E merkure, 07.12.2022, 11:34 PM (GMT)

Editorial » Ukaj

Ndue Ukaj: Mitrush Kuteli - shkollë e përhershme kundër batakçinjve

E marte, 13.09.2022, 06:55 PM


Mitrush Kuteli - shkollë e përhershme kundër batakçinjve

Sot është ditëlindja e kolosit të letërsisë shqipe, Mitrush Kutelit

Nga Ndue Ukaj

Kuteli, ky mjeshtër i madh i shkrimit, historisë së kulturës shqiptare i dha dashuri pafund dhe një vepër monumentale estetike. Ndaj, para punës dhe veprës së tij duhet të përulemi, me mirënjohje dhe respekt, ndërkaq, veprën e tij duhet ta lexojmë dukëe e krhyer në shujtë shpirtërore, sepse, duke u ushqyer me të jemi më të pasur, me fisnikë dhe më humanë.

E një popull që di t’i vlerësojë heronjtë e vet të kulturës-  të sërës së Kutelit- ai vështirë mbërthet nga plogështia, nuk bëhet pré e gjithfarë ideologjish e të vërtetash të shpifura politike; nuk e ndjek udhën e batakçinjve, por të heronjve të vërtetë vërtetë të dijes dhe të kulturës.

Prandaj, veprat e madhore, siç është ajo e Mitrush Kutelit, janë pasuri kombëtare dhe ndihmojnë shëndetin e shoqërisë. 

Një popull që di t’i nderojë heronjtë e vërtetë të kulturës, ai mund të qëndrojë stoik përballë të këqijave që e godasin dhe ka imunitet të mbrohet nga murtaja e gjuhës. Ai nuk lejon që para syve të tij të krijohen profetë të rremë, ashtu siç ngjet me ne.

Mitrush Kuteli hyn në rrethin e personaliteteve të rralla e me merita të jashtëzakonshme në formimin e ndërgjegjes sonë kombëtare dhe kulturore. 

...

Në momentet dridhmuese të jetës së tij, në testament drejtuar  gruas Efterpit, ai shkroi:

"Profesionismi në letërsi, në vëndin tonë, është, hë për hë, një rrugë vuajtjesh, buka e tij është e hidhur. E hidhur, them, për atë që s'di marifete dhe hipokrizira. Tereni i letërsisë është një tokë tek gëlojnë gjerprinjtë. Të vrasin shokët, se ju bën hije. Dhe kur nuk u bën hije do të thotë se nuk je i zoti për letërsi."

E pas kaq vitesh, ky profetizim i tij tingëllon tmerrues. Sepse, letërsia shqipe vazhdon të jetë po kjo që na e përshkruan Kuteli. 

...

Kuteli, ky mjeshtër i madh i rrëfimit, e gjeti rrugën e madhe të letërsisë, dhe i dha kulturës shqiptare një vepër të pasur letrare për jetë e mote. Një monument dije e arti, një vepër që na bën nder dhe na lartëson. Po, ai la një vepër që nuk mund ta trandin kohët, politika e ideologjitë, sepse ajo ka fituar pakohësinë.

Kuteli, si pakkush tregoi një dashuri krejtësisht të veçantë për atdheun. Testamenti i tij për fëmijët e tij është testament për secilin shqiptar që e do vendin e vet. Ai i porosit fëmijët që “ta duan vendin dhe gjuhën tonë gjer në vuajtje. Të mos u shqasë zemra kundër Shqipërisë as kur do të vuajnë pa faj. Atdheu është atdhe, bile edhe atëhere kur të vret. Këtu kanë lindur, këtu të rrojnë me mish e shpirt, qoftë edhe me dhembje.”

Kuteli, shkroi në mënyrë të veçantë edhe për Kosovën, për të cilën tregoi një dashuri të pashoq poetike.

..

Kosova është e mbushur me gjithfarë përmendoresh e monumentesh, me vlerë e pa vlerë, me heronj të gjithfarshëm, por jo me heronj të kulturës. Kosova, deri sot nuk i bëri një vend këtij kolosi, ashtu siç nuk u bëri vend dy personaliteteve shumë meritore, Ernest Koliqit dhe Martin Camajt.

Duke e nderuar dhe lartësuar Kutelin, e nderojmë dhe lartësojmë vetveten.



(Vota: 0)

Komentoni
Komenti:


Gallery

Pëllumb Gorica: Magjia e bukurive të nëntokës sulovare
Fotaq Andrea: Një vështrim, një lot, një trishtim – o Zot sa pikëllim!
Pëllumb Gorica: Grimca kënaqësie në Liqenin e Komanit
Shkolla Shqipe “Alba Life” festoi 7 Marsin në Bronx
Kozeta Zylo: Manhattani ndizet flakë për Çamërinë Martire nga Rrënjët Shqiptare dhe Diaspora