Fotaq Andrea: Arbëreshët e Italisë (1413–2007), II

Frank Shkreli: At Pjetër Meshkalla – ndërgjegjja e lirë që sfidoi diktaturën komuniste

Në historinë e Shqipërisë së shekullit XX ka figura që nuk maten me postet që mbajtën, as me pushtetin që ushtruan, por me forcën morale me të cilën mbrojtën të vërtetën. Ata u bënë ndërgjegjja e një kombi në kohët kur ndërgjegjja kërkohej të heshtte. Një prej këtyre figurave është At Pjetër Meshkalla, jezuiti, edukatori...

Gjekë Gjonaj: Martin Brishaj - 'Zhbërja e kufirit etnik'

Në fondin e literaturës bashkëkohore shqiptare që trajton çështjet e kufijve, identitetit, territorit dhe marrëdhënieve ndërmjet shtetit, kombit dhe etnisë, studimi “Zhbërja e kufirit etnik” i Dr. Martin Berishajt zë një vend të veçantë. Kjo vepër  prej 343 faqesh, botuar në Tiranë  më 2017,  përfaqëson një ndër përpjekjet më serioze dhe më të argumentuara për ta trajtuar fenomenin e kufirit jo vetëm si...

Blerim Latifi: Po të kishte gojë ky lis...

Sic mund të shihet, ky lis është shumë i vjetër. Por kujtesa popullore nuk na thotë asgjë të saktë mbi moshën e tij. Natyrisht, biologët e bimëve, me teknologjitë e avancuara shkencore, mund ta zgjidhin fare lehtë këtë enigmë, por ku t’i gjej ata në këtë mëngjes të freskët korriku?...

Visar Zhiti: Një i plagosur rëndë në Luftën e Trojës flet përçart me Helenën

…ah… dua… të mos vdes… tani… Jashtë, pas perdeve të mëndafshta të dritareve të mëdha të pallatit tënd, përtej mureve rrethues, bëhet beteja. Dhe mbi plagët e mia bëhet. Njerëz dhe kuaj vriten. Dhe toka dhe gjysmë perënditë. Digjen anijet në breg, dhe jetët digjen. Si hobetë...

Gjon Marku: Gjyshja

Në spitalin e qytetit të vogël, ku jeta dhe vdekja ndeshëshin ashpër me njëra-tjetrën, gjaku mungonte, ndërsa nënëmadhja, pas operacionit dhe heqjes së tëmthit, kishte nevojë të ngutshme për transfuzion. Ajo, gjysmëgjallë e gjysmë e vdekur, as nuk merrte frymë e qetë e as nuk jepte shenja qartë të jetës...

Ndue Ukaj: Fytyra e njeriut dhe gjelat e politikës

Ishte Ibrahim Rugova, një prej udhëheqësve më të përndritur të shqiptarëve, ai që në dhjetorin e vitit 1986, kërkonte “më shumë demokraci për Kosovën”, sepse, kishte besim të palëkundur në vlerat ushqyese të demokracisë, në një kohë kur demokracia ende ishte kontinent i paarritshëm për krejt Europën Juglindore...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (51)

Me një ndjenjë përgjegjësie shkencore dhe me kujdes të veçantë vazhdoja të shfletoja dosjen me dokumente, duke e ditur se çdo fletë e saj mund të përmbante një dëshmi të re për historinë e rezistencës shqiptare. Çdo dokument që dilte para syve të mi kërkonte vëmendje të plotë, sepse përtej fjalëve të shkruara fshiheshin...

Gjon Keka: Milazimat e llojit të haxhiqamilit nuk mund ta ndalin Lëvizjen Skënderbeane të Deçanit

Po përsëritet historia, milazimat e llojit të haxhiqamilave  kanë nxjerrë kokat e tyre të gjarpërit dhe po kafshojnë dhe helmojnë kombin tonë, Kosovën që e shpëtuan miqtë si ShBA, vendet mike europiane dhe NATO. Si atëherë në kohën e haxhiqamilit edhe sot haxhiqamilat thërrasin "duam babën...

Kalosh Çeliku: Ima atë u zgjua nga varri rrëzë “Çuke” në katund

Ditë. Dielli dy shkopinj mbi Sharrin Plak në perëndim e kishte kapur në grusht Kryeqendrën kulturore të shqiptarëve, dhe Qytetin e dy Universiteteve. Matanë maleve kullosnin dhentë. Ujku në një përrua u kishte vënë pusi. Bariu i biente fyellit. Ama, ia kishte marrë një kënge, që gjithë Qytetin sikur donte ta zgjonte nga gjumi...

Llesh Ndoj: Dasma…!

Dasmat hyjnë në atë kategori veprimtarie jetësore, ku gëzimi është i gjithëpranishëm, kuptohet çifti i gëzohet kurorëzimit të dashurisë, familja vijimësisë, të tjerët një dite ndryshe, ditë për të mos u harruar mes urimeve pafund, takimeve me njerëzit më të afërm e ndjesisë së ripërtëritjes së jetës. Për prindërit...

Milazim Zeqiraj: LDK pas Rugovës

Pas ndarjes nga jeta të Presidentit historik, Ibrahim Rugova, më 21 janar 2006, Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) duhej ta ruante unitetin, frymën dhe vizionin rugovian. Fatkeqësisht, kjo nuk ndodhi. Kryetarët pasues, z. Fatmir Sejdiu dhe z. Isa Mustafa, drejtimin e partisë e morën...

Idriz Zeqiraj: Shmangia e krizës në LDK përmes analizës së sinqertë

Opinioni shqiptar në përgjithësi, anëtarësia e LDK-së, në veçanti, janë të shqetësuar për kërkesën e klanit të Isa Mustafës, për mbajtjen e Kuvendit shkarkues të kryetarit legjitim, Lumir Abdixhiku, për tri arsye: E para, shkarkimi i mundshëm i kryetar Lumirit, e dërgon vendin në zgjedhje të...

Blerim Latifi: Sulmi rus dhe gardhi i Maliq Pashës rreth Prishtinës

Në vitin 1807, konsulli francez në Janinë, François Pouqueville, gjatë një udhëtimi nëpër Kosovë, kaloi edhe në qendrën kryesore të saj, Prishtinë. Atje ai pa diçka të çuditshme. Sundimtari i qytetit kishte urdhëruar hapjen e një hendeku të madh rreth tij dhe ngritjen e një gardhi po ashtu të madh me ferra...

Gjon Marku: Katër drita

Nata zbriti mbi male ashtu siç zbret gjithmonë, ngadalë, pa zhurmë, si dikush që hyn në shtëpi me kujdes që të mos zgjojë njeri. Dola në ballkon, dhe qielli m'u shfaq me mijëra pika drite, si të donin të më thoshin: nuk je vetëm, shiko sa shumë jemi këtu sipër...

Sevdail Hyseni: Xhebraili

Një fukara shpirttrazuar, mbeti krejt i dëshpëruar. Punë nuk gjente askund, tha:- Do t’i jap jetës fund! - Hipi në një lis skaj malit, për t'i dhënë fund hallit. Poshtë zëri i erdhi ngadalë: - O more burrë, ç'ke vallë?...

Fejzulla Berisha: Arbëreshët e Italisë – paradigma e vazhdimësisë historike dhe identitare

Komunitetet arbëreshe të Italisë përbëjnë një nga fenomenet më të rëndësishme historike dhe kulturore të diasporës shqiptare. Për më shumë se pesë shekuj, ato kanë ruajtur gjuhën, kujtesën historike, traditat, besimin, folklorin dhe vetëdijen kombëtare, duke krijuar një model të rrallë të vazhdimësisë identitare jashtë territorit etnik shqiptar. Ky studim synon të analizojë formimin historik të...

Syrja Etemi: Kisha paleokristiane manastirore “Shën Thanasi” mbi Sllatinë të Tetovës që po flet me heshtje

Ka vende që nuk flasin me zë, por me heshtjen e gurëve të tyre. Ka tempuj që, edhe pse të rrënuar nga shekujt, vazhdojnë të qëndrojnë si dëshmitarë të kohës, të besimit dhe kujtesës së një populli. Rrëzë maleve e kodrinave të buta e madhështore të Sharrit të lashtë, këtu ku natyra e Pollogut bashkon hijeshinë e pyjeve me...

Edison Ypi: Prishta me Halle

Pak minuta me makinë nga Çorovoda, me të kaluar mbi urën metalike mbi Osum, një dorë e padukshme më tërhoqi në një rrugë të ngushtë të asfaltuar që shkonte përpjetë plot me kthesa. Dredhat e asfaltit kallauz rrenacak, më rrotulluan nja gjysmë ore si kali në lëmë dhe s'më çuan asgjëkundi...

Blerim Latifi: Kaçakët modernë grekë dhe heronjtë e Homerit

E lexova një lajm ndërkombëtar se si filmi Odiseu i Christopher Nolan ka shkaktuar rritje masive të shitjes së poemave të Homerit dhe të interesimit për mësimin e greqishtes. Njerëzit mendojnë se greqishtja e sotme është e njëjta me greqishten antike në të cilën u redaktuan poemat homerike...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (50)

Me një ndjenjë përgjegjësie shkencore dhe me kujdes të veçantë vazhdoja të shfletoja dosjen me dokumente, duke e ditur se çdo fletë e saj mund të përmbante një dëshmi të re për historinë e rezistencës shqiptare. Çdo dokument që dilte para syve të mi kërkonte vëmendje të plotë, sepse përtej fjalëve të shkruara fshiheshin...

Ryzhdi Baloku: A ishte në ujdi me politikën shtetërore të Serbisë deklarata e ministres Paunoviq?!

Në opinionin e gjerë ka bërë bujë deklarata publike e Ministres serbe Snezhana Paunoviq, e cila gjatë një intervistë në emisionin “Neispri?ano” (i/e patreguar) thotë: "Të kisha qenë Sllobodan Millosheviq në vitin 1998, do ta bëja spastrimin etnik të Kosovës", transmeton TV Kurir më 11.07.2026...

Frank Shkreli: 28 Korrik 1922 – kur Amerika i zgjati dorën Shqipërisë

Në historinë e kombeve ka data që nuk janë vetëm kronologji. Ato janë busulla morale, që u kujtojnë brezave se cilët kanë qenë miqtë e tyre në kohët më të vështira. Për Shqipërinë, 28 korriku 1922 është njëra prej këtyre datave. Atë ditë, Shtetet e Bashkuara të Amerikës njohën zyrtarisht shtetin shqiptar, duke...

Gjon Marku: Njeriu që mbante gurin e rrufesë

Nata e Krishtlindjeve kishte ardhur e ftohtë, por e bardhë. Një borë e pastër, sa vetë bardhësia, mbështillte gjithçka. Nëna e plakur e me trupin e rënduar, si të mbante mbi shpinë gjithë kullën tonë të vjetër, kishte marrë tim bir për dore dhe ishte drejtuar për në katin e parë të kullës, ku digjeshin në oxhak disa kërcunj lisi të thatë e prushi skuqte rrasat e gurta...

Albert Vataj: Gruaja, për të dashuruar dhe për të qenë e dashuruar

Gruaja është krijuar për të dashuruar dhe për të qenë e dashuruar. Në këtë thirrje të natyrës qëndron një nga të vërtetat më të thella të qenies njerëzore. Ajo i jepet jetës me një përkushtim që ndryshon trajtë, por kurrë thelb: fillimisht si vajzë, pastaj si e dashur, si bashkëshorte dhe, në fund, si nënë. Në secilin prej këtyre shndërrimeve...

Kristaq Turtulli: Syri i nënës mbeti në mjegull

Ne nuk lindëm. Na zgjoi një këngë që askush nuk e kishte kënduar ende. Ende pa marrë emra, mbanim në pëllëmbë një copë qielli të njomë, dhe besonim se bota hapej me qepallën e një nëne. Kur ajo ngrinte syrin e kaltër, detet humbnin brigjet, zogjtë harronin fluturimin, dhe koha, si një fëmijë i hutuar, na ndiqte zbathur...

Frank Shkreli: Besa nuk është slogan – është ndërgjegjja morale e kombit

Në historinë e popujve ka fjalë që nuk janë thjesht pjesë e fjalorit. Ato janë simbole të identitetit, të karakterit dhe të ndërgjegjes së një kombi. Edhe për shqiptarët, ka fjalë që nuk janë thjesht pjesë e fjalorit, por përfaqësojnë shtyllat morale mbi të cilat është ngritur identiteti kombëtar i shqiptarëve. Dy prej tyre janë Rilindja dhe Besa...

Asllan Dibrani – Luani: Kur debati publik përplaset me lirinë e shprehjes

Kallëzimi penal ndaj veteranit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Musë Musa, më detyron të reagoj publikisht. Nuk reagoj për të sulmuar askënd, por për të mbrojtur një parim themelor: lirinë e shprehjes dhe të drejtën për debat të lirë në një shtet demokratik. Musë Musa është një luftëtar i UÇK-së, një njeri që në kohën më të rëndë të...

Kalosh Çeliku: Askushi

Vështirë është ta duash një shtet që garanaton popullatën e vet nga toka e qielli. Fshatrave ua vë zjarrin… Shtëpive… Shkollave… Kishave të të parëve. Zot, u delë xhamive të Perandorisë osmane me gjysëmhënën në minare… Nuk e shpallë Xhaminë Shqiptare me Flamurin kuqezi të Skenderbeut në minare?!…

Gjon Keka: Kosovës i nevojitet një Skënderbe i dytë

Si duket edhe një herë Europa duhet si në kohën e Gjergj Kastriotit(Skënderbeut) ta mbrojë veten nga ideologjia islamike (radikalizmi islamik). Rastet e shpeshta të sulmeve terroriste në vendet e Bashkimit Europian duhet t'i zgjojnë nga gjumi jo vetëm krejt europianët, por edhe disa pushtetarë, individ e...

Albert Vataj: Plisi në kokën e Odisesë, një udhëtim 3000-vjeçar

Në historinë e artit dhe të letërsisë perëndimore, pak momente mbajnë peshën e një natyre aq njerëzore dhe thellësisht tronditëse sa takimi i Odisesë me qenin e tij, Argosin. Në Këngën XVII të Odisesë së Homerit, ky takim mbart një tragjizëm të thellë. Odiseu kthehet në Itakë pas 20 vitesh mungese, i transformuar nga Athinaja...

1 2 3 4 5
Në Fokus