Revista "Shqipëria etnike" Nr. 2/2009 E Diel, 16-08-2009, 07:29pm (GMT+1)
SHQIPËRIA ETNIKE Revistë e pavarur tremujore:
informative-kulturore-politike
Për:
-Shqipërinë Etnike në kufijtë e saj
-Riatdhesimin e Shqiptarëve
të dëbuar me dhunë
-Luftëtarët e Rënë të Kombit Shqiptar
Viti IX-X nr. 2/2009 Bleror-Lulëzor-Qershor- 2009
Çmimi: për Mërgatë: 5 CHF, 3 €, 3 $
për Vend: ( Kosovë-Maqedoni-Shqipëri) 1.50 €
Prokredit Bank- Prishtinë-(Kadri Osmani)
Nr. i llogarisë:1110162085000136
Drejtor: Agim GASHI
Kryeredaktor: Kadri Mani Zv.Kryeredaktor: Halil Xani Redaktorpërgjegjës: Adem Berisha
Lektore: Jeta Bytyçi Kompjuterist: Besnik Mehmeti Anëtarë Nderi në Redaksi: Rexhep Bunjaku, Ibrahim D. Hoxha,
Fetah Berisha dhe Ramadan Rexha Simboli: Qamil Nivokazi
Adresa: "Shqipëria Etnike"
c/o Kadri
Osmani
Kodra e Diellit
Rr. “Mehmet Gradica” nr. 64
10000 Prishtinë etnike@gmail.com
Redaksia ka të drejtën e redaktimit
e të lekturës të punimeve
Shkrimet dhe fotografitë mund
të kthehen: me kërkesën dhe
shpenzimet e autorit.
________________________
Numri i parë i revistës tonë
"Shqipëria Etnike" doli më 10
Qershor 1999: në 121-vjetorin e Lidhjes
Shqiptare të Prizrenit 1878-1999; prandaj
kjo Lidhje është busulla jonë orientuese
KRYEARTIKULLI
BOTA JONË DEMOKRATIKE KORRI DY FITORE
PAJANDA,
VOTIMET E SIVJETME SI EDHE AUTOSTRADA!!
Nga Kadri Mani
“Ka ardhur koha
që bota t’i mbështesë shqiptarët në projektet e tyre për vetëvendosje dhe, pse
jo, për RIBASHKIM NË NJË SHTET KOMBËTAR SHQIPTAR me madhësinë e Zvicrës,
duke krijuar kështu një ekuilibër në zonën e Ballkanit, që historikisht është
konsideruar fuçi baruti. Në këtë mënyrë shtetet e Gadishullit Ballkanik do të INTEGROHESHIN
në mënyrë paqësore e të qytetëruar në Evropën e Bashkuar të së ardhmes...“
(Prof. Dr. Astrit Leka, Kryetar i Shoqatës Ndërkombëtare të Solidestit për
zhvillimin e vendeve të Lindjes: Diskutim i mbajtur në Kolokiumin Ndërkombëtar
të vendeve të Evropës Juglindore të Kulturës për një „Evropë të Bashkuar“, bërë
në Gjenevë, më 18 maj 1992. Shih: Shqiptarët dhe Evropa, „Lura“, Tiranë, 1993,
f. 16);- (cituar sipas Prof. Dr. Mehdi Hysenit, te Letra e Hapur drejtuar
gjyqtarit të Tiranës, zotni Fehmi Petku,- te Agjencia e Lajmeve „Iliria. net“,
datë: e enjte, 08. Korrik, 2004).
Dr. Ibrahim Rugova
Po festonim e po galdonim, gëzimi
ynë s’kishte kufi, fill pas daljes tonë në det, me anë të Shëngjinit, na erdhën
radhazi dhuratë nga ekipi udhëheqës dhe udhërrëfyes i Kryeministrit Dr. Salih
Berisha dhe nga demokracia shqiptare edhe dy firore pajanda, votimet e sivjetme
dhe Autostrada- arterje gjaku e bashkimit tonë të ëdërruar shqiptar!
U tha me të drejtë se ky bashkim,
mund të krahasohet me Pavarësinë e Shqipërisë dhe me Pavarësinë e Kosovës!! U
krijuan dy shtete shqiptare në rrethana aktuale, të ngjashme dhe identike me
situatat
Dr. Sali Berisha
kritike të krijimit të dy Gjermanive pas Luftës së Dytë Botërore, por
me tendencë të vijueshme të krijimit të një shteti të vetëm dhe unik e të
pandashëm përjetë, si e ka parapa atdhetari ynë vizionar Prof. Dr. Astrit Leka.
Dhe kjo do të ndodhë, pavarësisht
egërsisë barbare të armiqve tanë të jashtëm e të brendshëm, të djeshëm e të
sotëm: Xhon Bolton, Karla del Ponte, Naom Çomsky, Kapllan Resuli- Buroviqi,
dueti Qosja-Rama e të tjerë harama, që fshehur e hapur intriguan e denigruan,
shpifën e triullun kundër dy stragegëve të pavarësisë e të progresit tonë,
sikur që janë të njohur botërisht: Dr. Ibrahim Rugova e Dr. Salih Berisha.
Socialistët e urryer, armiqtë e
djeshëm e të sotëm, kishin përgatitur fishekzjarret për ta parë të zhuritur
Shqipërinë dhe Kosovësn!! Ju ngelën pe shrep!! Mbase ju laget baruti deri në
zgjedhjet tjeta.
Autostrada duhet të pagëzohet me
emrin e projektuesit e të realizuesit “Dr. Rugova & Dr.Berisha”
Femi
Cakolli/Replikë
Tungjatjeta,
Ju zotëri/zonjë mund të jeni argat
i serbit me këto fjalë që i thua për kanunin e Lekës. Ju nuk dini se çka thoni,
e sigurisht ndoshta as që e keni lexuar Kanunin, ose nuk keni kuptuar gjë.
Kanuni i Lekë Dukagjinit si ligje kanë funksionuar para se të ishin serbët
këtu. Ky kanun është dokumenti më autentik për të dëshmuar Shqiptarinë ose
kulturën ilire para se të islamizoheshin arbërit. Nuk ka në botë ligj më human
sesa ky i Lekës. Kam parë e lexuar ligje e kode si ato nga Hamurabi, i Mojsiut,
i Tores, Talmudit, Hadithet, i Car Dushanit etj. Sot shoqëria jonë është shumë
më shumë johumane, që nuk e njeh Kanunin e Lekës, sesa dikur më herët.
Aziz Ruhani/Fjalë të urta
-S’e ha pulën ai që e ka, po ai që
është mësue.
-Trupin macë e barkub kacë.
-Edhe lakra është petë-petë, po
s’është pite.
-S’ka shtëpi që s’a derë.
-Gjuha folë e fshihet, trupi pret e
rrihet.
-Njeri hurun – s’asht përkurrkun.
-Ara e gatë s’ashtë e ngratë.
-Ka dardha bish.
-Jep me dorë e lyp me kambë.
-S’ka dru pa krane – as njeri pa
behone.
Shkrime paralele për Dr.
Ibrahim Rugovën: afirmativ (pozitiv) nga Fehmi Cakolli e Xhevdet Mazreku dhe
denigrues (negativ) nga Shqiptar Oseku
Një opinion për Kryetarin e ndjerëDr. Ibrahim Rugovën
Zakonisht kur flasim ose kur e përshkruajmë një personalitet të shquar
publik, e në veçanti karakteristikat e tij kryesore, atëherë çdoherë merret si
shëmbëllim një figurë historike për t’u krahasuar. Nuk mund të gjesh një
personalitet tjetër shqiptar që mund të krahasohet me I. Rugovën. Pra, s’ka
shëmbëllim për presidentin e Kosovës Dr. Ibrahim Rugova. Deri tash kemi dëgjuar
shumë shpesh që ai të jetë krahasuar me Gandin, por mua në të vërtetë më duket shumë
më i afërt, shumë më i krahasueshëm, shëmbëllyeshëm, me një figurë tjetër. Kush
është kjo figurë?
Ky njeri ishte hebre dhe është shumë i mirënjohur për të tri religjionet
abrahamike. Për izraelitët, përkatësisht për judaikët, njihet me emrin Mosheu.
Për të krishterët njihet me emrin Mojsiu.
Për myslimanët njihet me emrin Musai. Mojsiu jetoi para 3500 vjetëve.
Rugova dhe Mojsiu
Mojsiu ishte rritur jo nga familja e tij. Rugova po ashtu nuk ishte rritur nga
familja e tij. Mojsiu ishte prijës i popullit izraelit për 40 vjet në momentet
më të vështira, duke ecur nëpër shkretëtirë, dhe duke dëgjuar çfarë po i fliste
Zoti. Rugova ishte prijës i popullit të Kosovës gati për 20 vjet në momentet më
të vështira, duke ecur në rrugë shpeshherë shkretëtire, dhe duke pritur dhe
besuar se çfarë do të bëjë rendi demokratik i disa shteteve e veçanërisht i
Amerikës. Mojsiu besonte në tokën e premtuar që Zoti ia kishte shfaqur. Rugova
po ashtu besonte në pavarësinë e Kosovës, i shfaqej. Me gjithë atë besim të
Mojsiut, ai e pa vetëm nga larg tokën e premtuar. Po ashtu me anë të besimit
Rugova e ka parë nga larg lirinë dhe pavarësinë e vendit tonë. Mojsiu nuk hyri
në tokën e premtuar, e as Rugova nuk hyri në një Kosovë të pavarur. Mojsiu
ishte shumë afër tokës së premtuar, edhe Rugova ishte shumë afër pavarësisë.
Mojsiu posa e pa tokën e premtuar vdes, në moshën 120 vjeçare. Edhe Rugova posa
po e shihte pavarësinë e Kosovës vdes, në moshën 61 vjeçare. Kur u rrezikua
Faraoni ai e ftoi Mojsiun për biseda. Kur u rrezikua Millosheviqi ai e ftoi
Rugovën për biseda. Mojsiu ishte lider popullor. Rugova ishte lider popullor.
Me Mojsiun fillon formimi i krijimit të shtetësisë izraelite, dhe po kështu me
Rugovën fillon shtetësia e Kosovës. Me Mojsiun përmbytet koha dhe religjioni pagan
egjiptas ndër hebrenjtë, dhe po me Rugovën fillon përmbytja e pushtimit serb në
Kosovë dhe me të fillon përmbytja e komunizmit ndër shqiptarët në Kosovë dhe
Shqipëri. Mojsiu ishte profet i madh. Rugova ishte lider i madh dhe profetizues
i madh për pavarësinë. Mojsiu nuk kishte ushtri e as armë dhe për të luftonte
dikush tjetër. E as Rugova nuk kishte ushtri e as armë, por po ashtu për të
luftonte dikush tjetër. Pra për lirinë e çlirimin e popullit të Mojsiut
ndërhyri dikush nga jashtë, dhe po kështu ndodhi që edhe për lirinë dhe
çlirimin përfundimtar të popullit të Rugovës ndërhyri dikush nga jashtë. Mojsiu
ishte autor librash, edhe Rugova ishte autor librash.
Përfundimisht, politika, kultura dhe mendimi i tij u ndërtuan mbi vetëdijen dhe
kulturën krishtere perëndimore dhe kombëtare. Presidenti i parë i Kosovës
përveç se ishte një politikan, letrar ai ishte edhe një lider shpirtëror.
Tri tipare të tij: durimi, heshtja dhe buzëqeshja
Durimi, heshtja dhe buzëqeshja e tij ishin shprehjet e tij më të thella
filozofike. Durimi i tij ishte i nevojshëm për ekzistencën kombëtare dhe për
t’iu shmangur të ligut. Heshtja ishte për maturi, meditim dhe vizion të tij.
Buzëqeshja ishte shprehja e kurajës, e shpresës dhe e sinqeritetit të tij.
Buzëqeshja e tij ishte edhe përballje me jetën, sfidat dhe me ligësitë.
Buzëqeshja e tij ishte edhe lamtumira e tij.
Pushoftë në praninë e Zotit
Normalisht si çdo njeri tjetër, si çdo kryetar tjetër, si çdo intelektual tjetër,
edhe ai i kishte të metat e tij, por për shkak të momentit, për shkak të veprës
së tij, për shkak të jetës së tij, për shkak të idealeve të tij, e sidomos për
shkak të nevojës që ai të ishte ende me ne, nuk mund të ndalemi në to tani,
prandaj sot po e kujtojmë me respekt dhe me admirim kryetarin e parë të
Kosovës, duke u lutur për familjen e tij, për vendin tonë, dhe duke e
falënderuar Zotin për Ibrahim Rugovën.
Zoti e ngushëlloftë familjen e tij!
Zoti e ngushëlloftë popullin shqiptar!
Zoti e ngushëlloftë Kosovën!
------------------
ZIJA PËR NJERIUN QË S’MBËRRIU Dërguar më 25/01/2006 - 10:37
Tema: Kosova
Nga Shqiptar Oseku
Kumti se paskësh vdekur Kryetari i Kosovës zt. Ibrahim Rugova më tronditi kur e
dëgjova. Ishte kumt që ishte i pritur, te unë e te tërë publiku tjetër që e
kish mësuar nga ai vet(ë) se cila sëmundje e mundonte.
Megjithatë, me të dëgjuar, më pikëlloi, si njeri e si shqiptar.
De mortuis nil nisi bonum, për të vdekurin asgjë pos të mirave, thonin romakët
e lashtë. Por kjo thënie as ka qenë ndonjëherë, as është, një urdhër moral. Si
në antikë, ashtu edhe sot, ajo s’është veçse një përshkrim i asaj që ndodh natyrshëm
kur ndërron jetë dikush. Sa për vete, le të përshkruaj që u habita nga reagimi
im. U ndjeva i irrituar, meqë s’e kuptova përnjëherë se nga
buronte tërë ai pikëllim.
Politikani Rugova për mua kish vdekur qysh moti, të paktën nëse e quajmë vdekje politike kur t’i
shembet besueshmëria një udhëheqësi. Ai u shemb brenda meje më
1994, kur shkeli mbi demokracinë në Kuvendin e Dytë të LDK-së, e vdiq
përfundimisht më 1996, kur zhgënjimin e Dejtonit e quajti triumf, e kur u vu
t’i stigmatizonte filizat më vetflijues të Kosovës. Ato tjerat që
vijuan pastaj, prej epizodit makabër televiziv me Millosheviçin në vlug të
bombardimeve, e gjer te përdhosja e demokracisë përmes flamujve privatë,
për mua s’ishin veçse epilogje të tejzgjatura. Më duhet të pranoj
sinqerisht se gjatë tërë këtyre viteve të mbrama, politikanin Rugova s’e kam
parë veçse si atavizëm, e njeriun Rugova me mëshirë e keqardhje – dhe
kjo jo gjithmonë në këtë renditje.
E megjithatë, pra, kur dëgjova se paskësh vdekur, se si ndjeva që më sëmboi në
zemër një pikëllim i turbullt. E pata takuar shkarazi në Stokholm dy herë, por
kjo s’ishte shkaku. Shkaku ishte diku tjetër. Desha-s’desha unë, kryetari
Rugova e kish dominuar një kapitull të historisë sime intime e
familjare, si shqiptar i lindur në Kosovë. Dhe ta mbyllësh një kapitull tëndin,
sado e pashmangshme që të jetë, është normale të të shkaktojë angështi e
pikëllim.
Te një lider që për vite me radhë e determinon jetën politike të një vendi,
është lehtë që njeriu t’i projektojë idealet e utopisë së vet private.
Sa ishte gjallë, te kryetari Rugova e çmoja faktin se dinte si askush tjetër
që ta kthente dobësinë në virtyt. Për vite të tëra, ai e transformoi pothuajse
filli vetëm, veç përmes stilit të vet, imazhin e shqiptarëve, nga ai i kaçakëve
fisnorë në shembull të rezistencës së padhunshme. Ibrahim Rugovës, të
mbështjellur përherë nga tymi i trashë i duhanit, me thnia në flokë, kostumin e
pashije, syzet e trasha, e shallin e hollë, i cili s’ia fshihte dot mollëzën na
mu në mes të qafës hollake; këtij mishërimi të akademikut të kabineteve,
thjesht s’ia shpifte dot askush uniformën, ose fajësinë për vrasje, a për
çfarëdo aktesh dhune. Tërë makineria propagandistike e Beogradit ngordhte, si
të thuash, para pamjes së tij krejtësisht joheroike. Dua të besoj se të ndjerit i takon edhe një meritë tjetër, që ngulmoj
ta përmend enkas. Përmes shembullit personal, kryetari Rugova u kujdes
gjithmonë që ta ruante Kosovën nga të gjitha manitë e ekstremizmit fetar,
qofshin ato islamike a kristiane. Në këtë aspekt, ai i qëndroi besnik
ideologjisë shqiptare, e cila, për dalim nga nacionalizmat e fqinjëve, ka qenë
dhe mbetet laike, demokratike, dhe e ndërtuar sipas parimit E pluribus unum. Më
thotë mendja që kjo meritë do përmendur enkas sidomos sot, kur atij i shpifen post
mortem gjëra që s’do të guxonte kush, se do t’i vinte turp, t’ia thonte në sy
sa ishte gjallë.
Para së gjithash, Ibrahim Rugova, me tërë të mirat e të këqiat e veta, do të
mbetet në histori si i pari kryetar i mirëfilltë shqiptar, d.t.th. i zgjedhur me
votën e lirë. Dikush e ka quajtur ironi të historisë, e tjerët tamam
konsekuente, që mu shqiptarët e Kosovës nën udhëheqjen e albanologut Ibrahim
Rugova e flakën të parët idenë antikombëtare të komunizmit, duke e rigjetur
shtegun që do të shpiejë patjetër drejt ribashkimit të Shqipërisë. Pa marrë
parasysh cenet, kryetarit Rugova do t’i mbetet përherë merita që, në një moment
kohor të mbarsur me rreziqe, guxoi ta merrte në dorë timonin e një lëvizje
gjithëpopullore (siç ishte në krye të herës LDK-ja) që ish nisur ta sfidonte
kolonializmin brutal serb në këtë nënqiell.
Në anën tjetër, te liderët jetëgjatë mbase projektohen edhe mëdyshja, droja dhe
cenet. Standardi i dyfishtë i Rugovës, shpesh servil ndaj botës por autokratik
në plot aspekte në politikën e brendshme, u ka dhënë shkas sa të duash këtyre
ndjenjave. Besoj se shumica e shqiptarëve janë aq të emancipuar sa të kuptojnë
vet që p.sh. abuzimet me demokracinë e brendshme në LDK, sektarizmi kundrejt
krerëve tjerë shqiptarë brenda e jashtë Kosovës, tentimet orvelliane për
“rishkrim” të epopesë së UÇK-së, si dhe insistimi antidemokratik për
simbole private, të gjitha këto s’do të kishin ndodhur pa bekimin e kryetarit.
Druaj se secila prej këtyre veç e veç, e absolutisht që po të gjitha bashkë, do
të kishin mjaftuar për të shkaktuar trazira edhe në një vend shumë më të
përparuar se Kosova. Andaj, më vje shumë keq kur e shoh rrethin e ngushtë të
pasuesve të zt. Rugova tek përdorin ceremonitë mortore për
t’i promovuar dy nga potezat më të dobët të kryetarit të ndjerë, mohimin e
përgjegjësisë dhe lojërat me flamuj. Ata do ta ngrisnin shembëlltyrën e të
ndjerit po të punoinin në frymën e unjësimit: flamuri kuqezi, me të cilin janë
varrosur mijëra dëshmorë e viktima të luftës në Kosovë, do t’i bënte nder kryetarit
të parë demokratik shqiptar.
E megjithatë, shqiptarët kanë të drejtë që, përpos pikëllimit, ta ndjejnë mbase
diku edhe një fije shpresë te udhëheqësit e rinj. Ata që duhet të jenë vërtet
të alarmuar janë serbët dhe bashkësia ndërkombëtare. Serbët, meqë kryetari
Rugova e promovonte idealin e shtetësisë qytetare, ndërsa gëzonte aq autoritet
sa t’u siguronte serbëve jo të drejta, po privilegje largvajtëse, në shkëmbim
për pavarësinë e Kosovës. Kurse ndërkombëtarët, pse me vdekjen e tij e
kanë humbur nënshkruesin e pangurruar të të gjitha dokumenteve që mund t’i
parashtronin mbi tavolinë.
Një rrëfim shumë folës, që endej nëpër Prishtinë pak
para vdekjes së kryetarit, thonte se ai gjoja paskësh hyrë në një restorant për
të ngrënë. Kamarieri ia ofron menynë, por Rugova, duke e parë të veshur zotni,
e gabon për diplomat, andaj e nxjerr penën prej xhepin dhe pyet: “Ku duhet të
nënshkruaj?” Mbase nuk është e rastit pse
mendermethanë “negociatat” u vunë në ngrirje menjëherë pas kumtit të pikëlluar.
Gjykuar nga mesazhi aspak ngushëllues i kryetarit amerikan Bush, që e përmendte
vetëm përpjekjen e kryetarit Rugova “për paqe e demokraci” ndërsa e harronte
konvenueshëm atë më të rëndësishmen, lirinë, është e mundur që ndërkombëtarët
kanë plane më largvajtëse rreth Kosovës se sa që na ka shkuar mendja deri tani.
Edhe në këtë aspekt, ndërkombëtarët kanë arsye ta kruajnë kryet: kur as pëllumbi
Rugova s’pranonte diçka tjetër pos pavarësisë, si t’u bëhet puna tani
petritëve shqiptarë, që s’e kanë të njëjtin qëndrim?
Por ajo është puna e tyre.
Unë për vete zgjedh të vazhdoj zijen time, për njeriun që gjithmonë u
ndal, a e ndaluan, pa mbërritur dot në cak. E shoh në TV arkivolin me çunin
jetim, që s’arriti ta njihte të jatin. E shoh letrarin dhe gjuhëtarin e kabinetit
që i shkroi dhjetë libra, të cilat pothuajse askush
s’i lexon. E shoh prijësin e një partie, që i ka shkelur nenet e veta
themelore. E shoh kryetarin e shtetit që nuk është, e arkivolin e tij mbuluar me një flamur që nuk do të duhej të
ishte. E shoh njeriun e parealizuar. E mbaj zi, për të e për Kosovën – çfare na është bërë, çfare nuk do tëduhej të ishte, e çfare e donim.
(Nga: Shqiptar OSEKU: ZIJA PËR NJERIUN QË S’MBËRRIU Dërguar më 25/01/2006 - 10:37, Tema: Kosova, te Agjencia Mitrovicapress dhe te revista
“Shqipëria etnike nr. 1/2006)
---------------------------------
Xhevdet Mazrekaj: Të kthehemi me Rugovën E Marte, 23-06-2009, 07:18pm (GMT+1)
Të kthehemi me Rugovën
Nga Xhevdet Mazrekaj
Skena aktuale politike
Këto ditë të para të verës, në skenën politike të Kosovës, me ngjarje që në
mënyrë spektakulare e kthejnë vëmendjen e opinionit të gjerë në periferi të
problemeve esenciale që ka realisht Kosova, na bëjnë të mendojmë për profilin e
liderit, ai që do ta bashkonte popullin, në shumicën e tij, t’i themi
elektorale.
Si arriti Rugova t’i kishte në krah me të mbi 80% të elektoratit. A kemi
harruar, apo e mbajmë mend, se Rugova kishte armiq të hapët, por ai nuk u
thoshte armiq, u thoshte kundërshtarë, u thoshte – janë njerëz që kanë të
drejtë të mendojnë ndryshe, kështu kërkon demokracia e vërtetë. Me lehtësinë e
papërshkrueshme të gjuhës së qartë të urtësisë popullore shqiptare, edhe pse
figurë akademike, arrinte t’i eskivonte sulmet e tmerrshme që i bëheshin,
sidomos për “pacifizmin” dhe “ngathtësinë” që ia përshkruanin edhe më vrazhdë
sesa unë do të mund të përmend këtu fjalë të tilla.
Toleranca dhe gjuha që kurrë nuk shënoi në libër a gazetë ndonjë mllef ose
akuzë për “kundërshtarët” e tij, aftësia t’i jepte shans edhe zhvillimit të
proceseve që do ta dëshmonin platformën e tij politike, urtësia e njeriut të
popullit, njeriut që ndiente sinqerisht, intelektualisht dhe emocionalisht
dellin që i rrihte Kosovës për lirinë me shekuj të pritur, janë karakteristika
të një Njeriu të Madh.
Ku do të mund t’i shumojmë të gjitha ato veti prej lideri historik që kishte
Rugova, dhe me të cilat e mori mendjen dhe zemrën e Kosovës, e fitoi besimin e
patundur. Me këtë qëndrim prej burrështetasi historik që do t’i mbetet
trashëgimia më e madhe e historisë shqiptare, Rugova përvetësoi dhjetëra e
qindra liderë botërorë, të cilët pakursyeshëm shprehnin miradije ndaj këtij
Njeriu të Madh të Shqiptarëve.
Po cila ishte merita më e madhe e Rugovës? Platforma e Pavarësisë së Kosovës,
apo gjenialiteti i Rugovës ta bashkojë popullin e Kosovës? A do të mund të
arrihej Pavarësia e Kosovës, pa u bashkuar populli i Kosovës, i cili para se të
paraqitet figura madhështore e Rugovës në skenën politike të asaj kohe, ishte
indoktrinuar për të arritur Republikë në Jugosllavi, ndonëse Jugosllavia në atë
kohë kishte marrë tatëpjetën e shkatërrimit dhe zhbërjes.
Natyrisht jo në atë masë sa do të mund të përfshiheshin në Lëvizjen e Rugovës
edhe ata që punonin, dhe punojnë ende për ta kolonizuar Kosovën nga serbizmi i
kralevinave deri te ajo e Josip Brozit dhe pasardhësve të tij, deri te
Milosheviqi e Tadiqi.
Rugova ishte njeri kombëtar, se ende kanë frikë shumë njerëz nga fjala
“nacionalist”. Rugova ishte i pari pas 100 vjetëve që dëshmoi se nacionalizmi
është mbrojtje e një kombi, e jo rrezik për kombet tjera. Si mund të jetë
nacionalist një popull kur është i robëruar? Lufta për çlirim nuk mund të quhet
nacionalizëm? Duke qenë shumë i vetëdijshëm për konotacionin shumë negativ që
historia e okupimit të Shqipërisë Etnike ia kishte ngjitur me etiketa të
hekurta fjalës “nacionalizëm”, Rugova si një figurë diplomati i kalibrit të
Çerçillit dhe Xhorxh Vashingtonit, e ngriti në krye të agjendës politike
botërore çështjen e Kosovës, çështjen e shqiptare, pra çështjen kombëtare,
nacionale! Jo vetëm Kosovën, por politika gjeniale e Rugovës edhe Shqipërinë e
bëri shtet të njohur në botë, se deri atëherë, duke u nisur nga sa është shkruar
për Shqipërinë, propaganda e kralevinave dhe e Greqisë, e kishin hedhur në
margjina të skenës politike botërore.
Marrëdhëniet e Rugovës me gati të gjithë më të mëdhenjtë e skenës politike
botërore, që nga SHBA-të, Anglia, Gjermania, Franca, Italia, etj. janë një
dëshmi se ai arriti i pari në historinë e shqiptarëve të jetë një lider të
cilin e respektonin pa kufi e gjithë eminenca botërore, dhe ky u bë shkak që
çështja e Kosovës doli në krye të agjendës planetare.
Rugova ishte modest, ai asnjëherë nuk fliste për nacionalizmin e tij, as për
djathtizmin, sepse e kishte të qartë se ndarja në atë periodë historike, ndarja
në krah, veçse do ta dëmtonte idealin e tij t’i bashkonte shqiptarët në një
rrugë të vetme, rrugë e cila do të na shpinte deri te liria përfundimtare.
Kështu Rugova e bashkoi për herë të parë në aso mase të paparamendueshme 90% të
popullit shqiptar të Kosovës. Por a e pati shumë lehtë ta arrinte një ideal të
tillë me një popull për të cilin Gjergj Fishta kishte atë qëndrimin e tij të njohur,
që këtu më vjen vështirë edhe ta citoj. Historia e shqiptarëve, megjithatë,
është e ngarkuar nga përçarjet dhe nga pamundësia për një unitet të fortë,
unitet historik, të cilin e penguan armiqtë e shqiptarëve, duke shtirë pyka dhe
bishta me të cilët ata e prisnin malin e lashtë të lavdisë shqiptare.
Nuk e kishte lehtë Rugova, por ai ia doli ta realizonte një unitet shqiptar që
kurrë më parë në histori nuk ishte njohur.
Si e arriti këtë Rugova Historik? Shumë thjesht, duke mos e kthyer armiqësinë e
të tjerëve me armiqësi, me nervozë, me sharje, me ofendime, me intriga. Kur
ishte në vizitë, në Redaksinë e “Botës sot” në Cyrih, e pata pyetur pikërisht
për këtë, a është kjo veti njerëzore e tij - qetësia dhe paqja shpirtërore, apo
çka tjetër? U përgjigj: të keqen ktheje me të mirë, të keqes mos ia kthe të
keqen, se shumëzohet, nga një e keqe bëhen dy!
Dhe tashmë të gjithë e dimë, sa më shumë që e sulmonin “kundërshtarët” e tij
(se ai nuk donte t’i quante armiq) aq më shumë populli i Kosovës mblidhej rreth
tij. Nuk dua të them se në kohën e Rugovës nuk kishte përçarje të rrezikshme
politike, sepse kjo dihet, e shënojnë kronikat nëpër periodikë. Por ajo
përçarje ishte thjesht politike, por nuk ishte përçarje e popullit, populli
ishte dhe qëndronte në krahun e duhur, në krahun e asaj politike që nuk
dëshironte të merrej me punët tona dhe të palarat tona, por me çështjet
madhore, me çlirimin e vendit, me pavarësinë e Kosovës.
Pas vdekjes së Presidentit Historik u përça edhe partia e tij. Mbase si një
gazetë që është dëshmuar në mbrojtjen dhe afirmimin e platformës rugoviane, na
takon të kërkojmë, pikërisht këto ditë, kur po shihet çka po ndodh në skenën
politike të Kosovës, fraksionet e LDK-së të bashkohen. Cilado (tashmë parti e
LDD), por edhe LDK-ja që e merr e para përpjekjen për ta bashkuar këtë parti,
dhe për t’i eliminuar apetitet karrieriste, për hir të Rugovës, që do të thotë
për hir të Kosovës, do të duhej të gjithë të kthehen në rrugën e tij, sepse
ende ka nevojë Kosova për një udhëheqje që nuk do ta ndajë Kosovën në rajone, e
krahinarizma, por do ta bashkojë popullin, se shteti është bashkim, e jo ndarja
në krahina.
Të kthehemi me Rugovën. Të mos i harrojmë mësimet e tij. Është koha t’i
përkrahim liderët e sotëm, të cilët do të dëshmojnë me vepër konkrete se janë
në rrugën e djathtë të Rugovës, le të mos jenë fundja as të LDD-së, as të
LDK-së. Cilido që respekton dhe zbaton metodën politike të Rugovës edhe nga
partitë tjera aktuale, po LDK-së realisht i takon kjo e drejtë. Pajtimi.
Pajtimi me rrugën e Njeriut që Pajtoi Kosovën, dhe e bëri të pavarur, duke
pushtuar zemrat dhe mendjet e të gjithë burrështetasve më të njohur të botës.
Bota Sot
NGA POEZIA SHQIPTARE
Edi Shukriu, gjimnaziste, Prizren
LIDHJAE PRIZRENIT
Buzë Bistricës një shtëpi e rrënuar
asgjë s’tregon se atry lindi diçka e re,
në një skaj të harruar, një bust i pluhërosur
e s’dihet se ai luftoi për ne.
Pluhuri, harresa ranë mbi të kaluara,
por jo, te ti, populli s’u bënë të harruara,
se, ushqim për të ardhmen është e kaluara,
atë që i ka apasë të ndaluara...
Dikur moti, nga terri i pafund,
u çue ky popull dhe tanë malësia u lëkund,
nga shpata e Skëndërbeut shkrepi rrufeja,
u bashkua populli, u anulue feja.
Po luftimet heroike u shuan –
u shua një shkëlqim, ngeli një përjetim
u bënë shumë vjet nga ajo ditë
dhe dukej se u shun ndjen jat
po jo, jo! Ajo shkëndi,
lindi një popull të ri...
Buzë Bistricës, një shtëpi e rregulluar
Çdo gjë tregon se aty lindi diçka e re,
në afësi shdëriti një bust i feskuar
dhe e dimë se Abdyli luftoi për ne.
(“Rilindja” E shtunë, 8-VI-1968, f. 11)
Karl Marks
NGA POEZIA BOTËRORE
Karl Marks
Ndoshta. O Xheni, unë po t’hutoj – spese
në çdo varg tmin emrin tënd e gje’?
Pse batica e gjakut ndër vargje m’vërshen,
ndërsa malli për ty kah lartësitë m’shpjen!
Gjeniu yt – me fuqinë e flakës qiellore
qenien ma frymëzon, ma ndrit shpirtin prore.
Emni Xheni – çdo germë – asht mrekulli!
Marrisht më çon peshë çdo tingull<@i i tij
dhe me muzikë t’kandëshme veshin ma lëmon,
mu si shpirt’i mbarë përrallash që ndëgjon,
si natës së verës drita e hënës kur shket,
si kangë tigëlluese t’citrës telergjent.
II
Me mija libra – të mos numroj – dije,
due me emrin tënd me i mbushë, bukurije,
që prej tyne flaka e mendimit të ndritë,
të qëndrojë pa u tund stuhija kur goditë,
gjithmonë me veten njerëzit me i krenue
dhe mbarë bota në kangë me u shdërrue –
mu si e pashuemja ditë e verës,
hare e eperëndive dhe fishkëllim ‘i erës.
Shih emni Xheni – me t’zjarrit shkëlqim
midis pluhurit t’yjve dhe puhisë qiellore;
kjo dhuratë hyjnore – e pastak dh’e pambarim
kam m’e dashtë, po, prej fillimit – prore,
vetë emni Xheni shënon dashuni!
III
Pse fjalët? Mburrje boshe për kotësinë!
Vallë, një ndjen jë e lartë fjalën për m’e shue?!
Paj, dashni e ime asht tiatan pa thye;
ai krershta malesh i ban copë e grimnë!
çdo gja kishin m’e mposhtë e zvoglue:
nga frika prej teshës’ së vet jo t’përv’ujt.,
K’inë me dashtë fanitja me i naltue.
Sikur, o Xheni, t’kishëm njëherë me mbërri
shqetësimin e qiellit m’e ndalë, mos m’e lanë,
unë hapsinave të larta edhe të pa kufi
me shkronjat e rrufesë që qiejt i përlanë,
kisha me shapallë dashurinë që ushqehej për ty
sa të jetë jeta bota mos me harru.
Zejnullah Bici
NA SHPËTUAN PËRGJEGJEGJËSIT SHQIPTARË NGA KOSOVA
Zejnullah Bici ish-udbashi shqiptar, një hero i gjallë
kombëtar
Nga
Kolë Berisha
Dy-tri ditë para se të pushonte ndaj nesh masa “qëndrim në vend të caktuar”, më
patën ftuar në hetuesi dhe më patën thënë të shkruaja një deklaratë lidhur me
atë se çfarë kishte ndodhur natën e parë si dhe të nesërmen e vendosjes tonë në
Leskovc. Donin ta zbardhnin rastin!
Gjatë tërë qëndrimit tonë “në vend të caktuar”, nuk na u
dha rasti të kuptojmë se cili ishte shkaku që i detyroi aso kohe organet
federative, republikane (të Serbisë) dhe ato krahinore të Punëve të Brendshme
të formojnë të ashtuquajturin Komision të përzier (të përbërë, sipas gjuhës së
tyre, nga një
“federativc”, një “republikanc” dhe një “krahinor”) për
të na vizituar tri ditë pasi “federativc”, një “republikanc” dhe një “krahinor”)
për të na vizituar tri ditë pasi na kishin vendosur në Burgun Komunal të
Leskovcit.
Supozonim se problematizimi i “rastit të Leskovcit”, që
kishte detyruar organet “kompetente” të formonin një komision të përzier për
zbardhjen e përdorimit të shfrenuar të të dhunës mbi ne nga personeli i
Burgut Komunal të Leskovcit, por edhe nga qytetarë të tjerë të dehur të
këtij qyteti, ishte pasojë e vdekjes nga torturat e ndonjërit nga izolantët.
Ndoshta edhe raportimi që do të kenë mundur të bënin përcjellësit tanë nga
Kosova në Sekretariatin e atëhershëm Krahinor të Punëve të Brendshme të
Kosovës? Ata ishin të vetmit dëshmitarë okularë të terrorit që ishte ushtruar
mbi ne. Dhe, doli që ishte kjo e fundit.
Në të vërtetë, mu njëri nga zyrtarët e Sekretariatit të
atëhershëm Krahinor të Punëve të Brendshme të Kosovës, Zejnullah Bici,[1]
me t’u kthyer në Prishtinë, së pari me gojë e pastaj edhe me shkrim, e kishte
njoftuar së pari sekretarin e atëhershëm të Sekretariatit Krahinor të punëve të
Brendshme të Kosovës, Jusuf Karakushi, e pastaj, po të njëjtën ditë, edhe
zëvendësin e tij, Rajko Çaloviç, për krejt atë që kishte parë e që kishte
dëgjuar natën e 28 marsit 1989, me rastin e dorëzim-pranimit tonë zyrtar në
lokalet e Burgut Komunal të Leskovcit. “Përse nuk më ke treguar mua së pari
dhe, ke kujdes se, nëse nuk është e vërtetë kjo që thua, jo vetë që do të
të pushoj nga puna, por do të shkosh edhe ti atje ku janë ata!”, i ishte
kërcënuar Çaloviçi.
-Ndërsa Muharrem Dana më ka ftuar dhe mëe ka thënë: “A
je i sigurt dhe a e di mirë se ç’po i bën vetes?!”,- thotë sot njëri nga
dëshmitarët e dramës së Leskovcit, Zejnullah Bici.
Në deklaratën e tij personale, por edhe në informatën
zyrtare të nënshkruar po ashtu nga ai dhe nga kolegu i tij, Kajkush Hajvat,
ndër të tjera, Bici sqaron se, më 28.03.1989, ka marrë urdhër nga shefi i
Sektorit IV të Shërbimit të Sigurimit Shtetëror që të shkojë në garazhin
e SKPB-së për t’i pranuar personat, të cilët janë sjellë aty për izolim; se
ardhja e personave ( të arrestuar dhe të vënë nën masën “qëndrim në vend të
caktuar”- plotësimi im, K.B.) ka filluar diku rreth orës 9; se të parën në
oborrin e garazhit të SKPB-së kanë arritur ata të Qendrës së SHSSH të Gjilanit
dhe, ashtu me radhë, siç kanë ardhur me autobusë, janë pranuar edhe ata të
qendrave të tjera të SHSSH nga mbarë Kosova; se rreth orës 13 e 30 minuta, këta
persona janë vendosur n[ dy autobusë, në një minibus dhe, pasi që nuk ka qenë e
mundur të përfshiheshin të gjithë, katër nga ata janë vendosur nëpër (disa-
sqarimi im, K.B) pizgauerë, bashkë me disa policë nga përcjellja; se,rreth
iorës 14, një polic e ka atë që këta persona kërkojnë bukë, duke theksuar se
nuk kanë ngrënë asgjë që nga darka e kaluar; se, për këtë, ai ka thirrë
kryeshefin e Sektorit IV të SKPB-së, Muharrem Haxha, i cili pas pak kohe e ka
njoftuar se ka bukë, por se duhet t’i drejtohet shefit të kuzhinës e, pasi
shefi i kuzhinës nuk kishte qenë qty, i ishte drejtuar kuzhinierit Sadik, që të
arrestuarëve t’ua japë nga një racion të thatë dhe ky i fundit pastaj ka
biseduar me telefon me kryeshefin Muharrem Haxha dhe bashkë me komandanti “për
siguri”, Ndue Berisha, e me tre policë, ua kanë dhënë të arrestuarve nga një
racion të thatë; se gjatë ngrënies, të arrestuarit kanë qenë të liruar nga
kllapat, por policia kishte qenë prezent; se, këta persona, derisa kanë qenë në
oborrin e garazhit, kanë kërkuar ta kryejnë nevojën dhe të pinë ujë dhe kjo u
është lejuar në përcjellje të policisë; se pasi kanë qenë të gatshëm për nisje,
kolona është nisur (e përbërë nga vetura për përcjellje, nga vetura e SHSSH në
të cilën ka qenë ai, Kajkush Hajvati dhe vozitësi, pastaj pizgaueri, autobusi,
pizgaueri, autobusi, minibusi, pizgaueri dhe veturat të cilat e “mbyllnin” kolonën
me komandantin për siguri; se, nga Prishtina (oborri i SKPB-së, kolona është
nisur rreth orës 16, sipas orarit të caktuar më parë, për në Leskovc dhe
se të arrestuarit kanë kaluar nëpër Keçekollë, Mutivodë, Lebanë, ndërsa në
Leskovc kanë arritur rreth orës 20; se, gjatë marshutës, nuk ka pasur kurrfarë
problemesh; se, para hyrjes në Leskovc, në rrugë kanë takuar një veturë të
policisë, e cila e ka përcjellë deri në Lebanë, ndërsa prej aty e deri në
burgun e Leskovcit kolonën e ka përcjellë patrulla e policisë së Lebanës; se,
në oborrin e Burgut Komunal të Leskovcit, i ka pritur drejtori i burgut,
mbikëqyrësi dhe një numër punëtorësh të burgut; se drejtori i burgut i ka ftuar
në zyrën e tij atë, Kajkush Hajvatin, Milutin Vukotiqin (udhëheqës i marshutës)
dhe Ndue Berishën; se drejtori i burgut të Leskovcit i ka pritur mirë dhe se,
pas një njoftimi të shkurtër se si kanë kaluar rrugës dhe se a janë të dyzet
personat për vendosje në burgun e Leskovcit, siç ka qenë i njoftuar më parë,
Kajkush Hajvati i ka sqaruar se janë gjithsej dyzet veta për pranim në
atë burg.
Pastaj, Zejnullah Bici, në deklaratën e tij, shton se,
pas kësaj, i kanë hyrë punës së klasifikimit të aktvendimeve për secilin person
veç e veç, kurse Kajkush Hajvati i ka ndarë nga dy ekzemplarë të aktvendimeve
dhe i janë dhënë drejtorit të burgut; se drejtori i burgut ka qenë i njoftuar
që është fjala për persona të cilët janë të izoluar dhe të cilëve u është
caktuar qëndrimi “në vend të caktuar”, por edhe se në mesin e tyre gjenden
persona që më parë kanë qenë të burgosur politikë, pastaj mjekë, doktoë
shkencash dhe persona të tjerë për të cilët konsiderohet se me veprimtarinë e
tyre janë nxitës të mundshëm, por që kurrë nuk kanë qenë në burg; se, pastaj,
ia kanë dhënë drejtorit të burgut aktvendimet e tyre që duhej të vendoseshin në
burgun e Leskovcit (ata nga SHSSH i Prishtinës dhe i Pejës, që ishin në dy
autobusë); se nga shënimet në notesin e tij ka filluar t’i thërrasë me rradhë
të arrestuarit një nga një, t’ua heqin atyre lidhëset e plastikës nga duart dhe
kështu t’ua dorëzojnë një nga personave të burgut; se derisa ka qenë brenda në
autobus, ai nuk kishte dëgjuar e as kishte vërejtur gjë, por kur ka dalë
nga autobusi i parë për të shkuar te i dyti, në prani të drejtorit të burgut
dhe të kolegëve të tij të tjerë, të përgjegjësit për siguri dhe të diku rreth
dhjetë apo më shumë punëtorëve të burgut, ai i ka dëgjuar goditjet, britmat dhe
klithjet mbytëse të të arrestuarve, por nuk ka mundur të dijë se ç’po ndodhte
brenda lokaleve të burgut, ngase ato lokale ishin të ndara me perde të trasha;
se kur kanë përfunduar edhe me autobusin e dytë, ka vërejtur që ato goditje,
britma, vaje e klithma mbytëse vazhdonin ende; se kur ka intervenuar ai te
përgjegjësi për siguri dhe e ka pyet se çfarë po ndodh me këta njerëz,
mbikëqyrësi i ka thënë se po kryhet “rroja në të thatë”; se ku me Kajkush
Hajvatin sërish kanë intervenuar, drejtori dhe mbikëqyrësi iu kanë thënë se “ky
është regjimi i burgut”, etj.
Sipas shënimeve nga notesi i Zejnullah Bicit del se në Burgun
Komunal të Leskovcit janë vendosur:
1.
Rexhep Ibërdemaj,
2.
Musli Mavraj,
3.
Azem Sadikaj,
4.
Shaban Muriqi,
5.
Enver Sadikaj,
6.
Bashkim Ahma,
7.
Ekrem Belegu,
8.
Sadri Tafilaj,
9.
Nasim Haradinaj,
10. Feim Blakaj,
11. Fetah Belegu,
12. Anton Kolaj,
13. Shefqet Manaj,
14. Ramadan Krasniqi,
15. Kolë Berisha,
16. Zymer Zymeri,
17. Ahmet Zeka dhe
18. Mic Muçaj
(Të gjithë këta nga
“kompetenca territoriale) e Qndrës së SHSSH në Pejë)
si dhe:
1.
Xhemajl Pllana,
2.
Naip Zeka,
3.
Ilaz Pireva,
4.
Adem Salihaj,
5.
Isak Zekaj,
6.
Bedri Novosella,
7.
Njazi Korça,
8.
Muhamet Shatri,
9.
Nazmi Peci,
10. Nexhat Ballanca,
11. Ramadan Bunjaku,
12. Xhemajl Fazliu,
13. Shefqet Shala,
14. Sadri Berisha,
15. Agim Vllasi,
16. Bunak Ulaj,
17. Skënder Kastrati,
18. Shemsi Reçica,
19. Rexhep Ismajli,
20. Xheladin Rekaliu,
21. Meriman Braha,
22. Haki Sheholli, dhe
23. Zeqir Shala
(Zë gjithë këta nga (kompetenca
territoriale) e Qendrës së SHSSH të Prishtinës).
Në deklaratën e tij, Bici
vazhdon të tregojë në mënyrë besnike se, pasi që është dashur që një numër i të
arrestuarëve të përcillej për në Vranjë, me kolegët e tij dhe me personelin e
burgut të Leskovcit kanë vendosur që personat, të cilët duhej të përcilleshin
për në burgun e Prokuples, të mbeteshin, ashtu siç ishin, në autobus me një
pjesë të policisë së Sigurimit, në oborrin e burgut të Leskovcit, drejtori i
burgut u ka thënë: “Atyre personave do t’u sigurohet vizitë mjekësore!”; se
dorëzim-pranimi është bërë rreth orës 22 dhe menjëherë janë nisur për në
Vranjë, ku kanë arritur rreth orës 23 e 30 minuta, me ç’rast gjithashtu i ka
pritur drejtori i burgut të Vranjës, përgjegjësi për siguri dhe një numër i
madh njerëzish nga personeli i burgut; se, edhe në Vranjë, njësoj si edhe në
Leskovc, dorëzim-pranimi i të arrestuarve është bërë përafërsisht në të njëjtën
mënyrë dhe procedurë, etj.
Në Vranjë, sipas shënimeve të
Bicit, janë vendosur personat nga “kompetenca territoriale” e Qendrës së SHSSH
të Gilanit, të Ferizajt dhe të Mitrovicës.[2] Këta ishin:
1.
Abdyl Bajrami,
2.
Begzad Osmani,
3.
Fahri Ymeri,
4.
Basri Musmurati,
5.
Gursel Sylejmani,
6.
Jakup Berisha,
7.
Fazli Abdullahu,
8.
Tahir Malaj,
9.
Ismet Ramadani,
10. Shaban Klaiqi,
11. Fadil Mehmeti,
12. Muharrem Kusumi,
13. Selim Vllasi,
14. Përparim
Azemi,
15. Shaip Ismajli,
16. Nexhmedin Arifi,
17. Shemsi Syla,
18. Sami Hoxha,
19. Jakup Jahiri,
20. Rrahim Azemi,
21. Fejzullah
Fejzullahu,
22. Rizah Latifi,
23. Sabri Bunjaku,
24. Fekri Morina,
25. Fahri Osmani,
26. Bali Dërvishi,
27. Faik Ferizi,
28. Jakup Rexhepi,
29. Ferat Shala,
30. Sejdi Koca.
31. Abaz Avdiu,
32. Etem Asani,
33. Rexhep Sadiku,
34. Milaim Jashari.
Bici, në deklaratën e tij
gjithashtu thotë se, pasi ua kanë dorëzuar aktvendimet drejtorisë së burgut në
Vranjë, ua kanë bërë me dije atyre se për çfarë personash është fjala. U kanë
thënë se ata nuk janë nga rruga dhe se janë vetëm të izoluar. Por, kanë marrë
vesh se, në po atë burg, paskësh qenë me emrin Gursel, i cili paska qenë një
piktor i mirë dhe se pikturat e tij drejtori i burgut ua kishte treguar edhe
këtyre.
Zejnullah Bici konfirmon se
edhe në Vranjë janë dëgjuar klithje, bërtita e goditje, por aty e gjithë kjo
paska zgjatur më shkurt. Pastaj, në deklaratën e tij thuhet se nga Vranja për
në Leskovc janë nisur rreth orës 01 kurse, rreth orës 02 e 15 minuta, nga
Leskovci janë nisur për në Prokuple dhe dorëzim-pranimin e të arrestuarve në
Prokuple e kanë bërë sipas të njëjtës procedurë, por se aty nuk janë dëgjuar
kurrfarë goditjesh, britmash as klithjesh.
Në këtë mënyrë përfundon
deklaratën Zejnullah Bici.
Sipas shënimeve të tij del se
në burgun e prokuples, në natën e 28 marsit 1989, janë vendosur:
1.
Avdyl Sopaj,
2.
Afrim Dushi,
3.
Ismet Bugari,
4.
Nefail Kurteshi,
5.
Skënder Berisha,
6.
Ismet Begaj,
7.
Agim Demiri,
8.
Bilall Spahia,
9.
Naim Viçitërna,
10. Njazi Syla,
11. Kadri Ukëimeri,
12. Ragip Gajraku,
13. Selajdin Braha,
14. Fejzullah Berisha,
15. Ramadan Gecaj,
16. Bujar Zajmi,
17. Abdullah Krasniqi,
18. Gëzim Pireva,
19. Kadrush Radogoshi,
20. Habib Duraku.
Nga ato që shkruanin gazetat
jashtë Serbisë dhe nga të dhënat që ofron notesi i autorit Zejnullah Bici del
se, vetëm gjatë shkurtit, marsit dhe fillimit të prillit të vitit 1989, ishin
arrestuar dhe ishin vënë nën masën e izolimit – “qëndrim në vendin e caktuar” –
238 “terroristë” shqiptarë moshash , shtresash dhe kategorish të ndryshme
sociale, duke filluar nga i mituri e deri te plaku shtatëdhjetëvjeçar, nga
nxënësi e studenti, e dujke përfshirë mësuesin, profesorin e universitetit,
doktorin e shkencave e deri te akademiku, 87 prej të cilëve (mbase (më të
rrezikshmit”) ishin depërtuar nga kazamatet serbe: në Leskovc, në Vranjë dhe në
Prokuple, për t’i zhvendosur pastaj disa prej tyre edhe në CZ-në e famshme të
Beogradit, në Shabac e në Zajçar.
Pjesa tjetër, 151 veta, të
marrë të marrë peng deri më 7 prill të po atij viti, vuanin masën “qëndrim në
vend të caktuar” nëpër burgjet e Kosovës: në Pejë, në Prishtinë, në Prizren, në
Gjilan, në Mitrovicë, në Smrekovnicë, në Istog, në Dubravë etj.
Në fakt, këta 238 veta ishin
vënë në masën “qëndrim në vend të caktuar- izolim”, ndërkaq pjesa tjetër prej
dy milionë shqiptarësh, të gjithë “nacionalistë”, “irredentistë”,
“separatistë”, “secesionistë”, “terroristë”, “kanibalë” me dekada (nga viti
1912), e sidomos nga viti 1981, vazhdimisht vuanin dënimin e përjetshëm në të
ashtuquajturin “burg i tipit të hapur”, vazhdonin ta vuanin dënimin
kolektiv, atëbotë në burgun më të madh në botë, në burgun e quajtur-
Kosovë!...
Pra, ishin përcjellësit tanë
shqiptarë, respektivisht një pjesë e tyre, ata që e vranë heshtjen, e mbytën
frikën dhe e varrosën drojën, duke e ngritur zërin kundër atij akti makabër të
kriminelëve serbo-malazez. Ishin përcjellësit tanë shqiptarë (prapë, një pjesë
e tyre) ata që, duke raportuar para organeve të tyre, e njoftuan jo vetëm
opinionin kosovar e të Jugosllavisë së atëhershme, por edhe opinionin e gjerë
në botë, me “drejtësinë” serbe dhe me “sistemin juridik” të saj. Ishin
pikërisht përcjellësit tanë shqiptarë (dhe sërish, një pjesë e tyre) ata që e
shqyen terrin e “natës së thikave të gjata” të 28 marsit 1989, e zhveshën
lakuriq “shtetin juridik” dhe “politikën e bashkim-vëllazërimit dhe
të bashkëjetesës së të gjitha kombeve dhe kombësive”, e njoftuan
opinionin kosovar e më gjerë se si Serbia “unike” i zbaton në jetë
“dispozitat në fuqi” lidhur me “ruajtjen e integritetit” dhe të “dinjitetit” të
qytetarit, e vunë në shtyllën e turpit të botës Serbinë e quajtur Jugosllavi.
Ishin pikërisht përcjellësit tanë shqiptarë ata që, pasi ishin të fuqishëm të
ndërmerrnin diç aty për aty për të penguar apo për të ndërprerë atë terror që
kishte filluar të ushtrohej në natën e 28 marsit 1989 dhe kishte vazhduar edhe
të nesërmen, dujke rrezikuar jo vetëm vendin e tyre të punës, por edhe lirinë
personale me kërcënimet e Çaloviqit se “do të shkoni edhe ju atje ku janë
ata!”, ia imponuan Serbisë së quajtur Jugosllavi formimin e atij farë
komisionit të përzier për zbardhjen e rastit. Ata, përcjellësit tanë shqiptarë
pra, e shpëtuan nga torturat e mëtejme atë pjesë të inteligjencies shqiptare, e
cila ndodhej hiq më pak e hiq më shumë se mes jetës dhe vdekjes...
Jam gëzuar atëherë e gëzohem
edhe sot që, këtë vepër, këtë akt sa madhor aq edhe të guximshëm, e kishte bërë
një pjesë e atyre që, deri dje, pothuajse njësoj si kolegët e tyre serbë e
malazez (në mos edhe më zi se ata), na ndiqnin e na përndiqnin, na përcillnin
në çdo hap dhe na arrestonin e na maltretonin, na gjykonin e na dënonin me
shumë vite burg.
Zejnullah Bici më ka thënë se
kishte apeluar edhe te kolegët e tij të tjerë që të jepnin deklarata të tilla,
por nuk kishte hasur në mirëkuptim. Ç’ti bësh?! Për atë akt barbar nuk kishte
raportuar, nuk kishte informuar dhe nuk kishte dëshiruar as personi përgjegjës
i tërë marshutës, Milutin Vukotiq.
Deklarata e Zejnullah Bicit,
ndonëse e hartuar me një serbishte të dobët dhe profesionalisht jo edhe në një
nivel aq të kënaqshëm, nxori edhe zyrtarisht sekretin e krimit institucional
jashtë atyre mureve të përgjakura të burgut famëkeq të Leskovcit. E tillë,
mbase me krejt pak ndryshime, është edhe informata zyrtare lidhur po me
këtë rast, e përgatitur dhe e dorëzuar nga Zejnullah Bici dhe Kajkush Hajvati,
drejtuar sekretarit të SKPB të Kosovës, Jusuf Karakushi, dhe zëvendësit të tij,
Rajko Çoloviq.
VRASJA E
DYFISHTË E IZOLANTËVE
Formimi i komisionit të
përzier dhe ardhja e tij në Burgun Komunal të Leskovcit, gjoja për ta zbardhur
rastin lidhur me incidentin, siç e quanin ata, që kishte ndodhur në atë burg
(nga shënimet e Zejnullah Bicit del se ngjashëm kishte ndodhur edhe në Vranjë),
duket se e arsyetoi rolin dhe qëllimin e tij. Nga ajo ditë, kur nga deklaratat
tona ky komision konfirmoi se më 28 dhe 29 mars 1989, në Leskovc (dhe në
Vranjë) kishte ndodhur krimi, iu dha fund terrorit fizik që ushtrohej
institucionalisht mbi neve, izolantët shqiptarë.
Por,, se “drejtësia” serbe dhe
“shteti juridik” funksionojnë “njësoj” për të gjithë qytetarët, u dëshmua
pikërisht në rastin tonë.
Kështu, në pjesën e dytë të
qershorit të po atij viti, kur procesi i hetimeve që zhvilloheshin kundër nesh
në Burgun e Qarkut në Pejë, kishin arritur kulmin dhe pritej vetëm edhe vendimi
formal i Prokurorisë Publike e Qarkut në Pejë për hapjen e procedurës së
paraburgimit, e cila, përmes një procesi të montuar politik, do të përfundonte
me nxjerrjen tonë para “drejtësisë” serbe (dhe, gjithsesi- dënimin tonë me
shumë vite burg, hetuesit, që aso kohe kishin ardhur nga republikat e tjera të
atëhershme jugosllave dhe nga Krahina Autonome e Vojvodinës për t’u ofruar
“ndihmë” juridike profesionale kolegëve nga Kosova), më thanë të shkruaja një
deklaratë lidhur me “incidentin” që kishte ndodhur në Leskovc. As që më shkonte
mendja se do të dilte diçka nga kjo punë. “Qeni qenin nuk e ha!”, thotë një
fjalë e urtë popullore. Kush dhe kë do ta padisë, kush dhe kë do ta gjykojë,
kush dhe kë do ta dënojë?
A duhet dënuar qytetarët e
Leskovcit, të cilët kishin ardhur të dehur në lokalet e burgut për t’i
maltretuar izolantët shqiptarë? Jo! Qytetarët e Leskovcit sigurisht se nuk
kishin ardhur aty krye me vete. Ata kishin ardhur aty me ftesën ose me pëlqimin
e gardianëve dhee me lejën e drejtorit të burgut. A duhej dënuar gardianët e burgut
të Leskovcit për krimin që kishin kryer mbi viktimat e pafajshme, për torturat
që ua kishin bërë, për plagët që ua kishin shkaktuar shqiptarëve nga Kosova, të
arrestuar e të dërguar për “qëndrim në vend të caktuar” mu në burgun e tyre/
Jo, assesi! Ata vetëm sa e kishin respektuar regjimin e burgut, të cilin e
kishte nënshkruar drejtori i burgut. A duhej dënuar drejtorin që, në
institucionin të cilin drejtonte, shkileshin rëndë “dispozitat kushtetuese” dhe
ato të Kartës së Kombeve të Bashkuara si dhe të akteve të tjera ndërkombëtare
mbi liritë dhe të drejtat themelore të njeriut? Jo, kurrsesi!
Para tyre do të duhej të
dënohej sekretari i atëhershëm Republikan i Punëve të Brendshme të Serbisë.
Por, për ta dënuar atë, duhej dënuar më parë sekreti Federativ i Punëve të
Brendshme. Duhej dënuar kryetari i Shtetit të atëhershëm, duhej dënuar Kryesia
e atëhershme e Republikës dhe ajo e Federatës, kryetari dhe kryesia e partisë
në të gjitha nivelet e organizimit të saj. Duhej dënuar qeveria e atëhershme
federative dhe ajo republikane, duhej dënuar Akademia Serbe e Shkencave dhe e
Arteve, Shoqata e Shkrimtarëve të Serbisë në “Francuska 7” dhe ajo e
Jugosllavisë së atëhershme, si dhe Kisha Ortodokse Serbe e të gjitha kohërave,
që nga mesjeta e këtej, ngase pikërisht këto tri asociacione, në përbërjen e të
cilave ishte tubuar e tërë “yndyra” e kombit dhe e shtetit serb, e kishin
skicuar dhe e kishin përpunuar deri në detaje një politikë të tillë, të cilën e
zbatonte qeveria dhe institucionet e tjera shtetërore dhe partiake serbe; duhej
dënuar të gjithë “baballarët” e kombit serb, me të gjitha elaboratet e tyre për
shfarosjen e shqiptarëve; të gjitha mitet e popullit serb, mbi bazat e të
cilave ende projektohet dhe ndërtohet ardhmëria e tij; duhej dënuar e tërë
literatura, e tërë shkenca serbe, e themeluar në rrena e në mashtrime...
Me një fjalë, për ta dënuar kriminelin e sotëm, duhet
dënuar krimineli i djeshëm, sepse ky i sotmi është pjellë e atij të djeshmit...
Por, Serbia, nuk do t’i dënojë
kriminelët e Leskovcit. As ata të Vranjës. As ata të Prokuples, të Krushevcit,
të Kralevës, të Kragujevcit, të Nishit, të Pozarevcit të Pallankës, të
Novo-Sadit, të Beogradit, etj. Ajo, duke organizuar gjykime të improvizuara,
krejtësisht qesharake dhe fare të tejdukshme, gjoja për dënimin e gardianëve të
Burgut Komunal të Leskovcit të cilët, më 28 dhe 29 mars 1989, terrorizuan
dyzet e një shqiptarë nga Kosova, përpiqej ta shpëtonte para botës fytyrën e
vet. Por, cilën fytyrë se?!Me gjykime të tilla, Serbia bënte teatër. Inskenonte
gjykime si ai i Leskovcit.
Meqë aktgjykimi i Gjykatës
Komunale të Leskovcit lidhur me “incidentin” e 28 dhe 29 marsit 1989 është në
gjuhën serbe,si dhe për shkak të gjatësisë së tepruar të tekstit të tij,
teknikisht është e pamundur të botohet këtu në tërësi, qoftë në formë faksimile
e qoftë si shkrim i përkthyer. Një version më të shkurtër të këtij aktgjykimi,
me gjërat më esenciale, do të dukej kështu:
“...Gjykata Komunale në
Leskovc, në Kolegjin penal të shkallës së parë, në përbërje të Kolegjit
gjyqësor, gjykatësit Jovan Stojanoviq, dhe të... (evidentohen emrat e porozëve, to procesmbajtësit, të
prokurorit dhe të mbrojtjes- K.B), në lëndën e fajësisë së të pandehurve
Pejçiq Petar (drejtor i burgut- K.B) dhe Gjorgjeviq Slavko (përgjegjës
për siguri po në atë burg- K.B.) ... për vepër penale për punë të
papërgjegjshme zyrtare nga neni 245, al. 2 lidhur me al. 1 të ligjit Penaë të
Republikës Socialiste të Serbisë, si dhe të të pandehurve tjerë... (evidentohen
emrat e nëntë rojtarëve- gardianëve të burgut- K.B.), për shkak të veprës
penale keqpërdorim i detyrës zyrtare nga neni 66 i Ligjit Penal të RS të
Serbisë, sipas propozimpadisë së Prokurorisë Publike Komunale në Leskovc, Kt.
Nr. 696/89 të datës 09.10.1989, të precizuar më 05.03.1990, sipas shqyrtimit
kryesor publik, me gojë, të mbajtur më 07.05.1990, e pas konsultimit e votimit
më datën 10.05.1990, pasi konstaton se të pandehurit (rojtarët-gardianët-
K.B.), për shkak se më datën 28.03.1989, në lokalet e Burgut Komunal të Leskovcit,
me rastin e pranimit në lokalet e burgut dhe, më 29.03.1989, me rastin e
dorëzimit të aktvendimeve mbi masën e shqiptuar- qëndrim në vend vend të
caktuar, pa kurrfarë arsyje, i kanë rrahur me shkopinj gome, me boksa e me
shqelma, dujke i goditur në çdo pjesë të trupit, personat e arrestuar –
izolantët nga Kosova, me ç’rast u kanë shkaktuar atyre lëndime të lehta
trupore, kurse Pejçiq Petar, në cilësinë e drejtorit të burgut, dhe Gjorgjeviq
Slavko, në cilësinë e përgjegjësit për siguri në burg, për shkak se, edhe
pse gjatë kohës së pranimit të izolanteve kanë qenë prezent, kanë parë dhe kanë
dëgjuar se çfarë po ndodh me të izoluarit në lokalet e burgut, madje edhe pse
iu është tërhequr vërejtja edhe nga ana e inspektorëve të Sigurimit Shtetëror
të Sekretariatit të Punëve të Brendshme të Kosovës, dëshmitarët Kajkush Hajvat
dhe Zejnullah Bici se personat e sjellur nga Kosova po rrahen nëe lokalet e
burgut nga personeli i burgut, këta dy (drejtori dhe përgjegjësi për
siguri)- K.B.) nuk kanë urdhëruar ndërprerjen e përdorimit të mjeteve të
dhunës, janë fajtorë për kryerjen e veprës penale andaj, dujke aplikuar
dispozitat ligjore të lartpërmendura dhe nenet 5, 33, 38, 41 52 dhe 53 të LP të
RSFJ-së, ua shqipton masat:
DËNIME ME KUSHT, burgim me
kohëzgjatje nga katër muaj, ashtu që masat e shqiptuara të dënimit nuk do të
ekzekutohen nëse të pandehurit, në afatin prej një viti nga plotfuqia e këtij
aktgjykimi, nuk kryejnë ndonjë vepër të re penale...”.
“Drejtësia” serbe, pastaj,
sipas këtij aktgjykimi, obligon të pandehurit që, në emër të shpenzimeve të
procedurës penale, t’ia paguajnë gjykatës penale nga 226 dinarë si dhe në emër
të paushallit nga 200 dinarë, me kërcënim të ekzekutimit brenda 15 ditësh nga
plotfuqishmëria e aktgjykimit.
“... Të gjithë të dënuarit, me
qëllim të realizimit të të drejtës në kërkesë për kompensim, udhëzohen në
procedurë kontestimore konform nenit 108 al. 2 të LPP...”- përfundon aktgjykimi.
Çfarë ironie?! Kur në Kosovë
shqiptarët paguanin me kokë ngritjen e dy gishtërinjve në formë të shkronjës V,
në Serbi, në “shtetin juridik”, ekzekutuesit e metodave të inkuizicionit ndaj
shqiptarëve, dënohen me nga katër muaj burg ME KUISHT!
Por, tragjikomedia e këtij
teatri të absurdit, nuk përfundon vetëm me kaq. Ajo kishte edhe akte të tjera.
Loja vazhdon...
Të dënuarit, si palë “të
dëmtuara” nga masa e shqiptuar – “dënimet me kush në kohëzgjatje prej katër
muajsh” – e kishin shfrytëzuar të drejtën e ankesës, të cilën ua garantonin
“dispozitat në fuqi” dhe, kështu, e kishin vënë në lëvizje Gjykatën e Qarkut në
Leskovc e cila, në kolegjin e saj penal të shkallës së dytë, duke vendosë në
ankesë të mbrojtësve të të pandehurve, në seancën e mbajtur më 04.03.1991, me
aktgjykimin Kzh. nr. 543/90, abrogoi aktgjykimin Kt. nr. 1189/89 të datës
07.05.1990, të Gjykatës Komunale në Leskovc dhe lëndën e ktheu në rigjykim,
kurse ankesën e Agim Vllasit, njërit nga izolantët, e hodhi poshtë si të
pabazë!...
Pas vrasjes së parë, më 28 dhe
29 mars 1989, kjo ishte vrasja e dytë që u bëhej izolanteve shqiptarë të Kosovës
nga “drejtësi” serbe.
Pro, loja prapë vazhdon...
Gjykata Komunale në Leskovc,
sipas procedurës së paraparë me ligj, në shqyrtimin kryesor publik me gojë, të
datës 26.06.1992, e pas seancës për konsultim dhe votim të datës 29.06.1992, me
aktgjykimin K. nr. 427/91, gjashtë të pandehurve nga gjithsej njëmbëdhjetë sa
ishin, ua shqiptoi të njëjtat dënime, kurse psesë të tjerët, përfshirë këtu
edhe drejtorin e burgut dhe përgjegjësin për siguri, I LIROI plotësisht nga
përgjegjësia!...
Dhe, për ta çuar lojën deri në
fund, aktivizohet sërishmi Gjykata e Qarkut në Leskovc dhe me aktgjykimin e saj
Kzh. nr. 430/92, të datës 30.12.1992, të Prokurorisë së Qarkut në Leskovc si
dhe ankesat e të “dënarëve”!
Lavdi marrëzisë!
(Marrë nga
libri i Kolë Berishës DITARI I NJË IZOLANTI,
Prishtinë,
2002, f. 273-288; nëntitulli është yni- Kadri Mani)
Valdete Berisha
Nga Valdete BERISHA/Dy vjersha
Valdete Berisha e lindur më
01.10.1987, në fshatin Shtuticë komuna e Drenasit. Shkollën fillore e mbaroi në
vendlinjdje, ndërsa të mesmen në Gjimnazin e shkencave natyrore " Gjergj
Kastrioti Skënderbeu" në Drenas.
Në vitin 2006 regjistroi studimet në Fakultetin e Edukimit në Prishtinë,
departamenti Fillor.
Gjatë shkollimit të mesëm dhe fillor merr pjesë në të gjitha aktivitetet e
organizuara në kadër të grupeve letrare në shkollën ku vijon mesimet.
Në vitin 2009 zgjidhet kryetare e Grupit letrar " Papa Kristo
Negovani" të Fakultetit të Edukimit
FLAS NË EMËR TË ATDHEUT TIM
Top of Form
Në dritën e qiriut të Naimit
thura ca vargje për ty
u bëra dhe lypsar i paskrupullt
që e dërrmonte penen e Migjenit të ri.
Ngase ata që rrinin lartë në kolltuqe mendafshi
donin t'na shtypnin pa drojtje mua dhe ty
të krisurve, s'ju mjaftonin gjithë ato poshtrime e ato djallëzi
sigurisht që jo, ngase këtu prokurori dhe krimineli
pinë kafe dhe uiski në të njejtën tavolinë.
E syri është adaptuar të shohë
gjithë ato kronika të zeza, e çdo ditë ceremoni
madje dhe vllavrasjet të duken si lojra fëmijësh
që një të rrituri i krijojnë monotoni.
Është për të ardhur keq
por ky është realiteti, ngase jemi mësuar të zvarritemi
sa herë që kërkon ti,
e të bëjmë dasëm pa krushq e pa tupana
sot thonë mungon nusja,
po nesër, nesër ndoshta as nusja s'do të vijë.
Mos ndoshta ju mungon bekimi
apo ka diçka që ju ngjallë frikë
s’i lejon të dëgjojnë diç tjetër pos ca shushurimash
që tingëllojnë si mesazhe mafioze
ju kërkon që ëndrrat t'i fusin si rroba në valixhe
e t'i dërgojnë në adresë të tij.
Vallë, kush mund të jetë ky njeri kaq i lig
që s’i dëmshpërblim kërkon kokën e atdheut tim
ka emrin dhembje, mashtrim apo tradhti
është e pa mundur ta dish.
e pra, kush është më i çmenduri në këtë listë
unë që fllas në emër të atdheut tim
apo ju që hani e pini në kurriz të tij
t'ju them të drejtën më dhimbëseni
ju parazitë të shekullit të ri.
Tani që vdekja ju shpalli dyluftim
e diagnoza juaj ka emrin dështim
saqë edhe "Kështjella " e Kadaresë ju mbylli portat
për t'ju varrosur për të fundit herë
mundësinë për një rikthim.
E unë flas në emër të atdheut tim
godas pa mëshirshëm ata që fyejnë atdheun tim
vras pa një pa dy ata që shtizat i drejtojnë atdheut tim
por di t'jem dhe e butë, madje mjaft e dashur
për ata që këndojnë për ty, flasin, flen e zgjohen
me të njejtin qëllim
që ti të jesh jeta dhe vdekja e tyre
të jesh lëndina në të cilën shlodhen
sa herë që janë të lodhur nga jeta
je ti ATDHEU IM.
Bottom of Form
Top of Form
MË FRYMËZIM I SHPIRTIT Drenicë lule e qendisur në kurorë Kosovë
je përherë e më e bukur kur të shoh të lirë
më je frymëzim i shpirtit
andaj çdo mengjes i bukur dua të më zbardh tek ti.
Je vello që bën Kosovën
të duket ndër më të mirat për mua
je si një ditë pranvere
që edhe dimrit ftohtësinë ja shuan.
Je trungu me kurorë
më të bukur ndër pyje
që edhe bora e bardhë tek i bie
bën kurorën e saj të duket si një duvak nuserie.
Tani gjason në kordele mahnitëse
që ia falë bukurinë gërshetave të Kosovës
i je bërë obmrellë që e mbron nga fortunat
që i sjellin malet
e dashuron marrëzisht, andaj çdo mbremje
në qoshen e dritares së saj t'i i këndon serenadë
me origjinë Korçare.
Me gjithe perplasjet
shume-shekullore ekstremistat sllav dhe turqit-osman e kan pase gjithmone nji
pike te perbashket: Luften e vazhdueshme për zhgatrrimin e identitetit, të
vlerave historike dhe kulturale të popullit shqiptar. Shkëputja e Kosovës
nga Serbia dhe përfshimja e të gjithë Ballkanit në Bashkimin Europian asht
disfata përfundimtare e aleancës së ekstremistëve serbo-arabë si dhe fundi i
influencës së Rusisë në këtë territor europian.
Me gjithe ate populli thote: “Ujt flè, por hasmi s’flè!”.
Dhe ja qe hasmi e nxjerr koken here mbas here duke u perpjekur
te hedh balte mbi figurat shqiptare, mbi shpirtin thellesisht shqiptar te
paperkulun ne shekuj, figura qe i japin vlere shqiptarizmes neper bote. Dhe ja
qe hasmi i aleances ekstremiste sllavo-osmane pohon djallzisht dhe
pavertetsisht: “….per prejardhjen vllehe te babait te Nene Terezes! …”.
Pamvarsisht ne se a asht i vertete apo jo pohimi “… per
prejardhjen vllehe te babait te Nene Terezes! …”, due te theksoj nji
gja me shume randesi. Vete pohimi “prejardhje vllehe” formon nji
tentative arabofile e nxitjes urrejtjes ndermjet kombesive europiane te
Ballkanit. Europiant i kan vue nji here e pergjithmone kapak se kaluemes me
antagonizma dhe kan fillue nji epoke te rè madheshtore te bashkimit te popujve
te te gjithe Europes ne nji komunitet. A ka pase antagonizem ma te madh dhe
tradicionalisht shekullor ne Europe se sa ne mes Frances dhe Gjermanise?!? E
prà sot aleanca mes Frances dhe Gjermanise asht themeli dhe aksi i Bashkimit
Europian. Fakti qe u asht mbylle definitivisht arabve dera ne Ballkan ban ate,
qe ato te mbeshteten ne mbeturinat turko-osmane ne keto troje, per te tentue
nji acarim politik ndermjet ketyne popujve. Por ballkansit, me mend ne krye, te
gjithe, pa perjashtim, e kane te qarte se e ardhmja e tyne e perparimit asht
vetem Europa. Asht per kete arsye qe tentativat e nxitjes se urrejtjes
nderballkanike te kujtedo qofte, do te deshtojne. E çka don me thane per né
europiant se njeni asht vlleh, apo grek, apo kroat, apo rumun, apo bullgar, apo
shqiptar, apo malazez, apo boshnjak, apo serb, apo maqedonas, apo turk, apo
ashkelì, apo rom? Kjo per né europiant nuk don me thane asgja, sepse ne baze te
parimeve tona mbi “Te Drejtat Themelore Te Njeriut”, te gjithe jane
njisoj. Edhe Presidenti i Zi asht njisoj si Presidenti i Bardh, si Presidenti i
Verdhe, apo si Presidenti Lekurkuq etj.etj.etj.
Per kete arsye shprehja “….per prejardhjen vllehe
(te babait te Nene Terezes apo kujtedo qofte)! …” asht e
papranueshme per nè.
Tashti le te shohim ne se me te vertete “Kole Bojaxhiu”
i jati i Nobelistetes per Paqe, Nane Terezes, na delka vlleh e jo shqiptar!
Fakti qe maqedonsit nuk ia arriten ta bajne maqedonse ne
opinionin botnor vajzen e Kole Bojaxhiut dhe vete fakti qe ne vendin e shtepise
se Kole Bojaxhiut dojne te ndertojne ndertesa te zakonshme, pra vete ky fakt
verteton se Kole Bojaxhiu nuk ka qene sllav, por ka qene shqiptar e bir shqiptari
me gjak puro shqiptar. Por askush ma shum se vete i biri i Kole Bojaxhiut nuk
mund te na deshmoje ma mire origjinen e te jatit. Po citoj ma poshte nji pjese
te intervistes se Lazer Kole Bojaxhiut, te birit te Kole Bojaxhiut dhe vlla me
Nane Terezen, me banim ne Sicilie dhane gazetarit italian Gaetano Salimbeni dhe
qe zotni Pandeli Pasko Kuteli pati miresine te na e sjelli ne shkrimin e tij te
dates 24 shkurt 2009 ne gazeten TribunaShqiptare ( http://tribunashqiptare.com/news/133/ARTICLE/1921/2009-02-24.html
) me titull “Drama e fshehur e Nënë Terezës“:
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
“ Para do kohe ndesha një shkrim të veçantë: për herë të parë Z. Lazër
Bojaxhiu, vëllai i Nënë Terezës, rrëfente për familjen e vet. Bisedën e
zhvilloi gazetari Gaetano Salimbeni në dhjetor 1979 dhe e botoi në revistën
javore ‘Gente’ (Njerëz). Pra menjëherë mbas dhënies së çmimit Nobel Nënë
Terezës. Megjithëse i shkruar sot e 14 vjet më parë shkrimi jep të dhëna me
shumë inetres. …. Me interes të veçantë është dëshmia për herë të parë e disa
të vërtetave të dhimbëshme. E para është ajo mbi shkatërrimin e mirëqenies të
familjes së Nënë Terezës mbas helmimit të të atit, Nikoll Bojaxhiut, helmuar si
thuhet në shkrim, për arësye politike.
E FSHEHTA E TMERRSHME
“Dua së pari të sqaroj një pikë” thotë vëllai i Nënë Terezës.
“Ne jemi shqiptarë, jo jugosllavë si shkruajnë nga pak gjithë gazetat e botës. Keqkuptimi
ka ardhur nga që Shkupi, qyteti ku jemi lindur, më parë ishte shqiptar dhe
pastaj i kaloi Jugosllavisë. Po ne të gjithë vazhdojmë të flasim shqip dhe
motra ime (e cila di edhe anglisht dhe pak frëngjisht) letrat m’i shkruan
shqip.” “Andrallat për familjen tonë”, kujton Zoti Lazër “filluan pikërisht nga
kjo luftë mes Jugosllavisë dhe Shqipërisë për zotërimin e Kosovës, krahinës ku
ndodhet Shkupi dhe që nga sipërfaqja është më e madhe se gjithë Shqipëria e
sotme. Babai ynë Nikoll Bojaxhiu, i cili ishte tregtar i kamur dhe kishte edhe
një sipërmarrje ndërtimi (pat ndërtuar teatrin e parë në Shkup), ishte i
angazhuar edhe politikisht: kuptohet, përpiqej për të drejtat e popullsisë së
Kosovës, e cila ndjehej dhe dëshëronte të mbetej shqiptare. Është e qartë se
kur erdhën jugosllavët iu desh të vuante gjithë llojet e shpagimit dhe
hakmarrje. Vdiq i helmuar më 1919, gati 46 vjeç. Dhe është e qartë, edhe pse
nuk thuhet në asnjë çertefikatë mjekësore, u helmua nga jugosllavët”.
Më 1919, vitin e vdekjes së Nikoll Bojaxhiut, e ardhëshmja
motër Tereza (emri i pagëzimit të së cilës është Gonxhe, përkthyer italisht
Agnese - Anjeze) ishte 9 vjeç me që pat lindur më 27 gusht 1910; Lazri, vëllai
ishte 11 vjeç dhe 13 vjeç motra e madhe Agata (vdekur më 1976, dy vjet mbas së
ëmës, edhe ajo e vetme dhe e dëshpëruar). Është pikërisht kjo drama të cilën
motër Tereza e jetoi në heshtje për shumë vite: vdekja e nënës dhe motrës.
Lazër Bojaxhiu nuk do të dëshironte të shtonte gjë tjetër asaj që pat thënë: “E
di se po hap një plagë ende të pambyllur në zemrën e Nënë Terezës dhe që do të
mund të mbyllet me vështirësi, por është e nevojshme që njerëzit ta dinë si
është vdekja në këtë vend. Në se vendosa ta zbuloj të fshehtën e tmerrshme
(mund ta kisha bërë qysh në Oslo gjatë ceremonisë të dorëzimit të çmimit Nobel
nënë Terezës), e bëj veç për këtë: dëshëroj që popujt e gjithë botës t’i hapin
mirë sytë”.
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
Dhe si përfundim unë po përseris çka thashë në fillim të këtij
shkrimi:
Me gjitha përplasjet shumëshekullore ekstremistët sllavë dhe
turqit-osmanë e kanë pasë gjithmonë nji pikë të përbashkët: Lufën e
vazhdueshme për zhgatrrimin e identitetit, të vlerave historike dhe kulturale
të popullit shqiptar.
Paul Tedeschini, 20.07.2009
NEBIH BUNJAKU
NEBIH BUNJAKU
NJË SAMIT
PËR NJË
SIMIT
SHTËPIA BOTUESE
ZEF SEREMBE
PRISHTINË
2007
Botues:
METAFORA
Redaktor
Gani Xhafolli
Recensent
Nehat S. Hoxha
SHTATË URDHRA
1. Gjithçka
ecën me dy këmbë është mik.
2. Gjithçka
ecën me katër këmbë ose që ka krahë, nuk është shok.
3. Asnjë kafshë
nuk duhet të mos vesh rroba.
4. Asnjë kafshë
nuk duhet të flejë pa shtrat.
5. Asnjë kafshë
nuk duhet të mos pijë alkool.
6. Asnjë kafshë
nuk duhet të mos e vrasë kafshën tjetër.
BOTA JONË DEMOKRATIKE KORRI DY FITORE
Xhevdet Mazrekaj: Të kthehemi me Rugovën
NGA POEZIA SHQIPTARE
