Xhelal Zejneli: Quo vadis, Maqedonia?!

Albert Vataj: Vrapuesja e Prizrenit dhe Valltarja e Tetovës, një shpalosje estetike dhe mitologjike e shpirtit të lashtë dardan

Në dy cepa të Dardanisë së lashtë, në Prizren dhe Tetovë, arkeologjia na ka dorëzuar dy figura prej bronzi që bartin hijeshi, gjallëri dhe simbolikë të pashembullt: Vrapuesja e Prizrenit dhe Valltarja e Tetovës. Në përmasat modeste të trupave të tyre (11.4 cm dhe 9.4 cm), këto statuja përmbledhin një botë të tërë: estetikë e...

Isuf B. Bajrami: Sovraniteti i Shqipërisë dhe nevoja për hetim të protestës

Ngjarjet e fundit të lidhura me protestën përbëjnë një moment kritik për institucionet e Republikës së Shqipërisë dhe një test të drejtpërdrejtë të aftësisë së shtetit për të garantuar rendin publik, sigurinë kombëtare dhe paprekshmërinë e sovranitetit të tij territorial dhe institucional...

Albert Zholi: Thënie me frymë letrare për shkrimtarët e mëdhenj të botës

Shkrimtarët e mëdhenj kanë ndriçuar mendjen dhe shpirtin e miliona njerëzve, duke lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë e njerëzimit. Kur njeriu ndodhet në dëshpërim, shpesh qetësinë dhe shpresën e gjen në faqet e një romani të mirë. Historitë më të bukura...

Meti Rexhepi: Çelësi magjik i fëmijërisë

Shkrimtari Xheladin MJEKU me rastin e 65 vjetorit të lindjes së tij, botoi tri vëllime librash me poezi për fëmijë: “NJË PIKNIK NË KOPSHTIN ZOOLOGJIK”, “NËN GJETHE KAM SHTËPINË” dhe “LULET NUK KANË MOSHË” poezi për moshën më të re të fëmijëve. Tre librat me ilustrime u botuan në emër të Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës...

Ndue Dedaj: Kriza e identitetit të liderve (dhe Ibrahim Rugova si një simbol)

Kur vëren me shqetësim se liderit shqiptarë në Shqipëri dhe Kosovë nuk po e luajnë dot rolin që kanë marrë përsipër, atëherë mendja të vete menjëherë të modelet e mëparshme. Kishim apo nuk kishin ne të tillë? Dhe sa rrimë e kërkojmë në histori arketipin ideal të Luigj Gurakuqit, po sjellim profilin më të spikatur të liderit ndër...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (5)

Shkruhej se Fazli Grajçevci, bashkë me revolucionarë të tjerë shqiptarë, kishte kërkuar me këmbëngulje dhe pa u trembur që popullit shqiptar në Jugosllavi t’i njihej e drejta e Flamurit Kombëtar. Sot kjo kërkesë mund të duket e thjeshtë, pothuajse elementare. Por në atë kohë ajo ishte një akt i madh guximi dhe sfide...

Izri Rexha: Të jesh shqiptar në ish-Jugosllavi - përndjekje, diskriminim dhe qëndresë

Historia e shqiptarëve në ish-Jugosllavi gjatë shekullit XX përbën një nga kapitujt më të dhimbshëm të historisë sonë kombëtare. Për dekada me radhë, shqiptarët jetuan nën një regjim që nuk i trajtonte si qytetarë të barabartë, por si një popullsi që duhej nënshtruar, kontrolluar dhe dobësuar vazhdimisht. Përkatësia shqiptare...

Fejzulla Berisha: Sovraniteti i Kosovës nuk është objekt negociatash (1)

Në historinë e kombeve ekzistojnë çështje që mund të jenë objekt kompromisi politik, por ekzistojnë edhe parime themelore që nuk mund të vendosen në tavolinën e negociatave. Sovraniteti shtetëror bën pjesë pikërisht në këtë kategori. Ai nuk është privilegj që mund të jepet ose të merret sipas vullnetit të aktorëve...

Isuf B. Bajrami: Respektimi i sovranitetit dhe i përgjegjësisë qytetare

Shqipëria dhe Kosova janë dy republika sovrane, të ndërtuara mbi kushtetutat e tyre, institucionet demokratike dhe vullnetin e qytetarëve të tyre. Ato janë të lidhura ngushtë nga historia, kultura, gjuha dhe interesat kombëtare, por njëkohësisht përbëjnë dy shtete të veçanta me kompetenca, përgjegjësi dhe rend kushtetues të pavarur...

Ndue Ukaj: Gjirizi i zhvillimit ekonomik

Dje, diku në Kosovë, u përurua një gjiriz i përmasave të hatashme ekonomike, një gjiriz, që do ta ujisë tokën e thatë të Kosovës me zhvillim ekonomik. Prandaj, punët e qeverisë duhet t’i duartrokasim. Dhe ky është sukses madhor, për të cilin do të mbahet mend kjo qeveri e stërkequr...

Agron Tufa: Protestat - një epokë e re po fillon

Është e pesta ditë që ndjek protestat civile në Tiranë, duke u përpjekur të lexoj mes rreshtash. Vajza e madhe në pyet: "Babi, pse nuk reagon?" Mendoj se ime bijë ka të drejtë; gjithkush duhet të reagojë. Dhe ja: Do të doja që në shesh të dilnin të gjithë ata, që kanë qoftë dhe një arsye për të...

Albert Zholi: Sejdo Harka - 'Mendjendriturit'

Të shkruash për Shkrimtarë të mëdhenj të botës, të cilët autori i këtij libri i quan "Mendjendritur" është si të përpiqesh të kapësh dritën me dorë. Ata janë figura që jetojnë mes lavdisë dhe vetmisë, mes frymëzimit hyjnor dhe dobësive krejt njerëzore. Libri, "Mendjendriturit", i Sejdo Harkës merr përsipër pikërisht këtë...

Paulin Zefi: Lezha (Lisi) gjatë sundimit të mbretit të fundit ilir, Gentit

*Gjatë kohës kur në fron ishte mbreti Pleurati III (197 - 181 p.K.), Lisi përjetoi një zhvillim të madh ekonomik dhe vazhdoi të ruante vetëqeverisjen brenda Mbretërisë Ilire të Labeatëve. Mirëpo, vetëqeverisja u bë e vështirë, kur sundimtar i këtij shteti u bë i biri i Pleuratit III, Genti (181 - 168 p.K.) (1). Nga ana tjetër, zhvillimi...

Frank Shkreli: Kur zgjohet rinia, dridhen elitat – a po vjen më në fund ndryshimi në trojet shqiptare?

Për më shumë se tri dekada, politika në Shqipëri, Kosovë dhe në hapësirën shqiptare në Maqedoninë e Veriut ka ndërtuar një sistem që ka prodhuar një paradoks të dhimbshëm: brezi më i arsimuar në historinë moderne shqiptare është bërë, njëkohësisht, brezi më i zhgënjyer i shqiptarëve në histori...

Isuf B. Bajrami: Amaneti i Naimit përballë Shqipërisë së sotme

Ka fjalë që nuk vdesin. Ka mendime që i mbijetojnë kohës, pushteteve, sistemeve dhe brezave. Ato mbeten si kambana që bien sa herë një komb gjendet përballë vetvetes. Një nga këto është thënia e Naim Frashërit: "Djalin që tradhton atdheun, nuk e do as nëna e vet."...

Prend Buzhala: Nga Skënderbeu te Bill Klinton

Historia e popujve sado që ruhet në libra, kronika apo monumente, ajo rrezaton edhe në thënie që e përmbledhin një epokë të tërë në pak fjalë. Disa prej tyre bëhen pika referimi për vetëdijen historike dhe morale të një kombi. Të tilla janë thënia e atribuuar Gjergj Kastrioti Skënderbeu: “Lirinë nuk e solla unë, por e gjeta këtu...

Fejzulla Berisha: Nga Rambujeja te pavarësia e Kosovës: mitet e "garancive ndërkombëtare" dhe arkitektura reale e së drejtës ndërkombëtare bashkëkohore (11)

Në diskursin publik dhe në kujtesën politike të proceseve të shtetformimit të Kosovës, shpesh hasen formulime që sugjerojnë se gjatë negociatave të Rambujesë apo në fazat pasuese, ekzistonin "garanci të nënshkruara" ose "premtime të qarta juridike" për pavarësinë e Kosovës...

Asllan Dibrani – Luani: Ngjarjet në Vlorë dhe hijet e agjenturave të huaja: kush po e ndez zjarrin kundër zhvillimit shqiptar?

Ngjarjet e këtyre ditëve në Vlorë, Zvërnec dhe Nartë nuk mund të shihen më vetëm si një protestë lokale kundër një projekti turistik. Në ditën e tretë të zhvillimeve, situata ka marrë përmasa më të gjera: politike, mediatike, ideologjike dhe gjeopolitike. Ajo që nisi si shqetësim i banorëve për pronën, mjedisin...

Llesh Ndoj: Sazani e Zvërneci si Gërdeci dhe mendësitë tona tribale

E theksoj që në fillim, se jam kundër çdo dhune fizike, apo në çdo formë që të vijë, dhe protestën ndaj projektit pa projekt “Zvërnec” e konsideroj për nga forma, një protestë mjaft të bukur, pasi shohim aty ngritjen e vetëdijes qytetare, ashtu siç i shoh të drejta në parim kërkesat, apo pretendimet pronësore të individëve të...

Viron Kona: Kapteri i lagjes sonë

-Pse e theve këtë bredhin e vogël ti? - e qortonte kapter Zylfoja, shokun tonë që kishte thyer bredhin e porsambjellë. Dhe, duke i tërhequr veshin i thoshte: -Të dhemb veshi ty? Po,  të dhemb, por ta dish vogëlush se dhembje ka ndjerë edhe  bredhi i vogël kur ti e theve. Ai s`ka gojë të ankohet, kurse ti   fëmijë i prapë, gojën...

Lazim Miftari: Unë jam kujtesari

Nga shpellat e heshtura dal unë, Kujtesari, me çelësin e lashtë, me gjakun në sy. Pa shpatë, pa mburojë, por me zjarrin e fshehtë që ndez gurin dhe zgjon eshtrat e vjetra...

Spica Metalike: Pavdekësia dhe Robotizmi

Po vjen koha, siç shkencëtarët po thonë, njeriu s’do të vdesë, do të rrojë gjithmonë. Do të ndërrohen mushkëritë, zemra e syri, si gomat e makinës te Servisi “Ali Besiri”...

Fejzulla Berisha: Kosova ndërmjet legjitimitetit juridik dhe sfidave të diplomacisë moderne (10)

Në historinë bashkëkohore të marrëdhënieve ndërkombëtare, rrallëherë ndodh që një shtet i ri të arrijë një fitore kaq të rëndësishme juridike në arenën ndërkombëtare, sikurse arriti Kosova me opinionin këshillëdhënës të Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë të datës 22 korrik 2010. Ky opinion, sipas të cilit...

Vlash Prendi: Një studiues i shquar i traditës sonë – Prof. Dr. Engjëll Sedaj

Takimi me prof.  Engjell Sedajn eshte tejet i kendshem. Fjalepake , i matur, i qete dhe bindes. Fjala qe thote eshte nje argument me shume  per historine , kulturen dhe traditen tone. Kishte ardhur nga Prishtina per te referuar ne takimin perkujtimor te 300 vjetorit te Kuvendit te Arbrit temen:”Vlerat e perkthimit te akteve te Kuvendit te Arbrit nga prof. Engjell Radoja...

Ndue Dedaj: Rjolli dhe Zvërneci, dy anë të së njëjtës medalje

Fjalët kyçe. Bregdeti shqiptar, në fillim të sezonit turistik veror. Rrjolli dhe Zvërneci, dy nga më perlat natyrore të Shqipërisë. Përplasje të forta të banorëve për pronën e tyre, me privatët (ndërtuesit), me policinë e shtetit dhe atë private. Njëra në Veri e tjetra në Jug. Në Shkodër e Vlorë. I njëjti vit - 2026...

Albert Vataj: Konteksti historik dhe letrar i ditëve të fundit të Virginia Woolf

Viti 1941 ishte një periudhë tejet e errët për Britaninë e Madhe. Lufta e Dytë Botërore kishte përfshirë vendin dhe "The Blitz" (bombardimet gjermane) kishte shkatërruar dy shtëpitë e Virginia-s dhe bashkëshortit të saj, Leonard Woolf, në Londër. Ata ishin zhvendosur me kohë të plotë në Monk's House, shtëpinë e tyre...

Isuf B. Bajrami: Besa e Harruar, Atdheu i Shitur – Klithma e Gjergj Fishtës për Kombin Shqiptar

Janë ndër shprehjet më therëse të dhimbjes dhe revoltës së poetit ndaj gjendjes së kombit shqiptar. Në këto pak fjalë, Fishta përmbledh një dramë të tërë kombëtare: humbjen e besës, përçarjen mes shqiptarëve dhe sakrifikimin e interesave kombëtare për përfitime të ngushta personale apo politike...

Blerim Latifi: Edgar Morin - 'Ndërhyni me trupa tokësorë në Kosovë'

Në moshën 105-vjeçare, Edgar Morin, qenka shuar, duke lënë pas një trashëgimi filozofike prej 90 veprash. Deri vonë, ai vazhdonte të shkruante, të merrte pjesë në debatet publike dhe të komentonte ngjarjet e ditës. Një mendje briliante që dukej sikur kishte thyer ligjet e biologjisë...

Edison Ypi: Rroftë Turku

Ishim rehat me Turkun. Turku erdhi, u ul këmbëkryq mbi shilte, rrotulloi tespiet, thithi nargjilen, bëri qef me hyzmeqarkat, hëngri mish, pilaf, bakllava, kadaif, piu sherbet shege, rrufiti kafe që e blojti me mullirin e vet, dhe pas pesqint vjetësh iku pa zënë gjë me dorë. As shkolla, as rrugë, as ura, as kulla, as hotele, as resorta, as...

Xhelal Zejneli: Robert Elsie – njeriu që ia solli botës Shqipërinë

Robert Elsie (Vancouver, Kanada, 29.06.1950 – Berlin, 02.10.2017). Studioi filologjinë klasike dhe gjuhësinë në Universitetin e Kolumbisë Britanike (University of British Columbia). Diplomoi në vitin 1972. Po atë vit erdhi në Evropë me një bursë studimesh. I vazhdoi studimet e larta në Universitetin e Lirë të Berlinit...

1 2 3 4 5
Në Fokus