Fotaq Andrea: Arbëreshët e Italisë (1413–2007), III

Xhelal Zejneli: “Dashuria në kohë të kolerës” – Markez

Romani “Dashuria në kohë të kolerës” (El amor en los tiempos del cólera) i Gabriel Garsia Markezit është rrëfim për një dashuri plot pasion dhe durim që zgjat mbi pesëdhjetë vjet. Personazhi kryesor Florentino Arisa e pret të dashurën e tij Fermina Daze mbi gjysmë shekulli, ndërsa ajo jeton e martuar me mjekun e respektuar Urbino...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (57)

Një nga pjesët më prekëse dhe emocionalisht më të ngarkuara të kësaj thirrjeje është ajo që u drejtohet shqiptarëve të shpërngulur me dhunë në Turqi. Pas polemikave politike dhe përcaktimeve ideologjike, autorët ndryshojnë krejtësisht tonin e rrëfimit, duke iu drejtuar kësaj pjese të mërgatës me një gjuhë të ngrohtë...

Gjon Marku: Deni Llanaj - 'Menorah'

Ka libra që zbehen nga kujtesa sapo mbyllet faqja e fundit, dhe ka të tjerë që vazhdojnë të jetojnë gjatë në mendjen e lexuesit, sepse personazhet e tyre bëhen pjesë e reflektimeve të përditshme. Pikërisht kësaj kategorie i përket romani "Menorah" i shkrimtarit Deni Llanaj - një vepër që nuk të fton thjesht të ndjekësh...

Llesh Ndoj: Qenësia dhe poetika - korniza letrare apo letërsia në kornizë

Të diskutosh me profesor doktor Anton Nikë Berishën, qoftë edhe përmes telefonit, ke fatin që në pak çaste, të mësosh prej tij atë që ndoshta nuk do të mund ta kishe mësuar as përmes cikleve të gjata të leksioneve universitare, e kjo jo thjesht e vetëm për letërsinë, por edhe për jetën në tërësi, për besimin, për rolin që ka dija në jetën...

Adil Fetahu: Ikja nga burgu dhe nga identiteti

Fabula e romanit të Ibrahim Kadriut: ‘’Ikja si shpëtim’’,  është ikja i një të riu shqiptar nga burgu ‘’Zabela’’ i qytetit të Pozharevcit (Serbi), e më pastaj ikja edhe nga identiteti i vet personal (në Shqipëri). Kryeprotagonisti i romanit, Mal Coli, nuk u burgos për ndonjë ideal, por e zuri taksirati që u përfshi në protesta, edhe herën e parë në Prishtinë, edhe herën e dytë në Tiranë...

Sevdail Hyseni: Altina Sulejmani diplomon me sukses të shkëlqyer në University of Greenwich në Londër

Diplomimi me sukses në Fakultetin Ekonomik të University of Greenwich në Londër, është një histori që tejkalon suksesin individual. Ai, është një dëshmi e fuqisë së dijes, e përkushtimit dhe e lidhjes së pandërprerë me rrënjët shqiptare, duke u shndërruar në krenari për familjen, Tërnocin, Luginën e Preshevës dhe gjithë mërgatën shqiptare...

Albert Vataj: Marilyn Monroe – buzëqeshja që u fik në shpërthimin e një ylli, 64 vite që ndaluan kohën

Një vdekje e denjë për mistikën e një ikonë si Marilyn Monroe, e papritur, e errët dhe e veshur me velin e pluhurt të sekreteve. Një fund që la pas më shumë pyetje se përgjigje, duke mbjellë dekada me trille, hipoteza dhe teori konspirative që nuk u zbehën kurrë. Edhe në panoramën e saj mortore, ajo vdekje ruajti një shkëlqim të...

Kalosh Çeliku: Halldupi

Turma e halldupëve që m’u ndërsye pas shpine dhe më shtynte para nga të gjitha anët drejtë “Xhehenemit” (Ferrit), s’di as vetë se si m’i ndali këmbët para disa shpalljeve publike pas dere, ku prisnin në rend korbat dhe sorrat e zeza. Halldupët, me ferexhetë hedhur krahëve, në vend strukeve leshit të deleve, tirqëve me gajtana...

Ndue Dedaj: Rubiku, një histori e pazakontë mbitokë dhe nëntokë

Ka gjasë që dy rremat e historisë së këtij vendi, e mbitokshme dhe e nëntokshme, të jenë të lashtë njësoj, kur mendon se ishin Pirustët, zotëruesit e bakrit të Matit e Mirditës, që e çuan zejen e tyre të nxjerrjes dhe përpunimit të këtij minerali me ngjyra deri në (Dakì) Rumani, ku lanë dhe një fshat në emrin e tyre...

Rrezart Kalaja: Hero në luftë, humanist në paqe – pse po sulmohet Musë Musa?

Nga ditët e fundit, portali OrbitPress ka publikuar një artikull të gjatë, të mbushur me pretendime, etiketime dhe interpretime, përmes të cilit është përpjekur të diskreditojë nismën për ndërtimin e Kishës Katolike në Zogaj të Vushtrrisë dhe njëkohësisht të njollosë figurën e atdhetarit Musë Musa. Ky reagim është përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj atij publikimi...

Albert Zholi: Fjalë të urta për librin

Libri është dritarja nga e cila njeriu sheh botën pa lëvizur nga vendi. Një libër i mirë nuk lexohet vetëm, ai të ndryshon. Aty ku mbaron padija, fillon libri. Libri është miku që nuk të tradhton kurrë. Çdo faqe libri është një hap drejt urtësisë...

Gjon Marku: Lëre ta dëgjojë zemrën

Kokën e vendosa mbi gjoksin e tij të zhveshur dhe dëgjoja ritmin e zemrës që i rrihte pa ndërprerje. Ai flinte, kurse unë doja ta ndieja atë ritëm dhe të përkoja frymëmarrjen time me të tijën, të thellë e të ngadaltë, si frymëmarrja e një dragoi. Jashtë mureve të dhomës sonë të fjetjes shtrihej një natë e errët e e trazuar, ku...

Spica Metalike: Zogu i verës

Mërgimtari zog shtegtar, vjen n’vendlindje fluturim; sjell me vete plot dhurata, mbush shtëpinë me gëzim. - Sapo mbërrin në oborr, i dalin para varg e vijë: nëna, baba, halla, daja... e përqafojnë me dashuri. - Por edhe gëzimi ka kufi, si vizitat me orar; nuk mjafton veç dashuria për një jetë mërgimtar...

Lekë Mrijaj: Kur shpata fillon të ecë mbi ne

Historia e shqiptarëve dëshmon se besimet fetare, kur janë jetuar me ndërgjegje dhe urti, nuk e kanë penguar përkatësinë kombëtare, por e kanë pasuruar atë. Kultet fetare pra, Kishat dhe xhamitë nuk duhet të bëhen kurrë ledhe ndarëse, por vende ku njeriu mëson paqen hyjnore, mëshirën, drejtësinë dhe respektin ndaj tjetrit...

Visar Zhiti: Letra e Papa Leonit është për të gjithë ne

Vëlla i nderuar! - i shkruan Papa Leoni bashkëvuajtësit tonë, tani Kardinalit dom Ernest Simoni, që është rikthyer atje ku ka qenë i burgosur dhe po mban Meshën e Shenjtë. Vëlla i nderuar, - i thotë. Sa mallëngjyes është mallëngjimi i Tij! Njerëzor, që arrin qiejt… Dy fjalë: “vëlla” dhe “i nderuar”, që na mungojnë aq shumë…

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (56)

Në vazhdim, dokumenti merr karakterin e një apeli të përgjithshëm kombëtar. Autorët u bëjnë thirrje të gjithë atyre që ndihen shqiptarë të marrin pjesë në mitingjet protestuese të organizuara në qytetet kryesore të Evropës Perëndimore. Në këtë mënyrë, protestat nuk paraqiten vetëm si tubime politike të diasporës...

Viron Kona: Emine S. Hoti - 'Luftëtari i lirisë'

Poetesha Emine S. Hoti e ka bërë të njohur prej kohësh mesazhin më të rëndësishëm të librave të saj poetikë, ai mesazh ka të bëj në radhë të parë me atdhedashurinë, me mallin e autores si mërgimtare për vendlindjen e saj të shtrenjtë, por dhe me dashurinë e saj për kombin dhe bashkimin e trojeve shqiptare...

Fërgim Demiri: Kokë më kokë për Shqipëri

Me datë 1 gusht në vitin 1908 -të u themelua klubi “Bashkimi i Manastirit”, organizatë patriotike politiko-kulturore. E themeluan Fehim Zavalani e Gjergj Qiriazi. Krah për krahu me patriotët e Atdheut: Luigj Gurakuqi, Spiro Bellkameni, Nuçi Naçi, Bajo Topulli, Mihail Grameno...

Fejzulla Berisha: Shtetformimi i Republikës së Kosovës në dritën e së drejtës së brendshme, kushtetuese dhe ndërkombëtare

Shtetformimi i Republikës së Kosovës është rezultat i një procesi të gjatë historik, kushtetues, politik dhe ndërkombëtar. Ai nuk mund të shpjegohet vetëm përmes një akti të vetm, por përmes një vargu të ngjarjeve dhe akteve juridike që kanë ndërtuar dhe konsoliduar rendin e sotëm kushtetues të Kosovës...

Vladimir Shyti: “Çifuti”

Në dhomat e vogla, ku jetonte familja ime ishin shumë ngushtë, të gjitha dhe hapsira e ndenjes e koridorit qenë të mbushura me disa mobilje, të cilat i kishim sjellë këtu në qytet nga shtëpia e madhe pas shitjes së çifligut;mobiljet ishin shumë të vjetra, prej druri arre. Nëna ime, zonja Jani, një grua e bëshme, damë e shkuar...

Xhelal Zejneli: Fjalimi i Hygosë në funeralin e Balzakut

Më 18 gusht të viti 1850 vdiq në moshën 51-vjeçare shkrimtari francez Onore dë Balzak (Honoré de Balzac). Fjalimin e varrimit e mbajti Viktor Hygo (Victor Hugo, 1802-1885). Fjalimi i Hygos ishte tronditës. Ai tha se Balzaku ka qenë pjesë e brezit të fuqishëm të shkrimtarëve të shekullit XIX dhe se emri i tij do të mbetet...

Albert Vataj: ADN-ja mund të bëhet shumë shpejt biblioteka e re e ruajtjes së të dhënave të njerëzimit

Përparimet më të fundit në teknologjinë e ruajtjes së të dhënave në ADN, një fushë që shkencëtarët e quajnë gjithnjë e më shpesh arkivi molekular, po hapin një horizont që deri dje dukej thjesht fantashkencë. Mundësinë që biologjia të zëvendësojë silikonin si mediumi kryesor i kujtesës së qytetërimit njerëzor...

Asllan Dibrani – Luani: Kur profesori e ngatërron fakultetin me faltoren dhe fenë me kombin

Në shkrimin e tij të fundit, Prof. Milazim Krasniqi paraqitet si mbrojtës i identitetit fetar islam dhe pretendon se në Kosovë po zhvillohet një “projekt famëkeq i luftës kundër fesë islame”. Sipas tij, ky projekt mund ta destabilizojë Kosovën, ta dështojë shtetin dhe ta çojë kombin shqiptar drejt përçarjes e dekompozimit...

Frank Shkreli: Shkodra nuk e harron historinë e saj

Hapja e një konsullate serbe në kryeqendrën historike të Veriut nuk është vetëm një çështje protokolli diplomatik. Ajo prek kujtesën historike, simbolikën kombëtare dhe të drejtën e qytetarëve për të kërkuar transparencë...

Blerim Latifi: Mehmet Delia - Heroi pa varr

Atë natë bënte shumë ftohtë dhe qentë nuk pushonin së lehuri. Duket se kishin nuhatur lëvizje njerëzish të panjohur në katundin e mbuluar nga terri. Gjyshi im rrinte zgjuar dhe po vëzhgonte me kujdes. Diku, në fund të lamës, u dalluan tri silueta njerëzish që mezi shquheshin nëpër...

Rrezart Kalaja: Kisha në Zogaj do të ndërtohet – trashëgimia jonë nuk mund të fshihet!

Ditëve të fundit, disa persona janë mbledhur për ta kundërshtuar ndërtimin e Kishës në Zogaj të Vushtrrisë. Sipas informatave të banorëve të zonës, shumë prej tyre nuk njihen si banorë të fshatit, ndërsa disa thuhet se nuk jetojnë fare në komunën e Vushtrrisë...

Albert Vataj: Triumfi i amerikanit Jesse Owens në Berlin, përballë Adolf Hitlerit

Plot 90 vite më parë, më 3 gusht 1936, në stadiumin monumental të Berlinit, aty ku regjimi nazist kishte ngritur një skenë gjigante për të glorifikuar ideologjinë e tij, historia mori një kthesë që as propaganda më e sofistikuar nuk mundi ta ndalte. Në zemër të Gjermanisë hitleriane, përballë tribunës ku ndodhej Adolf Hitleri, një djalosh afro-amerikan nga Shtetet e Bashkuara...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (55)

Thirrja hapet me një titull të shkurtër, por jashtëzakonisht mobilizues: "Të gjithë në miting protestues!". Që në fjalët e para, dokumenti nuk lë hapësirë për pasivitet apo indiferencë. Ai është konceptuar si një apel i drejtpërdrejtë drejtuar ndërgjegjes kombëtare të çdo shqiptari në mërgim, duke i ftuar ata të lënë mënjanë dallimet...

Sevdail Hyseni: Ditët e Diasporës në Bujanoc bashkuan traditën, kulturën dhe mërgimtarët

Bujanoci u shndërrua më 1 gusht në një qendër të gjallë festimesh, emocionesh dhe krenarie kulturore, në kuadër të manifestimit tradicional “Ditët e Diasporës 2026”, një aktivitet që mblodhi bashkatdhetarë, qytetarë dhe mysafirë për të festuar lidhjen e pandashme me vendlindjen...

Kadri Tarelli: Doktor...! – Ku ta pres faturën...?

Ylli, një mëso-burrë rreth të pesëdhjetave, ndjeu një therrje të fortë në fund të barkut, në anën e djathë. E vuri dorën dhe e ngjeshi fort. Dhimbja sikur u largua pak nga pak, por meraku mbeti pa përgjigje: - Ç’pata unë kështu.....!? Ai kishte mjaft njohuri për mjekësinë, pavarësisht se nuk ishte i zanatit, ndaj...

1 2 3 4 5
Në Fokus