E hene, 20.09.2021, 12:21 PM (GMT+1)

Kulturë

Poezi rumune nga Nicolae Scheianu

E hene, 15.06.2015, 07:02 PM


Nicolae Scheianu

U lind më 20 shtator 1957 në fshatin Sqeiu (Scheiu), rrethi i Dumbivicës. Shkollimin e Përgjithshëm në vendlindje, ndërsa Liceun në Bukuresht. Studjoi rumanishten dhe anglishten në Fakultetin e Filologjisë në Baia Mare. Profesor i rumanishtes në disa shkolla të mesme, inspektor në Këshillin e Rrethit të Maramureshit, drejtor i përkohshëm në Qendrën e Krijimtarisë Popullore në Maramuresh, referent dhe konsultant artistik në të njëjtën qendër, redaktor në disa revista letrare. Debutoi në revistën Viata Studenteasca të Bukureshtit më 1983. Vëllimi i parë (Tesha të rënda dhe libra për të lexuar) iu botua në Baia Mare më 1996.  Botoi Antologjinë e poezisë maramureshene që nga zanafilla e deri më 2009 (2010), si dhe Antologjinë e prozatorëve maramureshanë (2013). Autor i një serë parathëniesh dhe recensionesh të librave të autorëve maramureshanë, prezent në disa antologji letrare nga vendi e bota. Ka organizuar Kampe nacionale të letërsisë, ka moderuar recitale poetike, ka botuar cikle poetike në revista të ndryshme letrare. (Përktheu Baki Ymeri)

 

KAH VJESHTA, KUR PIQET BORSILOKU

 

Më bukur se sot nuk do jetë kurrë

më the

më e bukur se tani

nuk do jem, nuk do të jem

më the

dhe duart e mia ia përkëdhelnin flokun

dhe duart e mia ia përkëdhelnin sytë

pamjen, shpirtin

duart e saj ma përkëdhelnin ajrin, jetën

duart e saj ma përkëdhelnin kreshtën

si një fëmije të cilit do t’i thinjeshin papritmas flokët

thuajse do të bëhej një herë natë në mesditë

 

njerëzit kalonin pranë nesh

dhe degdiseshin diku larg në mjegull

retë kalonin përmbi ne dhe humbeshin larg në qiej

Ishte kah vjeshta, kur po piqj borsiloku...

Jam e bukur ngase jam me ty, tha

jam e bukur ngase jam me ty.

Oho, bukuroshe, i thashë

kjo ka qenë tani e disa mijëra vjet,

kjo ka qenë tani e disa shekuj

i thashë.

Ishte kah vjeshta

kur piqej borsiloku

(dhe bërthamat shkundeshin njëra pas tjetrës mbi tokë...)

 

SADOQOFTË KULME

 

Sado qoftë kulme të hypish

dhe sado qofshin të larta

pamja përtej tyre është e vogël

që të pret të vëresh

dhe kend

kush vjen e kush nuk vjen

i drejton sytë

drejt horizontit të fundit

prej nga fillon kullosa e fushës

dhe pluhuri i shkretëtirës

nga gjithë kjo, memzi një hije mbetet

e ngjeshur në mjegullën e një nate të vetme.

Përballë saj të gjithë qëndrojmë te porta.

 

GURË NGA PËRMBYTJA

 

Qe nëntë vjet Përmbytja

nuk kishte ujë, shtigje

dhe në rërë

zvarranikët vërtiteshin në vezë

budallenjtë në brigje duartrokisnin,

pagëzoheshin me rërën

unë kisha lundrën e fshehur në ngushticë

rrëzë shpatit të quajtur nga pleqtë Ararat

kimerat e të gjithave vinin në shakullimë dhe

mbështeteshin në dritare apo luanin rrugicave me foshnje

mëkatarët dhe mirëdashësit zvarrniseshin në gjunjë

por askund s’kishte as përgjërim e as përkëdhelje

dhe as shpëtim

kurse unë kisha kulaç dhe mez

dhe një oqean të artë

kur ishin gadi retë

tashmë përmbushej koha e shkruar në libra

dhe e dija

gjelat kondonin të ngjirur në bagrema

prej rreth dyzet ditësh e netësh

por s’u kthyen në tokë

në mjegullën e fillimit

në bregun e përmbytjes atje ndenja

një plak i pashuguruar dhe dëbuar nga kështjella

si një çasllov me një abetare

në gjunjë

duke notuar porsi një zog i zi mbi ujëra

duke kërkuar diç në thellësi

diçka nga lartësitë duke e ftuar.

 

Origjinali në gjuhën rumune

 

SPRE TOAMNĂ, CÂND SE COACE BUSUIOCUL

 

Mai frumoasă ca azi n-o să mai fiu niciodată

mi-a zis

mai frumoasă ca acum

n-o să mai fiu, n-o să mai fiu

mi-a zis

şi mâinile  mele îi mângâiau părul

şi mâinile mele îi mângâiau ochii

vederea, sufletul

mâinile ei îmi mângâiau aerul, viaţa

mâinile ei îmi mângâiau creştetul

ca unui copil căruia i-ar fi încărunţit pe negândite părul

cum s-ar face deodată noapte în miezul zilei

 

oamenii treceau pe lângă noi

şi se pierdeau departe în ceaţă

norii treceau peste noi şi se pierdeau departe în ceruri

Era spre toamna,  pe când se coace busuiocul...

Sunt frumoasa pentru că sunt cu tine, a zis

sunt frumoasă că sunt cu tine.

Oho, frumoaso, i-am zis

asta a fost acum vreo mie de ani,

asta a fost acum vreo câteva veacuri

i-am spus.

Era spre toamnă

când se coace busuiocul

(şi seminţele se scutură una câte una-n ţărână...)

 

ORICÂTE CULMI

 

Oricâte culmi ai urca

şi oricât de înalte

vederea dincolo-i mică

ce te aştepţi să zăreşti

şi pe cine

cine soseşte şi cine nu vine

îţi aţinteşti ochii

spre ultima zare

de unde începe iarba câmpiei

şi praful pustiei

din tot, abia de o umbră rămâne

înghesuită în negura unei singure nopţi.

În faţa ei stăm cu toţii la porţi.

 

PIETRE DIN POTOP

 

De nouă ani Potopul

nu mai avea apă, cărare

şi în nisip

reptilele  se zvârcoleau în ouă

nebunii, pe maluri băteau din palme,

se botezau cu nisip

eu aveam  luntrea ascunsă-n răchiţi

la poalele dealului numit de bătrâni Ararat

himerele tuturor veneau în vârtejuri şi se

hlizeau la fereşti sau se jucau pe uliţi cu pruncii

cei păcătoşi şi smeriţii se târau în genunchi

dar nu era nicăieri nici îndurare nici mângâiere

şi nici scăpare

dar eu aveam azimi şi mied

şi un ochean aurit

când au fost gata norii

deja se împlinise vremea scrisă în cărţi

şi ştiam

cocoşii cântau răguşiţi în salcâmi

de vreo patruzeci de zile şi nopţi

dar nu s-au mai întors pe pământ

în ceaţa începutului

pe malul potopului acolo am stat

un bătrân nemântuit şi alungat din cetate

cu un ceaslov cu un abecedar

pe genunchi

plutind  precum o pasăre neagră pe ape

căutând ceva în adâncuri

ceva din înalturi chemând.

 

BIBLIOGRAFIE

 

Născut pe 20 sept 1957 în Scheiu, Jud. Dâmboviţa. Şcoala Generala în Scheiu,

Liceul „Ioan Neculce” Bucureşti. Facultatea de Filologie Baia Mare 1983-1987, Română-Engleză. Profesor de limba română la Dumbrăveni, comuna Ciceu Giurgeşti, Jud. Bistriţa Năsăud 1987-1989. Profesor de limba română  Liceul agricol Beclean 1989-1990. Profesor limba română şi engleză la Şcoala Generală Nr. 6 şi Şcoala Generală Nr 7 din Baia Mare, 1990-1995 (şi Liceul Nr 6 Baia Mare, seral, 1995-1996). Inspector de specialitate la Consiliul Judeţean Maramureş 1995-1998. Inspector la Inspectoratul pentru Cultură al Judeţului Maramureş 1998-2000. Director interimar la Centrul Creaţiei Populare Maramureş 2000-2001. Referent de specialitate şi consultant artistic la Centrul Creaţiei Populare Maramureş din 2001. Debut publicistic la Viaţa Studenţească, 1983. Debut în volum: Haine groase şi cărţi de citit, Ed Cybela, Baia Mare, 1996. Redactor la revistele „Nord”, Baia Mare „Minerva” Bistriţa, „Nord Magazin” Baia Mare, „Nord literar” Baia Mare, „Archeus” Baia Mare. Redactor angajat la cotidianul „Clipa”, Baia Mare. A publicat Antologia poeziei maramureşene de la origini până în 2009 ,  Ed. Ethnologica, Baia Mare, 2010,  Antologia prozatorilor maramureşeni, Ed. Ethnologica, Baia Mare, 2013. A prefaţat cărţile multor autori maramureşeni, a publicat grupaje de poeme în multe reviste literare şi publicaţii din judeţ şi din ţară, a recenzat o serie de volume ale autorilor maramureşeni în diverse reviste literare şi publicaţii din judeţ şi din ţară. Este prezent în antologii literare din Maramureş şi din ţară.  A organizat Tabara naţională de literatură de pe Vaser (1999-2006) şi a iniţiat  împreună cu Radu Macrinici şi moderează  recitalurile de poezie în lectura autorilor „Miercurea de poezie” începute  în 2011 la Teatrul Municipal Baia Mare (peste 30 de recitaluri, 50-60 de autori care şi-au lecturat creaţiile în faţa publicului).



(Vota: 5 . Mesatare: 5/5)

Komentoni
Komenti:


Gallery

Pëllumb Gorica: Magjia e bukurive të nëntokës sulovare
Fotaq Andrea: Një vështrim, një lot, një trishtim – o Zot sa pikëllim!
Pëllumb Gorica: Grimca kënaqësie në Liqenin e Komanit
Shkolla Shqipe “Alba Life” festoi 7 Marsin në Bronx
Kozeta Zylo: Manhattani ndizet flakë për Çamërinë Martire nga Rrënjët Shqiptare dhe Diaspora