E shtune, 18.09.2021, 05:31 AM (GMT+1)

Kulturë

Mazllum Saneja: Jan Michal Stuchly – poeti i një ndjeshmërie të thellë

E merkure, 06.07.2011, 07:57 PM


Nga e majta: Mazllum Saneja  Ewa Œmietañska  Jan Micha³  Stuchly
Nga e majta: Mazllum Saneja Ewa Œmietañska Jan Micha³ Stuchly

 

MAZLLUM SANEJA

 

 JAN MICHAŁ STUCHLY – POET I NJË NDJESHMËRIE TË THELLË

 

MBRESA NGA PËRURIMI I  LIBRIT ME POEZI LA GRANDE REPORTAGE

I POETIT DHE PIKTORIT BASHKËKOHËS POLAK   JAN MICHAŁ STUCHLY

 

Racibórz, Poloni

Fundi i qërshorit

 

       Fundi i qërshorit 2011. Në Shoqaten e dashamireve te artit të qytetit Raciborz, një qytet i lashtë në jugperëndim të Polonisë, mbahet përurimi i librit me poezi : “La Grande Reportage” i poetit dhe piktorit të njohur bashkëkohës polak Jan Michal Stuchly.

Buzëmbrëmje e 15 qërshorit. Salla e Pallatit të Kulturës përplot spektatorë dhe lexues, që kishin ardhur të shijonin për disa çaste artin e bukur te fjalës së shkruar të poetit. Sakaq më terheq vëmendjën  një auditor i zgjedhur: poetë, piktorë dhe intelektualë të ndryshëm, që kishin mbushur sallen e tempullit te kulturës për të shijuar të bukurën, të madhërishmen në artin e bukur të fjalës poetike, që poeti Jan Michal Stuchly me aq shije te mrekullueshme kishte bërë një skenar të madhërishëm dhe befasues. Çdo poezi te poetit e shoqëronin pjesët e zgjedhura më të bukura të muzikës serioze të artistëve gjenial te artit muzikor Giuseppe Verdi, Ludwig van Beethoven,Johannes Brahms, Johann Strauss - Sohn, Frederic Chopin, Wolfgang Amadeus Mozart, qe benin mbrëmjën e mrekullueshme poetike me tingujt poetik dhe muzikor.

    Në ketë mbrëmje poetike perurimi te veprës poetike La Grande Reportage te poetit Jan Michal Stuchly kumtesën e mbajti poeti dhe përkthyesi i veprës së autorit Mazllum Saneja, i cili në mes tjerash vuri në spikamë se “Vëllimi poetik i fundit i poetit dhe piktorit Jan Michal Stuchly La Grande Reportage  dëshmon se ai gjithnjë më thellë e kupton domosdoshmërinë poetike dhe shoqërore të dialogut të vet, ku gjithnjë përpiqet, që në krijimtarinë e vet të ngre në kohë, në histori : një botë më të bukur e më të mirë, dhe një botë më favorizuese për njeriun.Ai iu përket atyre poetëve, për të cilët poeti angley Percy Bysshe Shelley, thotë me të drejtë se “janë ligjdhënësit e papranueshëm të botës”. Poezia e poetit Jan Michal Stuchly është pa mëdyshje një fenomen i jashtëzakonshëm, si përkah  lloji ashtu edhe përkah tematika.Kjo është një lirikë diskursive-filozofike dhe metafizike. Në qendër të vëmendjës të kësaj poezie gjenden dy momente:ajo në të cilën vetëdija zë të shërbejë me shqisa dhe, ajo  me të cilën shqisat e braktisin. Këtu është e gjithë pranishme barabar si jeta ashtu dhe vdekja, të cilat pareshtur e shoqërojnë poetin, këmba-këmbës. Është me të vërtetë një ngjarje befasuese si si poeti Jan Michal Stuchly në poezitë e veta, në një mënyrë të veçantë, në vëllimin poetik të fundit ”La Grande reportage” ka mundur me sukses të mbyll në mënyrën e vet, vizionin e vetëm të njerëzimit dhe vizionin e vetëdijes. Mjafton të përmendim e të lexojmë këtu me vëmendje poezitë e shkëlqyera: “Atëbotë kur”  ,” Oh Zot” ,” Oh Nënë” , “Nata e shqetësuar” ,  “Mos hap” , “Rojtari i fanarit të detit” ,” Dje”  ,  “Vetmia”  ,” La Grande Reportage

 

   

 

 

        Ndërkaq, Ewa Śmietańska, punonjëse shkencore e Bibliotekës Kombëtare të Polonisë, duke marr fjalën përkitazi me veprën poetike te përuruar te poetit Jan Michal Stuchly thekson me të drejtë se “Poezia e poetit Jan Michal Stuchly e afirmon të Mirën, Mirësinë, Dhembshurinë, po a thua këtë zë diku në një skaj të botës, këlthitjen e mbytur të poetit, a thua e dëgjon ndokush? Apo si në poezinë  „Këlthitja ime”:

     “ Njeri

      Ti i vetmi në mesin e qenieve te gjalla

      I aftë të bësh zgjedhjen në mes të Mirës dhe të Keqes

      mos shkatërro vetveten

      Natyra Zoti që janë një dhunti

      Më në fund bëje zgjedhjen e drejtë”

 

       Këtu do të citoja kritikun dhe eseistin e njohur polak Jerzy Kwiatkowski „ Jetojme në një epokë të magjepsur me të keqen, në një epokë, e cila ka degraduar dhe, është e privuar të përqesh dhe të përbuz nocionet e tilla çfarë janë: E Mira, Mirësia, Dhembshuria, Mëshira ...”

       Poeti Jan Michal Stuchly, ndonëse e shikon botën dhe njerëzit me një distancë, ai nuk qëndron indiferent karshi dramës njerëzore (Periculum, Exodus dhe poezi të tjera)”

 

       Si përfundim mund të konstatojmë se te Jan Michal Stuchly njëjtësohet dhe mishërohet në një  si poezia ashtu dhe piktura, i cili gjithnjë synon të kuptojë thellë qeniesinë e fenomeneve  dhe të gjërave, depërton në substancën shpirtërore të njeriut dhe të natyrës, duke u futur në kuptoiimin e ekzistencës si të njeriut ashtu edhe të gjërave.

     

 

Racibórz,

Varshavë,

Fundi i qërshorit 2011

________ 

 

MAZLLUM SANEJA

 

 JAN MICHAŁ STUCHLY – POETA  GŁĘBOKIEJ WRAŻLIWOŚCI

 

WRAŻENIA Z UROCZYSTOŚĆI  PROMOCJI TOMIKU POEZJI  LA GRANDE REPORTAGE WSPÓŁCZESNEGO POLSKIEGO POETY I MALARZA   JANA MICHAŁA  STUCHLY

 

Racibórz, Polska

15 czerwca 2011r. RACIBÓRZ

 

W sali reprezentacyjnej TOWARZYSTWA MIŁOŚNIKÓW ZIEMI RACIBORSKIEJ przy ul. Długiej nr 9  w Raciborzu -  w jednym z licznych ośrodków kulturalnych  Miasta Raciborza - urokliwego starego miasta  południowo-zachodniej Polski, leżącego u wrót Bramy Morawskiej, odbyła się przepiękna impreza kulturalna  - uroczysta promocja  książki - „ La grande reportage ” współczesnego polskiego poety i malarza Jana Michała Stuchly .

 

Popołudnie połowa czerwca 2011r.

W  mieście Racibórzu  właśnie odbywają tradycyjne coroczne DNI  RACIBORZA.

 

Wnętrza TMZR wypełniają widzowie oraz czytelnicy, którzy przybyli, żeby móc ucieszyć się chociaż przez kilka chwil  pięknem, artyzmem słowa pisanego znanego poety Jana Michała Stuchly.

 

Wystrój wnętrza przyciąga okolicznościowa wystawa widokówek  “Dawnego Raciborza” ówcześnie nazywanego “Małym Wiedniem bądź  Małym Krakowem”.

Na jednej ze ścian obraz olejny autorstwa Jana Michała Stuchly przedstawiający swoistą IMPRESJĘ  pastiszu Oskara Kokoschki  Selfportrait with Hand by his face.

 

Moją uwagę - czego  nigdzie dotąd uczestnicząc w promocjach literackich - nie doświadczyłem - przyciąga zebrane audytorium: to poeci, malarze i  intelektualiści....

 

Prześwietne Audytorium przybyło pewnie , by napawać się pięknem, niezwykłością pięknej sztuki słowa poetyckiego, którą poeta Jan Michał Stuchly cudownie z jemu tylko znanym niesamowitym smakiem okrasił przygotowanym uprzednio przez siebie niezwykłym i zdumiewającym scenariuszem.

Każdemu utworowi poety towarzyszyły wybrane fragmenty cudownej muzyki poważnej - genialnych artystów muzyków : Giuseppe Verdiego, Ludwiga van Beethovena, Johannesa Brahmsa, Johanna Straussa - syna, Fryderyka Szopena, Wolfganga Amadeusza Mozarta, które uczyniły ten wieczór poetycki cudownym spektaklem – Świętem  MUZ   POEZJI  i  MUZYKI.

 

Ucztę Poezji -  utwory poetyckie “ La grande reportage” poety Jana Michała Stuchly - uświetnił  LAUDACJĄ  Poeta i Tłumacz wierszy tego  dzieła na język albański  Mazllum Saneja, który między innymi zauważył, że ostatni doskonały tomik poezji  “La grande reportage” poety  i malarza Jana Michała Stuchlego świadczy, o tym, że autor  coraz głębiej rozumie konieczność poetycką i społeczną sztuki dialogu Poezji ze współczesnym  czytelnikiem , każdy poeta zawsze stara się, by swoją twórczością  wnieść we współczesny  czas, w historię,obraz  świata najpiękniejszego i najlepszego, świat jak najbardziej korzystny dla człowieka.

Jan Michał Stuchly  przynależy  do tych Poetów, o których Poeta angielski Percy Bysshe Shelley mówi prawdę, że “są  nieuznanymi prawodawcami  świata”. Sztuka poetycka Jana Michała Stuchlego jest bez wątpienia niespotykanym FENOMENEM, tak ze względu  na rodzaj, jak i na tematykę jego utworów. To  poezja dyskursu, filozoficzna i metafizyczna. W centrum uwagi tej poezji znajdują się dwa momenty: ten, w którym świadomość ma służyć zmysłom i ten, w którym  świadomości  brakuje zmysłów.

W poezji Jana Michała Stuchly obecne jest  zrównoważone  ŻYCIE i ŚMIERĆ, które nieustannie towarzyszą poecie.

To naprawdę zdumiewające  ZJAWISKO POEZJI   bowiem  poeta Jan Michał Stuchly  w swoim  ostatnim tomie “La grande reportage”, w sposób NIEZWYKŁY zdołał  zamknąć  SUI  GENERIS  własną wizję ludzkości i wizję  jej świadomości.

Wystarczy, że wspomnimy tutaj i przeczytamy z należytą uwagą - doskonałą poezję: “A kiedy”, “Boże”, “ Miałaś być Mamo”, “Niespokojna noc”, “Nie otwieraj”, “Latarnik I i II”, “Wczoraj”, “Samotność”, “La grande reportage”, które tworzą doskonałą całość poetycką.

Zauważyć należy, że równolegle ze smutkiem, bólem,życiem i śmiercią, w poezji poety Jana Michała Stuchlego znajdujemy elementy poetyckie poszukujące : nadzieję, reinkarnację życia, wiarę oraz  elementy poszukiwań  wzrostu systemów wartości człowieka.

CREDO poezji i poety Jana Michała Stuchlego – to ideał sztuki  współczesnego czasu i istnienia Świata , który  wydaje mi się szczególnie wartościowy i piękny...” dokończy swoje słowa Mazllum Saneja.

 

Uczestnik  tej uroczystości Pani Ewa Śmietańska - Pracownik Naukowy Biblioteki Narodowej z Warszawy podkreśliła: tomik poety Jana Michała Stuchlego "La grande reportage" to swoista  książka w której dominują motywy egzystencjalne o życiu i śmierci itp. Przesłaniem poety jest byśmy byli świadomi, czujni i gotowi przeciwstawić sie złu w nas i na świecie. Twórczość Stuchlego to pełen trwogi protest, to głos humanisty, który doświadcza upadku podstawowych wartości. Tak właśnie poeta Jan Michał Stuchly stara się poezją ocalać świat i ludzkość od wszelkiego zła i bólu, które ogarnęło naszą niespokojną przestrzeń i naszą epokę.

 

W tym miejscu zacytuję znanego wybitnego polskiego krytyka i eseistę Jerzego Kwiatkowskiego  „żyjemy w epoce zafascynowanej złem, w epoce, która zdegradowała i skłonna jest do drwin z takich pojęć jak: Dobro, Dobroć, Współczucie, Litość... Zło, agresja, brutalność, okrucieństwo przyciągają wyobraźnię pisarzy, twórców filmowych, reżyserów, badaczy kultury...”

 

Poeta Jan Michał Stuchly, chociaż obserwuje świat i ludzi z pewnym dystansem, nie jest obojętnym wobec dramatu ludzkiego (Periculum, Exodus i inne utwory)”

 

Na  zakończenie mogę stwierdzić, że Jan Michał Stuchly identyfikuje  i utożsamia się zarówno sztuką swojej  poezji jak i swoim  malarstwem  ze zjawiskiami mającymi  głównie   na celu wnikliwe  zrozumienie głębii istnienia człowieka , jego zjawisk i rzeczy, przenikania w sferę duchową człowieka i  wszelkiej natury,  także  z wkraczaniem poprzez jego myśli do każdego jestestwa - by zrozumieć  sens egzystencji człowieka.

 

 

 

Racibórz

Warszawa 15 czerwca 2011 r.

Mazllum Saneja

  



(Vota: 8 . Mesatare: 3.5/5)

Komentoni
Komenti:


Gallery

Pëllumb Gorica: Magjia e bukurive të nëntokës sulovare
Fotaq Andrea: Një vështrim, një lot, një trishtim – o Zot sa pikëllim!
Pëllumb Gorica: Grimca kënaqësie në Liqenin e Komanit
Shkolla Shqipe “Alba Life” festoi 7 Marsin në Bronx
Kozeta Zylo: Manhattani ndizet flakë për Çamërinë Martire nga Rrënjët Shqiptare dhe Diaspora