E hene, 20.09.2021, 11:52 AM (GMT+1)

Kulturë

Gëzim Llojdia: Princesha më e bukur me gjak shqiptar

E shtune, 09.07.2016, 07:28 PM


PRINCESHA ME E BUKUR  NE BOTE  ME GJAK SHQIPTAR

Nga Gëzim Llojdia

1.

Irani, dikur trualli ku shtrihej  një pjesë e Persisë, ka pasur  në shekullin e XX, një mbretëreshë shqiptare për 10 vjet. Mirëpo historia e saj shkruhet kur princesha me gjak shqiptari përgjithmonë shkoi në qiejt e Zotit.Ajo  me bijat e tjera si dhe vëllai të mbretit të Egjyptit Faud  kanë një të veçantë.Të katër  bijë të mbretit emrat e tyre fillojnë me germën F.

Gazeta  angleze :”Indipedent”,  shkruan se  kjo e veçantë buronte  nga dashuria për të kujtuar emrin e nënës së  tyre të dashur, Feryal. Ato  ishin rritur nga një dado angleze, znj Naylor, dhe shpesh flisnin  anglisht midis tyre dhe me vëllamin e tyre Farouk. Le të zbresin tani te gjaku shqiptari, që ka rrjedhur në damarët e princeshës Faëzia. Princesha Faëzia ka lindur në  Aleksandri. Princesha Faëzia bint Fuad u lind më 5 nëntor 1921 në Ras al-Tin Palace në Aleksandri, vajza e madhe e Mbretit Fuad dhe gruas së tij të dytë, Nazli Sabri dhe u rrit në pallatet mbretërore  me kopshte e mbrojtur nga bota e jashtme ngase ajo ishte  vajza e madhe e Sulltan Fuad I, i Egjiptit dhe Sudanit (më vonë Mbreti Fuad I).

Prejardhja e gjakut e kësaj princeshe është llogaritur si:

10/16 kirkasian

3/16 Turkish

2/16 French (nga ana e femrave)

dhe 1/16 Shqiptare.

Stërgjyshi i Princeshës Faëzia ishte major-general Muhammad Sharif Pasha, Kryeministri dhe Ministri i Punëve të Jashtme. Një nga stërgjyshërit e saj ishte Sulejman Pasha, një oficer i ushtrisë franceze i cili ka shërbyer  nën Napoleonin,më vonë i  konvertuar në islam, ndërkaq ai  mbikëqyri një riorganizim të ushtrisë egjiptiane. Përveç motrat e saj, Faiza, Faika dhe Fathia, dhe vëllai i saj, Faruk, ajo kishte dy gjysmë-vëllezërit e motrat nga martesa e mëparshme e atit të saj .Burimet shkruajnë se Princesha Faëzia, ishte arsimuar në Zvicër, ajo fliste i rrjedhshëm në anglisht dhe frëngjisht, përveç gjuhës sws saj të lindjes, arabisht.

2.

Burimet angleze .Lidhur me martesën e parë të princeshës  shkruajnë se martesat mes fuqive  me  dinastitë në Lindjen e Mesme ishin një risi. Faëzia ishte më e bukura (shkruajnë, në kronikat e vdekjes mediumet londineze, në vitin 1939), si pjesë e planeve të mbretit Faruk për të forcuar ndikimin e tij në Lindjen e Mesme, ajo ishte martuar me trashëgimtarin  e fronit të Iranit, Mohamed Reza Pahlavi.

Martesa e Princeshës Faëzia me Prince Mohammad Reza Pahlavi e Iranit ishte planifikuar nga babai i këtij të fundit, Reza Shah. Një raport  i deklasifikuar i CIA-s në maj  të vitit 1972 e përshkroi bashkimin si një lëvizje politike. Në anën tjetër , martesa ishte e rëndësishme në atë për të bashkuar një mbretëror sunite, (Princesha,)

dhe një (Shi mbretërore) Princi i kurorës.Kur princesha shkoi në Teheran, Irani ishte një shok nga  furnizimet e energjisë elektrike dhe ujit,trenave. Nuk është një vështrim i tërbimit në fytyrën e saj në një  fotografi të marrw nga ditët e saj të para në Teheran, i cili ishte ende i prapambetur dhe primitiv. Ka pasur pak njerëz, që ajo mund të flas për të edhe pse burri i saj u ngjit në fron në vitin 1941.

3.

Princi i kurorës.Princesa Faëzia Egjipti dhe Mohammad Reza Pahlavi u angazhuan në maj 1938. Megjithatë, panë njëri-tjetrin vetëm një herë para dasmës së tyre.Ata u martuan në Pallatin Abdin në Kajro më 15 mars 1939. Kur ata u kthyen në Iran ceremonia  e dasmës u përsërit në Pallatin e mermertë, Teheran, i cili ishte edhe qëndrimi i tyre i ardhshëm. Pas martesës, Princeshës i  është dhënë shtetësi iraniane.

Dy vjet më vonë princi i kurorës pasoi babanë e tij në mërgim dhe do të bëhej Shahu i Iranit. Menjëherë pas ngjitjes së burrit të saj në fron,

mbretëresha Faëzia u shfaq në kopertinën e 21 shtatorit 1942,    revistën Life, fotografuar nga Cecil Beaton, i cili e përshkroi atë si një "Venus aziatike" me "një fytyrë të përkryer në formë zemre dhe sytë çuditërisht të zbehtë, por ylli blu.

Ajo drejtoi Shoqatën themeluar rishtazi për Mbrojtjen e grave  shtatzëna dhe fëmijët (APPËC) në Iran. Me Mohammad Reza Shah Pahlavi ajo kishte një fëmijë, një vajzë:

Princesha Shahnaz Pahlavi ,lindur më 27 tetor 1940.

Martesa e tyre  nuk kishte sukses. Mbretëresha Faëzia u vendos në Kajro, në maj të vitit 1945 dhe për të marrë një divorc egjiptian. Arsyeja për kthimin e saj ishte se ajo shihte  Teheranin si një vend të pazhvilluar në kontrast me Kajron  një qytet modern, kozmopolit. Përveç kësaj, ajo kishte  kaluar kohë të vështira për shkak të mosbesimit të shahut dhe sëmundjes së  malaries  si dhe depresionin. Ajo u  konsultua me  një psikiatër amerikan në Bagdad, për problemet e saj pak para se ajo të largohej nga  Teherani. Nga ana tjetër, raportet e CIA-s pretendojnë se Princesha Faëzia  është tallur  dhe e ka poshtëruar Shahun për shkak të dobësisë së tij, duke çuar në ndarjen e tyre.Në librin e saj Ashraf Pahlavi, motra binjake e Shahut, argumenton se ishte Princesha dhe  nuk ishte shahu, që bëri për divorc. Ky është  divorci i parë  dhe nuk ishte i  njohur për disa vjet nga Irani, por në fund një divorc zyrtar është marrë në Iran, më 17 nëntor  të vitit 1948, nga  Mbretëresha Faëzia. Një kusht kryesor i divorcit ishte se vajza e saj  duhej  lënë për t'u rritur në Iran. Po rastësisht,në kahun e kundërt  vëllai i Mbretëreshës Faëzia, Mbreti Faruk, është  divorcuar  me gruan e tij të parë, Mbretëresha Farida, në nëntor të vitit 1948. Në njoftimin zyrtar të divorcit, ajo u shpreh se "klima persiane kishte rrezikuar shëndetin e perandoreshës Faëzia dhe se në këtë mënyrë u ra dakord që motra e mbretit egjiptiane të divorcohej. Në një deklaratë zyrtare, Shahu tha se shpërbërja e martesës "nuk mund të ndikojë me çdo kusht  në marrëdhëniet ekzistuese miqësore midis Egjiptit dhe Iranit." Pas divorcit të saj Princesha Faëzia  ka kryesuar gjykatën egjiptiane. Më 28 mars 1949, në Pallatin Koubba në Kajro, Princesha Faëzia është martuar  me kolonelin Ismail Chirine (ose Shirin) (1919-1994. Ai ishte diplomuar i Cambridge dhe  kishte  qenë një herë ministër egjiptian i luftës dhe marinës. Pas dasmës ata jetonin në një pasuri në pronësi nga Princesha në Maadi, Cairo. Ata banuan në një vilë në Smouha, Aleksandri,kishin dy fëmijë, një vajzë dhe një djalë.

Faëzia jetonte në Egjipt, mirëpo pas vitit 1952  me revolucionin, që përmbysi Mbretin Farouk,ajo nuk vuajti shumë nga grushti i shtetit të vitit 1952 i  cili ka  rrëzuar vëllamin e saj dhe e bëri Egjiptin një republikë. Ajo jetonte me burrin e saj të dytë, një oficer i ushtrisë fjalëshumë i quajtur Ismail Shirin, në Kajro dhe Aleksandri dhe kur ishte e mundur vizitoi edhe qytet e botës si : Parisi dhe Gjeneva.

Flokët e errët të  saj, lëkurë  e zbehtë dhe sytë madhështor ishte bërë kështu  një  nga femrat më të bukura në Kajro, kur ai ishte një nga kryeqytetet   më të kërkuara të botës. Ajo ishte e sjellshëm, shumë iranianë e mbajnë  mend atë si më të mirën  nga  të tre gratë  e shahut.

Vdekja e Princeshës Faëzia është raportuar gabimisht në janar të vitit 2005.

Gazetarët e kishin ngatërruar atë me mbesën e saj, Princesha Faëzia Faruk (1940-2005), një nga tre bijat e Mbretit Farouk. Në jetën e saj të mëvonshme, Princess Faëzia  ka jetuar në Aleksandri, Egjipt, ku vdiq më 2 korrik 2013 në moshën 91 vjece. Ceremonia funerale është mbajtur pas namazit të mesditës në Xhaminë Sayeda Nafisa në Kajro më 3 korrik. Ajo u varros në Kajro.

4.

Disa nga komentet e  medieve londineze janë se ajo:si një bijë e Fuadit, mbretit të Egjiptit dhe motra më e re e mbretit Faruk, Faëzia kishte gjak mbretëror    në këtë dijeni sundimtari iranian Shah Reza  e ka kërkuar për djalin e tij me synimin  një familje e vjetër mbretërore do të shtojë famë të monarkisë me rrënjë të Iranit.

Një  vajzë e  trembur, vajzë e bukur me sy blu dhe flokë të zeza, ajo u përshkrua nga shkrimtari egjiptian,oborrtari Adel Sabit  me fjalët  më poetike . Ajo ishte 17 vjeçe kur ndeshja me princi i ri iranian të kurorës  dhe diskutoi  për herë të parë. Në këtë kohë ajo kishte qenë shkolluar në Zvicër,ajo  i ishte gëzuar, modës evropiane dhe kurrë nuk e kishte veshur vello. Por sapo  është kthyer në Egjipt, statusi i saj si princeshë mbretërore  ka lejuar lirinë e saj të vogël. "Faëzia ishte në ato ditë pothuajse një  e burgosur në lundrën e banuar të  nënës së saj në lumë."

Ajo rrallë dilte  dhe kur  dilte ajo ishte e rrethuar nga zonjat në pritje dhe provizionet. Në një kohë kur të gjitha vajzat e tjera të reja ishin duke shijuar një liri relative, Faëzia, për shkak të pozitës së saj, ishte rrethuar nga afër nga një shpurë e tërë. Duke konceptuar idenë e një ndeshje me një princeshë egjiptiane, Reza Shah i dërgoi një ambasador në Kajro për të diskutuar mendimin e familjes mbretërore. Edhe pse martesa e një sunite shiit, angazhimi u ra dakord.Një delegacion u dërgua nga Teherani në Kajro duke mbajtur një letër nga Shahut dhe një koleksion me bizhuteri. Në të njëjtën kohë, princi i kurorës mbeti në dijeni të negociatave, ai nuk e kishte parë  një foto të saj në maj të vitit 1938, dhe se mw kwtw rast  angazhimi është shpallur. Ritet e dasmës janë bërë dy herë: në Kajro, më 15 mars 1939, sipas zakonit suni; një ceremoni shite u zhvillua më vonë në Teheran

Çifti mbretëror fluturoi në Teheran të nesërmen, së bashku me  pajisjet personale tw Faëzia-së  rreth 200 valixhe. Ata u pritën në aeroport nga Shahu Reza. Në prani të një turme, Shahu Reza puthi Faëzian në ballë dhe i tregoi turmës, duke thënë: ". E pra, bija ime, ky është vendi juaj dhe këtu është populli yt".Ceremonia persiane ishte  përfshirë shtatë ditë banket. Të burgosurit u liruan nga burgu.Ushqim dhe të holla u janë dhënë të varfërve. Jeta në Teheran për Faëzia ishte shumë e ndryshme, por jo më pak kufizuese se ekzistenca,që ajo e kishte lënë prapa. Një pallat i shekullit të 19- ka qenë rinovuar për çiftin mbretëror, por sipas standardeve egjiptiane ishte i varfër. Megjithatë, çifti ishte   i lumtur në fillim dhe fëmija i tyre i vetëm, një vajzë u quajt Shahnaz  u lind më 27 tetor 1940.

Në sytë e botës, Faëzia ishte mishërimi joshës, stili i saj  ishte një përzierje e modës evropiane dhe mistikës orientale.Portreti i saj, i marrë nga Cecil Beaton, u shfaq në kopertinën e revistës Jeta në vitin 1942. "Ajo kishte sytë e trishtuar dhe të dëshpëruar,", "katran i zi i flokëve, një fytyrë të përkryer të skalitur dhe të butë, duart  e këndshme privuar nga rrudhat e punës”. Por si  në 1940 vazhdoi, jeta në Teheran u bë gjithnjë e më e vështirë. Shpura e saj e shërbëtorëve egjiptiane u shkarkua. Për të shmangur mërzinë, Faëzia, filluan të shpenzojë  pjesën më të madhe të kohës në shtrat dhe duke luajtur karta. Ajo foli për burrin e saj  me anëtarët e gjykatës në frëngjisht, ka bërë një përpjekje me gjysmë zemre për të mësuar  gjuhën persiane prej disa muajsh. Gjatë gjithë ditës ajo në mënyrë të përsëritur do të thërriste: "Je m'ennuie!

Ajo refuzoi të merte pjesë në mbledhjet e organizatave bamirëse dhe fondacione  në të cilat ishte kreu si një mbretërore iraniane dhe e bëri gjithnjë e më qartë përbuzjen e saj për Iranin dhe çdo gjë iraniane. Ajo madje filloi të tregojë pak interes për vajzën e saj.

Në këtë kohë, ajo kishte ndarë një dhomë me burrin e saj. Kur Shahu do ti kërkojë falje, duke trokitur në derën e saj të mbyllur, përgjigja e saj ishte gjithmonë e njëjtë: "Pour l'amour de Dieu, partez!"



(Vota: 0)

Komentoni
Komenti:


Gallery

Pëllumb Gorica: Magjia e bukurive të nëntokës sulovare
Fotaq Andrea: Një vështrim, një lot, një trishtim – o Zot sa pikëllim!
Pëllumb Gorica: Grimca kënaqësie në Liqenin e Komanit
Shkolla Shqipe “Alba Life” festoi 7 Marsin në Bronx
Kozeta Zylo: Manhattani ndizet flakë për Çamërinë Martire nga Rrënjët Shqiptare dhe Diaspora