 dhe kryengritjet e arbërve kundër Perandorisë Osmane në vitet 1584 – 1596

Në shekullin XVI, populli albanez ishte nën trysninë e pushtetit të Perandorisë Osmane dhe nën dhunën e egër për t’u nënshtruar dhe konvertuar në fenë myslimane. Megjithë tronditjen e thellë që krijuan reprazaljet e administratës dhe të ushtrisë Osmane, kishat katolike dhe ortodokse mbijetuan, madje e fuqizuan aktivitetin...

Lutfi Alia: Urdhëri Françeskan i Minorëve në Shqipëri

Dy histroianë Anastasi L. M, Bartolini R., në vepren “Breve storia della famiglia Francescana”,botim i vitit 2013 (f. 80), shkruajnë se Urdhëri i Minorëve Françeskanë, hyri në Allbania në vitin 1240. [1]Këtë mendim ata e bazojëe në të dhënat e disa historianëve dhe kronistave të mesjetës...

Lutfi Alia: Ipeshkëvët e Dioqezës Shufragane të Kunavisë (1)

Në “Illyrici sacri”,vepra madhore e prelateve jezuitë Daniele Farlato (Daniel Farlato) dhe Jacobus Coletus (Jakopo Koleti), Kunavia prezantohet si trevë, “qytet” i lashtë, dioqezë shufragane me katedralen dhe shumë kisha e manastire, ku kanë shërbyer priftërinjë dhe murgjër të huaj dhe vendas...

Lutfi Alia: Esse për vendlindjen time

Vali është vendlindja ime, është gëzimi dhe krenaria e origjinës time, është pakti solemn i besës që kam lidhur me atë fole hyjnore,aty ku para 72 vitesherdha ne jetë dheqë më ligjeroi të drejtën të jem malësor kryelartë dhe kryemëvehte, që më bën të mos ndihem i larguar dhe i vetmuar në këtë botë të rrëmujëshm...

Lutfi Alia: Dioqeza e Kunavisë

Në Iliri, krishtërimi u përhap me Apostullin Pal, si e thekson në letrën e tij të vitit 58 e.s, ku shkruan: "Nga Jeruzalemi deri në Iliri, kam predikuar ungjillin e Krishtit" (Letra Romakeve 15; 19). [1] Pra, pa mëdyshje, kisha iliro-arberoro është apostolike. Këtë rrethanë historike e theksojnë ...

Lutfi Alia: Flamuri i dinastisë Kastrioti

Në shekujt e mesjetës, Albania përjetonte qytetërimin perëndimor në tërë rrafshet e zhvillimeve politike, ekonomike dhe shoqërore; respironte kulturë europiane, ishte pjesë integrale e Europës. Aleks Buda vërente: “Gjatë Mesjetës, Albania ishte e zhvilluar në nivele me ...

Lutfi Alia: Flamuri apo flamujt e Gjergj Kastriotit?

Në shekujt e mesjetës, Albania përjetonte qytetërimin perëndimor në tërë rrafshet e zhvillimeve politike, ekonomike dhe shoqërore; respironte kulturë europiane dhe ishte pjesë integrale e Europës.Aleks Buda vërente: “Gjatë Mesjetës, Albania ishte e zhvilluar në ...

Lutfi Alia: Himariotët në Regjimentin Maqedono-Ilir të Mbretërisë së Napolit (2)

Historia e mesjetës dëshmon si per eksodet e shumta, ashtu dhe per mobilizim të albanezëve në ushtritë e disa shteteve europiane, si në mbretëritë e Napolit, të Spanjës, të Francës, të Austrisë, të Bohemisë, në repub-likat e Vendikut, të Maltës, të Gjenovës, të Pizës, të San Marinos ...

Lutfi Alia: Himariotët në Regjimentin Maqedono-Ilir të Mbretërisë së Napolit (1)

Arbereshi Papàs Andrea Filia, më 12 qershor 1764, në relacionin dërguar Rev. Papàs Paolo Parrino, rektori i Seminarit Albanezo – Grek të Palermos, krahas informacioneve për gjendjen e albanezëve të përqëndruar në Kapitanata të Pulias, tregon dhe për mobilizimin ...

Lutfi Alia: Kongresi II i Fakultetit të Mjekësisë Dentare - Tiranë

Më 9 – 10 nëntor 2018, në Tiranë zhvilloi punimet Kongresi II i Fakultetit të Mjekësisë Dentare i Univer-sitetit Mjekësor.Ky kongres, me tematikë aktuale: “Qasje të reja ndërdisiplinare në reabilitimin oral dhe të përgjithshëm”, ishte evenimenti i dytë ...

Lutfi Alia: Kongresi X i Pneumologjisë shqiptaro-kosovare

Më 5 – 6 tetor 2018, në qytetin e Pejes në Kosovë, zhvilloi punimet Kongresi X i Pneumologjisë, aktivitet shkencor i përbashkët i Shoqatës të Pneumologëve të Shqipërisë dhe i Shoqatës të Pneumologëve të Kosovës...

Lutfi Alia: Medaljoni i Kastriotit në koleksionin Voltolina

Koleksioni i medaljoneve të Piero Voltolina, me portretin e Gjergj Kastriotit, deshmojnë se janë prodhuar në vitet kur Gjergji ishte Zot i Albanisë dhe kryekomandant i ushtrisë arbërore.Medaljoni i dytë me portretin ...

Lutfi Alia: Kastrioti në familjen e Stefë Curanit

Gjergj Kastrioti Skenderbeu ishte një ndër figurat më të shquara europiane të shekullit XV. Roli i tij si Zot i Albanisë dhe kryekomandant i ushtrisë arbërore, kontributi në organizmin e rezistencës dhe zhvillimin e luftës ...

Lutfi Alia: Medaljoni i Gjergj Kastriotit me nr. 67

Medaljoni i tretë me portretin e Gjergj Kastriotit, i renditur me numër 67 në veprën e Piero Voltolina, është prodhuar në Romë.[5]Në skedën historike Voltolina shkruan:Giorgio Castriota Scanderbegvs ...

Lutfi Alia: Varëse me portretin e Kastriotit në Londër

Cammeo (kameo), me portretin e Gjergj Kastriotit i punuar në gur Onyx, në varëse me mbështetëse të artë, prodhim i shekullit XV, ndodhet në British Museum në Londër.Ky medaljon u hodh në internet dhe u bë për herë të ...

Lutfi Alia: Medaljonet me portretin e Gjergj Kastriotit

Në shekujt e mesjetës, populli ynë përjetoi qyteterimin perëndimor, respiroi kulturën europiane dhe ishte e mbetet pjesë integrale e Europës. Eqerem Çabej shkruan: “Dalmacia dhe Albania e me pas ishujt Jonik, janë vendet, që u...

Lutfi Alia: Portrete të Kastriotit në shekujt XV - XVI. (2)

Janë të shumta argumentat, që e përjashtojnë Kristofano Altissimo, si autori i parë i këtij portreti, mbi të gjitha fakti se ai ka filluar aktivitetin si piktor rreth 80 vjet pas vdekjes së Gjergj Kastriotit dhe se e riprodhoi portretin e Gjergjit...

Lutfi Alia: Portreti i Kastriotit në 'Uffizi', Firence (1)

Në vitin 1901, në një shkrim në revistën “Albania”, mentori Faik Konica shtroi një pyetje: “A ekziston një portret autentik i Skenderbeut?” [1] Nxitjen për këtë artikull, Konica e mori pasi lexoi veprën e Frederick Kenner “Vjetari ...

Lutfi Alia: Sanxhaku i Shkodrës në vitin 1614

Sanxhaku i Shkodrës shtrihej në pjesën verilindore të trojeve arbërore, ku perfshinte një pjesë të madhe të Malit të Zi, i kufizuar në jug me Sanxhakun e Zadrimës, në verilindje me Sanxhakun e Pejës, ne veri me ...

Lutfi Alia: Pushtimi romak i Shkodrës, 168 p.e.s

Mbreti Genci doli hapur kundër Romës. Ai nuk pranoi t’i nënshtrohet, nuk bëri as kompromise me Romën, por mblodhi ushtrinë dhe vendosi të hynte në luftë, duke e zgjedhur si të vetëmen rrugë për mbrojtjen e integritetit dhe të pavarësise politike të shtetit të Ilirisë...

Lutfi Alia: Rezistenca kund?r pushtimit fashist

Shqipëria ishte nd?r vendet e para europiane, t? pushtuara nga Italia Fashiste, e cila ndërhyri me një fushatë të shpejtë ushtarake, që filloi n? m?ngjesin e 7 prillit dhe përfundoi më 12 prill 1939.Shqip?ria ishte vend me rëndësi...

Lutfi Alia: Genti, mbreti i fundit i ilirëve

Në pranverën e vitit 205 p.e.s, romakët zbarkuan në Durrës. Sulmi i romakëve i zgjoi parthinët dhe fiset e tjera fqinje, të cilët u ngritën kundër maqedonëve, por jo për të fituar pavarësinë, por për t’u ribashkuar me Republikën e Romës...

Lutfi Alia: Toponimet latine në Martanesh

Me pushtimin romak në vitin 167 p.e.s, Iliria përjetoi situata të rënda, si i përshkruan Polibi, historiani grek bashkëkohës i ngjarjeve, të cilit i referohen historiani romak Tit Livi dhe historiani grek Straboni. Krahas pasojave të luftave me romakët, një tjetër dramë iu shtua...

Lutfi Alia: Një mesazh për pijetarët

Ndonëse prodhimi, tregëtimi dhe përdorimi i pijeve alkoolike, janë aktivitete të lira, nuk janë të ndaluara me ligje, në fakt janë lëndë, që e demtojnë shëndetin si me efektet toksike, por dhe si droga të lehta me të gjitha efektet...

Lutfi Alia: 29 shtator 1943, aksioni te Kroi i Pishkashit, kundër ushtrisë gjermane dhe historia e kolonës Gamucci

Më 3 shtator 1943, kryeministri i Italisë, mareshalli Badoglio, firmosi armëpushimin me forcat aleate anglo-amerikane, të cilët i dhanë urdhër, t’ia komunikonte menjëherë popullit italian, këtë vendim...

Lutfi Alia: Kongresi Ndërkombëtar i Mjekësisë

Në këto 25 vite, Shqipëria ka bërë progrese të mëdha. Përveç politikës shqiptare, që grindet me veten, duke ndikuar në ngadalësimin e ritmeve të zhvillimit të vendit, fushat e tjera të jetës ...

Lutfi Alia:Festa dhe historia e flamurit n? Martanesh

Prej disa dekadash, opinioni shqiptar ndjek debatin kush e ideoi, kush e solli, kush e q?ndisi, kush e riprodhoi flamurin, që u ngrit m? 28 nëntor 1912 nga Ismail Bej Vlora, atë ditë të bekuar, kur Shqipëria e vogël u shpall shtet më vehte. Kuptohet, flamuri i kuq me ...

Lutfi Alia: Martinas - Martaneshi në shekujt XII – IV para erës sonë

Në kapërcyell të epokës së bronxit dhe fillimit të epokës së hekurit, banorët autoktonë parailirë, kishin zënë vend në trojet e tyre historike, ishin sistemuar në vendbanime të hapura dhe të fortifikuara në pjesët perëndimore të...

Lutfi Alia: Një melodi pastorale, në pyjet e Platunit

Gjatë muajit korrik 1942, në Ballejë vazhdonin të vinin vizitorë të shumtë nga Elbasani, Tirana, Dibra dhe Mati. Në javën e fundit të korrikut erdhën vëllezërit Sofokli, Kolë, Ferdi dhe Albert Paparisto, të katër djemë elbasanas, katër antifashistë, që pasi kishin kaluar në ...

Lutfi Alia: Përhapja e Krishtërimit në Epirin e Ri

Në Iliri, krishtërimi u përhap në gjysmën e dytë të shekullit I e. s, me Apostullin Pal, si e ka theksuar në letrën e tij të vitit 58 e. s, ku shkruan: "Nga Jeruzalemi deri në Iliri, kam predikuar ungjillin e Krishtit...

Lutfi Alia: Hallva per Musolinin

Vera e vitit 1941 filloi e nxehtë. Prej dy muajsh nuk kishte rënë shi dhe thatësira e zgjatur, po i rrezikonte të mbjellat e po krijonte probleme me bagëtitë. Në javën e fundit të muajit, i nxehti përvëlues u ndërpre...

Lutfi Alia: Festa e Novruzit

Nga viti 1870 dhe në vazhdim, më 22 mars, martaneshasit krem-tojnë festën e Sulltan Novruzit - festën e lindjes të Imam Aliut, i pari dhe i vetmi femijë, që është lindur brenda ndërtesës të Qabes në Mekë. Dita e lindjes të Imam Aliut, kremtohet si festa e ditës së re...