Albert Vataj: Plumbat që shpërbënë katër perandori

Më shumë se 20 milionë njerëz u desh t’i paguajnë me jetën e tyre dy të shtënat e një nacionalisti serb në mesditën e 28 qershorit të 1914-ës, tash 100 vite më parë. Plumbat që qëlluan për vdekje princin trashëgimtar ...

Lutfi Alia: Prolog për Nënën e Dashurisë (2)

Figura dhe vepra e Nene Terezes ishte e nj0hur kudo ne bote, ndersa ne Shqiperi ishte pothuajse e panjohur dhe ndonje, qe e dinte kush ishte kjo murgeshe e shquar, nuk guxonte te fliste nga frika, qe impononte politika...

Lutfi Alia: Prolog për Nënën e Dashurisë (1)

Nene Tereza, kjo grua e madhe me trup vogel, e veshur me sarin e bardhe, me kordona blu ne buzet anesore, me koken te mbuluar lirshem, ashtu si e vinte shamine nena Drane; me kryqin te fiksuar nёn supin e majte mbi ...

Ilia S. Karanxha: Shenjtorë shqiptarë të mohuar dhe antishenjtorët e nderuar

Para se turqit të kapërcenin detin dhe të  shkelnin në Tokën e Otrantos kishin mbyllur llogaritë  me trojet shqiptare. Mizoritë, grabitjet, dhuna çnjerëzore dhe vrasjet në masë të njërzve të pafajshëm kishte  qënë gjithmonë ...

Lutfi Alia: Shkrimet dhe shkollat në gjuhën shqipe (2)

"Meshari" i Dom Gjon Buzukut nuk asht vepër e vonuar, as jashtë kontekstit historik te vendit tone, kur dihet se gjuha albaneze flitej dhe shkruhej pikërisht në ato troje, ku lufta për supremaci midis kishës së ...

Avzi Mustafa: Toponomia e Rekës së Epërme

Studiues të ndryshëm krahinën e Dibrës e ndajnë ne dy pjesë, në Dibrën e Epërme dhe Dibrën e Poshtme. Një ndarje të këtillë bën edhe Myler, i cili gjithashtu e ndan atë në dy krahina, në Dibrën e Epërme dhe Dibrën e Poshtme...

Lutfi Alia: Shkrimet dhe shkollat në gjuhën shqipe (1)

Me 7 mars, Shqiperia kremtoj diten e mesuesit, festa e mesenjetores shqipe, qe u hap ne Korçe, me 7 mars 1887. Hapja e shkolles ne Korçe, ishte kurorezim i perpjekjeve te vazhdueshme te Komitetit Kombetar per...

Kujtim Mateli: Dëshnica para dhe pas Pavarësisë

Viti 1912 e nxori Dëshnicën në ballë të krahinave që luftonin për pavarësinë e Shqipërisë. Dëshnicarët e kishin kuptuar mirë se pa luftë dhe përpjekje nuk arrihej asgjë. Ndaj ata rrëmbyen armët dhe të gjithë fshatrat e saj ...

Shpresa Jahiri: Rrugëtim i vështirë i shkollës shqipe

Në Kazanë e Gjilanit, që nga gjysma e shekullit XIX, filloi të punonte një shkollë shqipe pranë kishës katolike, në fshatin Stubëll e Epërme. Shkolla ishte legalizuar në vitin 1905 dhe ishte financuar nga prifti i famullisë së Stubllës...

Avzi Mustafa: Kontaktet e Josif Bagerit me patriotët

Josif Bageri tërë jetën e kaloi në varfëri familjare, në mërgim si bari, shegert, punëtor e udhëheqës i gazetarëve "Shqypeja e Shqypnisë" dhe "Ushtima e Krujës",autor librash.(Kondo,1982). Megjithatë, kjo jetë plot ...

Marjan Sebaj-Sopi: Masakra e Mejës – Rrugë e Kalvarit

Çmimi i lirisë gjithmonë është tejet i lartë, sepse liria fitohet me shumë flijime, dhurime, vetëmohime, deri te dhënia e jetës dhe asgjësimi i vetvetes me një qëllim të veçantë: që të tjerët të jenë mirë dhe të lirë, që ta shijojnë ...

Lutfi Alia: Kostantin Arianiti - Kominata - Komneni (2)

E veja e Gjergj Arianitit, baronesha Petrina Frankone Arianiti Kominata Komnena, se bashku me te tre djemt, ne fillim te  vitit 1463 u kthye ne Itali, fillimisht qendroj ne trojet e prinderve e me pas ne Venecia. Me 3 shtator 1463...

Marjan Sebaj – Sopi: Vdekja dhe ngjallja e Jezusit - Pashkët

Në besimin e krishterë (katolik) ditët para festës më të madhe të saj janë Krezhmet apo 40 ditë të pendesës, të sakrificës, të vetmohimit, të vetflijimit, ditë kur përkujtojmë jetën dhe veprimtarinë e Jezu Krishtit...

Lutfi Alia: Dita e Verës Shqiptare (2)

Festa e Dites se Veres, brenda realitetit dhe miteve nga e mori zanafillen, ka arrijt ne ditet tona me fizionomine e saj antike, si festa pagane pelasgo – iliro – albaneze, e paster, e gezueshme dhe mbareshqiptare.Dita e Veres, apo ekuinoksi pagan, shenon kalimin nga stina e dimrit ...

Halil Gashi: Akuza e rendë e 80 plisave të bardhë

Lybeniqi i Pejës një ditë para 15-vjetorit të masakrës së vet dukej i qetë, i heshtur, por edhe i vetmuar, i zhytur thellë në dhembjen e madhe për mbi 80 bashkëfashtarë, të cilët në dy masakta të ndara humben jetën nga forcat militare, paramilitare, policore dhe ushtarake serbe...

Bedri Blloshmi: Çfarë ndodhi më 16.11.1982 në Spaç

Rexhep Uk Goçi ka lindur në vitin 1937 në fshatin Ҫerem të rrethit Tropojë. Rexhepi ka qenë i martuar me Bora Goçaj dhe kanë lindur 7 fëmijë: Perlatin (më i madhi), Esatin, Luanin dhe motrat Sadete, Valdete, Valbona dhe Servete. Rexhepi kishte arsim fillor dhe ka punuar në ndërmarrjen...

Gjon Markokaj: Rrënimi dhe rimkëmbja e besimit fetar

Kjo luftë e shpallur tashmë e hapur kundra fesë, zakoneve prapanike e bestytnive fetare (sipas propogandës ateiste) që, lëshoi Partia, tashmë ishte; si kudo në Shqipëri edhe ne fshatin tim te lindjes.Kisha e Rajës...

Ilia S. Karanxha: Gjenocidi serb i treguar nga serbët

Të flasësh sot për Leon Trockin shumë shqiptarve  do t'u ngjalleshe  një farë nervozizmi. Kush cilësohej trockist duhej t'i linte lamturën kësaj bote mbas ai simbolizonte kundërshtarin dhe disidentin e parë ndërkombëtar kundra ideve ...

Avzi Mustafa: Kongresi i dytë i Manastirit

Pas Kongresit të parë të Manastirit më 1908 shkrimi dhe sholla shqipe mori hov të madh. Ideologët e Rilindjes Kombëtare e kishin kuptuar se problemi i arsimit kombëtar ishte i lidhur shumë ngushtë me bashkimin dhe forcimin...

Lutfi Alia: Dita e Verës Shqiptare (1)

Me 14 mars, ne nje atmosfere festive, populli shqiptar kremtoi Diten e Veres, kete dite hiroshe dhe gazmore, qe ka qene e mbetet festa me e bukur popullore mbare shqiptare.Festa Dita e Veres e ka origjinen ...

Gjon Markokaj: Karroca... në oborrin e kishës!

Fshati im dhe më pas qyteti i Fierzës, me resektuan; më zgjodhen disa herë ndihmes gjyqtar popullor si dhe ne Kryesine e Frontit te Fierzes e te Rrethit.Ne ishim shume te ndergjegjshem, per t' i sherbyer edhe atije sistemi ...

Lutfi Alia: Kostantin Arianiti - Kominata - Komneni (1)

Pas pushtimit turk, në shekujt XIV – XVII, trojet tona u tronditen nga eksode masive, që çuan në largimin nga vendlindja të më shumë se 300 000 albanezëve, të cilet kryesisht u vendosen në Itali. Fisniket dhe një pjesë e popullit...

Meri Lalaj: Nderim për ato vajza që mësuan në Institutin Femnor “Nana Mbretneshë”

Kaluan 80 vite nga çelja e Institutit Femnor “Nana Mbretneshë”, nuk mendoj se në vendin tonë të ketë ekzistuar shkollë tjetër e përmasave të tilla ku u edukuan mijëra vajza, të cilat punuan në çdo cep të Atdheut e nëpër duart...

Bedri Tahiri: Epopeja që ndërroi rrjedhat e historisë

Një emër që nuk peshohet dot. Zemra e Kosovës më, pa të historia jonë do të ngelte e varfër fare dhe e pakuptimtë. Dymijë vjet beteja e luftëra çlirimtare.Dymijë vjet mbijetesë e gjakime për liri. Drenica e Millesh Kopiliqit...

Bedri Blloshmi: Zbulimi i një enigme

Ndëshkimi që mori Ali Bardhi mesa duket fati nuk ishte i kënaqur. Fatin nuk ka fuqi askush për ta ndryshuar ashtu siç ndodhi dhe më pas. Për ta ditur të vërtetën apo për ta zbuluar, një ditë u nisa për në morgun e Elbasanit. Kërkova dhe e gjeta personin që mbante çelësat e cadavrave...

Albert Vataj: 570 vjet nga Kuvendit i Lezhës

Asokohen kur u beslidhën dalzotët e Arbrit, Si tash 570 vjet më parë mori udhë kuvendi i kryezotëve dhe princërve të Arbrit. Më 2 mars të viti 1444 çeli punimet ai tubim gjithëarmbnor. S’andejmi përfaqësues të zotërimeve...

Bedri Blloshmi: Kush e vari Ali Bardhin?

Në fundin e vitit 1977 mbasi na dënuan, më plasën në burgun e Tiranës, i cili thirrej  “Kaush”. Brenda javës na lidhën dhe një herë me hekura e zinxhirë e mbas disa orë udhëtimi, duke u përplasur sa majtas – djathtas...

Lutfi Alia: Kanuni - Kodi i së drejtës zakonore shqiptare (18)

Vajtimi (vaji, kuja, gjama, vomet, e qara me botè, kengevajtimi me ligje), eshte ritual mortor kolektiv e teper dramatik, qe shpreh dhimbjen, vuajtjen dhe pikellimin kolektiv, per vdekjen e nje pjestari te familjes, te fisit...

Ilia S. Karanxha: Enigmat shekullore

Vepra më e njohur dhe më e nderuar në gjithë botën shqiptare mbetet edhe sot e kësaj dite  pas gati pesë shekujsh një rebus enigmash të ndërthurura  me art nga autori i saj Marin Beçikemi. Kur doli për herë të parë vepra ...

Lutfi Alia: Person i padëshiruar

Viti 1993 po mbyllej me situata te ngopura me tensione politike dhe sociale, qe e kishin turbulluar jeten shqiptare. Demokracia ende e brishte, ne perpjekjet per t’u konsoliduar e per te kompensuar kohen e humbur, po kalonte nje periudhe nervozizmi. Konfrontimi me konservatorizmin ...

Sylë Mujaj: Nish-i apo Naissus-i (6)

Kështu ishte edhe një ditë kur u lajmërua se nga shkolla jonë fillore e Rugovës me qindra veta u nënshkrua një letër e quajtur “Qarkore” e Ibrahim Rugovës e cila nga Shkolla ime fillore e nënshkruar u lëshua ...

Sabile Basha: Kontribut për Mesjetën Shqiptare

MA Teuta Shala- Peli, eshte nje autire shume e re per nga mosha por eshte hulumtuese e frytshme ne fushen e shkences, sidomos ne hulumtimet e mesjetes. Kryesisht merret me periudhen e permendur dhe ky liber qe  e sjell  ...

Ilia Karanxha: Albanologjia në bibliotekat e Firences

Se çfarë përfaqëson Firencia për kulturën dhe artin italian në veçanti dhe  atë evropian në përgjithësi  është  sot një fakt i mirënjohur në mbarë botën e civilizuar. Provë e gjallë në këtë drejtim  nuk janë vetëm bibliotekat ...

Sabile Basha: Lidhja Shqiptare e Prizrenit

Lidhja Shqiptare e Prizrenit e vitit 1878, u dha shqiptareve programin kombëtar për ruajtjen e tërësisë tokësore të atdheut dhe bashkimin kombëtar, kërkesat që përbënin themelin e programeve të Lëvizjes  ...

Lutfi Alia: Kunavia (X)

Ne fund te shekullit XV, me Imzot Pietrus Masii (1492 – 1494), filloj seria e ipeshkëve titullar te Dioqezes se Kunavise dhe kesisoj vazhdoj gjate gjithe shekullit te XVI, deri ne shekullin e XIX.Gjate shekullit te XVI ...

Fotaq Andrea: Male që puqen në vargmal miqësie

Na e ka ënda ta fillojmë këtë shkrim me emrin e Skënderbeut, si i pari shqiptar që çau edhe rrugën e komunikimit epistolar me katër papë të Romës, me Raguzën, Venedikun, Huniadin, Alfonsin, etj., falë kancelarisë ...

Sabile Basha: Programet serbe antishqiptare

Që nga Lidhja Shqiptare e Prizrenit (1878), në botën shqiptare ekzistonte një program kombëtar i ruajtjes së tërësisë së atdheut, dhe i bashkimit kombëtar, mbi bazën e të cilit ishin hartuar gjithë programet e Lëvizjes Kombëtare ...

Marjan Sebaj-Sopi: Krishtlindja - shkëlqim, shndritje dhe gëzim për mbarë njerëzimin!

Bota ku nuk ka buzqeshje është e tmurrshme. Unë as ju nuk i dëshironi fytyrat e tmurrshme (apo siç i quan Bibla, fytyra të qartura) e pikëllueshme, mirëpo të tilla fytyra ka pasur gjithnjë ...

Lutfi Alia: Meditim rreth një artikulli në ZSH

Pas debutimit te shume gazetave on-line, u krijua pershtypja se trualli i kesaj fushe u konsumua, me ato qe filluan te parët e se nuk do te kishte vend per te tjera, ndersa ne realitet, faktet treguan ...

Lutfi Alia: Kunavia (IX) 2

Ipeshkevi i Kunavisë Imzot Peregrino, se bashku me prifterijte, murgjerit, me ne krye princat e dinastise Marchaseos - Marthaseos dhe banoret e kesaj treve, e perballuan me sakrifica presionin dhe persekutimet turke ...




Kryesore